P 28/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Wrocławiu zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności z Konstytucją oraz Protokołem nr 1 do EKPC przepisów Kodeksu cywilnego (art. 292 w związku z art. 172 § 1 i art. 285 § 1 i 2 k.c.). Pytanie dotyczyło możliwości nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego przed datą wejścia w życie przepisów wprowadzających służebność przesyłu (3 sierpnia 2008 r.). Sąd Okręgowy powziął wątpliwość w związku ze sprawą, w której Sąd Rejonowy oddalił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu, uznając, że poprzednik prawny Tauron Dystrybucja S.A. nabył ją przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy argumentował, że wykładnia przepisów k.c. przez Sąd Najwyższy, która dopuszczała takie zasiedzenie, miała charakter prawotwórczy i naruszała konstytucyjną ochronę własności. Trybunał Konstytucyjny, po rozpatrzeniu stanowisk Marszałka Sejmu i Prokuratora Generalnego, którzy wnioskowali o umorzenie postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku, postanowił umorzyć postępowanie. Trybunał uznał, że pytanie prawne nie spełnia przesłanki przedmiotowej i funkcjonalnej określonej w art. 193 Konstytucji. Stwierdzono, że sąd pytający kwestionuje nie same przepisy, ale ich sądową interpretację, a Trybunał nie jest instancją do weryfikacji wykładni prawa. Dodatkowo, Trybunał wskazał, że linia orzecznicza Sądu Najwyższego w tej kwestii nie była jednolita, co potwierdza uchwała SN z 8 kwietnia 2014 r. (sygn. akt III CZP 87/13), która zmieniła wcześniejsze podejście. W związku z tym, Trybunał uznał, że nie ma podstaw do merytorycznego rozpoznania pytania prawnego i umorzył postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania przez TK z powodu niedopuszczalności wydania wyroku w sytuacji, gdy pytanie prawne dotyczy wykładni prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją, oraz gdy brak jest jednolitej linii orzeczniczej.
Dotyczy specyficznej sytuacji pytania prawnego skierowanego do TK w przedmiocie wykładni prawa.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 292 w związku z art. 172 § 1 i art. 285 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, w zakresie w jakim stanowią podstawę prawną nabycia w drodze zasiedzenia przed 3 sierpnia 2008 r. służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego, są zgodne z Konstytucją RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC?
Odpowiedź sądu
Postępowanie zostało umorzone ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że pytanie prawne dotyczyło wykładni prawa dokonanej przez sądy, a nie zgodności aktu normatywnego z aktem wyższego rzędu. Ponadto, nie stwierdzono jednolitej i utrwalonej praktyki stosowania prawa, która nadałaby przepisom jednoznaczne rozumienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sąd Okręgowy we Wrocławiu | sąd | sąd pytający |
| K.M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Tauron Dystrybucja S.A. | spółka | uczestnik postępowania |
| Marszałek Sejmu | organ_państwowy | przedstawiciel Sejmu |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | przedstawiciel Prokuratury Generalnej |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Przepis ten, w połączeniu z innymi, był przedmiotem analizy pod kątem możliwości nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 r.
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasiedzenia nieruchomości, stosowany odpowiednio do służebności gruntowych.
k.c. art. 285
Kodeks cywilny
Przepis określający treść służebności gruntowej, analizowany w kontekście zasiedzenia.
Konstytucja art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzór kontroli konstytucyjności dotyczący ochrony własności.
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzór kontroli konstytucyjności dotyczący proporcjonalności ograniczeń praw.
Konstytucja art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzór kontroli konstytucyjności dotyczący ochrony własności.
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzór kontroli konstytucyjności dotyczący równości wobec prawa.
Konstytucja art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzór kontroli konstytucyjności dotyczący ochrony własności.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzór kontroli konstytucyjności dotyczący zasad demokratycznego państwa prawnego.
Pomocnicze
ustawa o TK art. 39 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pytanie prawne dotyczy wykładni prawa, a nie zgodności aktu normatywnego z aktem wyższego rzędu. • Nie istnieje jednolita i utrwalona praktyka stosowania prawa, która nadałaby kwestionowanym przepisom jednoznaczne rozumienie. • Trybunał Konstytucyjny nie jest instancją do weryfikacji poprawności wykładni sądowej.
Godne uwagi sformułowania
Trybunał Konstytucyjny nie może rozstrzygać wątpliwości prawnych związanych ze sprawowaniem przez sądy wymiaru sprawiedliwości. • Przedmiotem pytania prawnego może być wyłącznie ocena hierarchicznej zgodności aktów normatywnych. • Sąd pytający chce otrzymać odpowiedź na pytanie, czy stan prawny obowiązujący przed 3 sierpnia 2008 r. umożliwiał zasiedzenie służebności o cechach służebności przesyłu. • Sąd pytający potraktował Trybunał Konstytucyjny jako sui generis instancję wykładniczą. • Nie ulega wątpliwości, że począwszy od uchwały SN z 17 stycznia 2003 r., sygn. akt III CZP 79/02 (...) przez liczne kolejne orzeczenia, w tym m.in. uchwałę SN z 7 października 2008 r., sygn. akt III CZP 89/08 (...), orzecznictwo SN nie tylko wykreowało służebność gruntową odpowiadającą treści służebności przesyłu (...), ale dopuściło także możliwość zasiedzenia przez przedsiębiorstwo przesyłowe powyższej służebności gruntowej przed wejściem w życie art. 3051-art. 3054 k.c.
Skład orzekający
Marek Kotlinowski
przewodniczący
Zbigniew Cieślak
członek
Maria Gintowt-Jankowicz
członek
Piotr Tuleja
członek
Andrzej Wróbel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez TK z powodu niedopuszczalności wydania wyroku w sytuacji, gdy pytanie prawne dotyczy wykładni prawa, a nie jego zgodności z Konstytucją, oraz gdy brak jest jednolitej linii orzeczniczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pytania prawnego skierowanego do TK w przedmiocie wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z ochroną własności i zasiedzeniem służebności przesyłu, a także procedury przed Trybunałem Konstytucyjnym. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy i kiedy TK odmawia merytorycznego rozpoznania sprawy.
“Czy zasiedzenie służebności przesyłu przed 2008 r. było legalne? Trybunał Konstytucyjny umarza postępowanie!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.