Orzeczenie · 2025-06-04

P 14/18

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-06-04
tkPracyurlopy pracowniczeNiskakonstytucyjny
urlop rodzicielskikodeks pracytrybunał konstytucyjnypytanie prawnemacierzyństwoopieka nad dzieckiemświadczenia rodzinne

Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał pytanie prawne Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim dotyczące zgodności z Konstytucją RP przepisów Kodeksu pracy (art. 179 § 1 w zw. z art. 182¹c § 1 i 4) w interpretacji, która uniemożliwiała matce dziecka skorzystanie z niewykorzystanej części urlopu rodzicielskiego w późniejszym okresie, jeśli wcześniej złożyła wniosek o urlop w pełnym wymiarze i z niego zrezygnowała. Sąd Rejonowy uznał, że taka interpretacja może naruszać zasady równości i sprawiedliwości społecznej (art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP). Sprawa była zainicjowana odwołaniem ubezpieczonej od decyzji ZUS o odmowie prawa do zasiłku macierzyńskiego. Jednakże, w trakcie postępowania przed Trybunałem, przepisy Kodeksu pracy będące przedmiotem pytania prawnego zostały uchylone lub znowelizowane. Zgodnie z ustawą o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w przypadku utraty mocy obowiązującej przez zakwestionowany akt normatywny, postępowanie jest umarzane, chyba że wydanie orzeczenia jest konieczne dla ochrony praw konstytucyjnych (co dotyczy skarg konstytucyjnych, a nie pytań prawnych). W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty umarzania postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym w przypadku uchylenia lub nowelizacji przepisów będących przedmiotem pytania prawnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z urlopem rodzicielskim z powodu utraty mocy obowiązującej przepisów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 179 § 1 w związku z art. 182¹c § 1 i 4 Kodeksu pracy, interpretowany w sposób uniemożliwiający matce dziecka skorzystanie z niewykorzystanej części urlopu rodzicielskiego w późniejszym okresie po rezygnacji z niego, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP?

Odpowiedź sądu

Umorzenie postępowania z powodu utraty mocy obowiązującej przez przepisy będące przedmiotem pytania prawnego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 4 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, ponieważ przepisy Kodeksu pracy, których dotyczyło pytanie prawne, utraciły moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał. Postępowanie zostało zainicjowane pytaniem prawnym, a nie skargą konstytucyjną, co wykluczało możliwość kontynuowania postępowania w sytuacji uchylenia przepisów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskiminstytucjapytający sąd
ubezpieczonaosoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan
Rzecznik Praw Obywatelskichinstytucjauczestnik
Marszałek Sejmuorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p. art. 179 § 1

Kodeks pracy

k.p. art. 182 § 1c

Kodeks pracy

u.o.t.p.TK art. 59 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 59 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

u.o.t.p.TK art. 59 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Pomocnicze

k.p. art. 182 § 1a

Kodeks pracy

u.o.t.p.TK art. 59 § 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata mocy obowiązującej przez przepisy będące przedmiotem pytania prawnego uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK.

Godne uwagi sformułowania

Trybunał na posiedzeniu niejawnym wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał.

Skład orzekający

Bogdan Święczkowski

przewodniczący

Krystyna Pawłowicz

członek

Stanisław Piotrowicz

sprawozdawca

Jakub Stelina

członek

Rafał Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty umarzania postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym w przypadku uchylenia lub nowelizacji przepisów będących przedmiotem pytania prawnego."

Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z urlopem rodzicielskim z powodu utraty mocy obowiązującej przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy proceduralnej dla prawników zajmujących się postępowaniem przed TK, ale nie wnosi nowej wykładni prawa materialnego z powodu umorzenia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst