Orzeczenie · 2001-05-08

P 15/00

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Data

2001-05-08

SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny

służba wojskowazasiłekrodzinarówność wobec prawapomoc państwaKonstytucja RPTrybunał Konstytucyjnyprawo rodzinneobowiązek obrony

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyło zgodności art. 128 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą równości (art. 32 ust. 1) oraz prawem do pomocy państwa dla rodzin i matek (art. 71 ust. 1 i 2). Problem wynikł w sytuacji skarżącego, który zawarł związek małżeński i miał dziecko w trakcie odbywania zastępczej służby wojskowej. Wójt odmówił mu uznania za posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny, powołując się na wymóg pozostawania z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym przed powołaniem do służby. Naczelny Sąd Administracyjny, Prokurator Generalny oraz Marszałek Sejmu uznali przepis za niezgodny z Konstytucją, argumentując, że kryterium daty założenia rodziny jest nieracjonalne i dyskryminujące. Trybunał Konstytucyjny podzielił te stanowiska, stwierdzając, że przepis ten narusza zasadę równości, ponieważ nieuzasadnienie różnicuje sytuację rodzin żołnierzy w zależności od momentu ich powstania. Ponadto, Trybunał uznał, że przepis narusza prawo rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej do szczególnej pomocy władz publicznych, a także prawo matki do takiej pomocy po urodzeniu dziecka, ponieważ pozbawia te rodziny należnego wsparcia finansowego. Trybunał orzekł, że art. 128 ust. 2 ustawy jest niezgodny z Konstytucją w części dotyczącej wymogu pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym przed powołaniem do służby wojskowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja zasady równości wobec prawa w kontekście świadczeń socjalnych dla rodzin żołnierzy oraz zakresu pomocy państwa dla rodzin i matek.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze służbą wojskową i świadczeniami z nią powiązanymi.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepis art. 128 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, który uzależnia przyznanie zasiłku dla żołnierza od pozostawania członków jego rodziny we wspólnym gospodarstwie domowym przed powołaniem go do służby wojskowej, jest zgodny z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Ustawodawca nie przedstawił przekonywujących kryteriów uzasadniających różnicowanie sytuacji rodzin żołnierzy w zależności od daty założenia rodziny i pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym przed powołaniem do służby. Kryterium to nie jest relewantne i proporcjonalne, a jego stosowanie narusza zasadę równości.

Czy przepis art. 128 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, który ogranicza prawo do zasiłku dla rodzin żołnierzy, jest zgodny z prawem do szczególnej pomocy władz publicznych dla rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Rodziny żołnierzy, które powstały w trakcie służby wojskowej i nie mają innych źródeł dochodu, znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i powinny mieć prawo do szczególnej pomocy państwa, której przepis ten je pozbawia.

Czy przepis art. 128 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, który ogranicza prawo do zasiłku dla rodzin żołnierzy, jest zgodny z prawem matki do szczególnej pomocy władz publicznych przed i po urodzeniu dziecka (art. 71 ust. 2 Konstytucji RP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 71 ust. 2 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Przepis ten w pewnych okolicznościach pozbawia matkę i dziecko środków utrzymania, co jest sprzeczne z konstytucyjnym obowiązkiem zapewnienia matce szczególnej pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Stwierdzenie niezgodności przepisu z Konstytucją RP

Strona wygrywająca

Skarżący (w kontekście ochrony praw konstytucyjnych)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku	organ_państwowy	wnioskodawca
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej	organ_państwowy	uczestnik postępowania
Prokurator Generalny	organ_państwowy	uczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

u.p.o. RP art. 128 § ust. 2

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Część przepisu dotycząca wymogu pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym przed powołaniem do służby wojskowej jest niezgodna z Konstytucją.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1