OSK 927/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie OSK 927/04 dotyczył skargi kasacyjnej Emilii S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił jej skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Sprawa wywodziła się z decyzji Wojewody M. odmawiającej uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie przez Miasto G. z mocy prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr 511. WSA uznał, że skarżąca nie wykazała prawa własności do działki nr 511, co pozbawia ją statusu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, zgodnie z art. 28 Kpa. Stronami takiego postępowania są Skarb Państwa i właściwa gmina. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 28 Kpa, art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawy o samorządzie) oraz przepisów postępowania (art. 106 par. 3 i 113 par. 1 PPSA). Twierdziła, że posiadała interes prawny, gdyż sporna działka graniczyła z jej własnymi działkami i stanowiła część jej własności. NSA rozpatrzył przede wszystkim kwestię przymiotu strony skarżącej. Analizując przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (Przepisy wprowadzające ustawy o samorządzie terytorialnym), NSA stwierdził, że postępowanie komunalizacyjne dotyczy stosunków własnościowych między Skarbem Państwa a gminą. Podkreślił, że przed 27 maja 1990 r. mienie państwowe było własnością Państwa, a rady narodowe jedynie nim dysponowały. Decyzja wojewody stwierdzająca nabycie mienia z mocy prawa jest deklaratoryjna. NSA uznał, że strona musi wykazać konkretny tytuł prawny do nieruchomości, a samo powoływanie się na interes prawny nie wystarcza. W świetle zebranego materiału dowodowego, w tym wypisu z rejestru gruntów wskazującego Urząd Miasta G. jako władającego działką nr 511, NSA uznał, że skarżąca nie wykazała swoich praw i tym samym nie była stroną postępowania. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 PPSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kręgu stron w postępowaniu komunalizacyjnym oraz wymogów wykazania interesu prawnego przez potencjalne strony.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z komunalizacją mienia państwowego na podstawie przepisów z 1990 r.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba, która nie wykazała prawa własności do nieruchomości, posiada przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie posiada przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym.
Uzasadnienie
Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, w tym komunalizacyjnym, wymaga wykazania interesu prawnego opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego. Samo powoływanie się na prawo do nieruchomości bez przedstawienia tytułu prawnego nie jest wystarczające.
Kto jest stroną w postępowaniu komunalizacyjnym dotyczącym mienia państwowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i właściwa gmina, a także osoba, która wykaże, że jest właścicielem lub wieczystym użytkownikiem komunalizowanej nieruchomości.
Uzasadnienie
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. reguluje przeniesienie własności mienia państwowego na rzecz gmin. Postępowanie to dotyczy stosunków własnościowych między Skarbem Państwa a gminą. Osoba trzecia może być stroną tylko wtedy, gdy wykaże swoje prawo do nieruchomości.
Czy sąd administracyjny powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia praw do nieruchomości w postępowaniu komunalizacyjnym, jeśli skarżący nie wykazał przymiotu strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący nie wykazał przymiotu strony, sąd nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia jego praw do nieruchomości.
Uzasadnienie
Zakres postępowania przed NSA ogranicza się do oceny legalności zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy skarżący posiada przymiot strony. Jeśli skarżący nie jest stroną, nie może skutecznie podważać decyzji, a sąd nie bada meritum sprawy.
Przepisy (19)
Główne
Dz.U. 1990 nr 32 poz. 191 art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące w dniu 27 maja 1990 r. do jednostek określonych w normie, stało się z mocy prawa mieniem właściwych gmin. "Należące" oznacza możliwość szerokiego dysponowania mieniem państwowym przez organy.
Kpa art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być oparty na prawie lub chroniony przez prawo.
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 184
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Dz.U. 1990 nr 32 poz. 191 art. 5
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Postępowanie komunalizacyjne ma na celu przeniesienie własności mienia ze Skarbu Państwa na rzecz gminy.
Dz.U. 1990 nr 32 poz. 191 art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Decyzja wojewody stwierdzająca nabycie mienia z mocy prawa jest decyzją deklaratoryjną.
PPSA art. 106 § par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zaniechania przeprowadzenia dowodów uzupełniających.
PPSA art. 113 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zamknięcia rozprawy.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § ust. 1
Dotyczy komunalizacji mienia państwowego.
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § ust. 1
Przyjęcie, że działka podlegała komunalizacji, gdyż była własnością Skarbu Państwa.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną w sprawie gdyż stronami postępowania jest tylko Skarb Państwa i właściwa gmina.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 106 § par. 3
Zaniechanie przeprowadzenia dowodów uzupełniających.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 113 § par. 1
Zamknięcie rozprawy bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy.
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § ust. 1
Przyjęcie, że działka 511 podlegała komunalizacji, gdyż była własnością Skarbu Państwa.
Ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych art. 98 § ust. 2
Mienie gromadzkie.
Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 art. 28
Dz.U. 1990 nr 32 poz. 191 art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała prawa własności do działki nr 511, co pozbawia ją przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 28 Kpa i art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawy o samorządzie. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 106 par. 3 i 113 par. 1 PPSA) przez zaniechanie przeprowadzenia dowodów uzupełniających i zamknięcie rozprawy.
Godne uwagi sformułowania
Przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa. • Interes prawny oparty na prawie lub chroniony przez prawo. • Mienie ogólnonarodowe /państwowe/ ... stało się z mocy prawa mieniem właściwych gmin. • Decyzja wojewody stwierdzająca nabycie mienia z mocy prawa jest decyzją deklaratoryjną. • Samo powoływanie się w pismach skarżącej ... że ma ona prawo do przedmiotowej działki lub jej części, bez wykazania tytułu przysługującego skarżącej do tej nieruchomości, nie stwarza przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym.
Skład orzekający
Elżbieta Stebnicka
sprawozdawca
Izabella Kulig - Maciszewska
przewodniczący
Joanna Runge - Lissowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu komunalizacyjnym oraz wymogów wykazania interesu prawnego przez potencjalne strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z komunalizacją mienia państwowego na podstawie przepisów z 1990 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa, choć sam stan faktyczny nie jest wyjątkowy.
“Kto jest stroną w sporze o mienie? Kluczowe zasady postępowania komunalizacyjnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.