OSK 627/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki akcyjnej dotyczącą kary pieniężnej za wycięcie drzew na terenie parku wpisanego do rejestru zabytków, potwierdzając prawidłowość zastosowania przepisów prawa i ustaleń faktycznych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. E. Ł.-T. S.A. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie kary pieniężnej za wycięcie drzew. Spółka zarzucała błędną podstawę prawną decyzji, nieprawidłowe ustalenie zasięgu terytorialnego parku zabytkowego oraz wadliwość opinii biegłego. NSA oddalił skargę, uznając, że zastosowanie przepisów dotychczasowych było prawidłowe, a ustalenia faktyczne dotyczące zabytkowego charakteru terenu i wycinki drzew były uzasadnione zebranym materiałem dowodowym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. E. Ł.-T. Spółki Akcyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wycięcie drzew. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące błędnej podstawy prawnej decyzji (stosowanie nieobowiązującej ustawy), naruszenia przepisów postępowania (art. 16, 77 § 1, 80 k.p.a.) w zakresie opinii biegłego i ustaleń faktycznych dotyczących ilości, rodzaju i wieku drzew oraz zasięgu terytorialnego parku zabytkowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że zastosowanie przepisów dotychczasowych było prawidłowe na mocy art. 3 ustawy wprowadzającej, ponieważ sprawa została wszczęta przed wejściem w życie nowych przepisów i nie zakończyła się decyzją ostateczną. WSA prawidłowo zinterpretował pojęcie decyzji ostatecznej w kontekście art. 16 k.p.a., wskazując, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego nie kończy merytorycznie sprawy. Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i opinii biegłego również uznano za bezzasadne. Sąd podkreślił, że zabytkowy charakter terenu, z którego wycięto drzewa, został jednoznacznie potwierdzony przez szereg dokumentów, w tym wpis do rejestru zabytków, mapy i opinie biegłego z zakresu ochrony przyrody. NSA nie rozpoznał zarzutu dotyczącego wysokości kary pieniężnej, gdyż nie został on podniesiony w ramach podstaw kasacyjnych ani nie dotyczył przesłanek nieważności postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja kasacyjna organu odwoławczego nie jest decyzją ostateczną, ponieważ nie kończy merytorycznie sprawy administracyjnej.
Uzasadnienie
Decyzja ostateczna oznacza ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej, co wyklucza jej ponowne rozpoznanie. Decyzja kasacyjna, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia i nie kończy sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
przepisy wprowadzające p.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.k.ś.
Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska
rozp. RM z 22.12.1998
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa wprowadzająca art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowość zastosowania przepisów dotychczasowych na podstawie art. 3 ustawy wprowadzającej. Uznanie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego za niekończącą merytorycznie sprawy. Potwierdzenie zabytkowego charakteru terenu na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Wystarczalność opinii biegłego z zakresu ochrony przyrody do merytorycznego rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Błędna podstawa prawna decyzji (stosowanie nieobowiązującej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska). Naruszenie przepisów k.p.a. w zakresie opinii biegłego i ustaleń faktycznych. Nieustalenie rzeczywistego zasięgu terytorialnego ochrony prawnej parku. Niewłaściwa interpretacja pojęcia decyzji ostatecznej.
Godne uwagi sformułowania
Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne, wynika, iż jest to nie tylko decyzja, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Kasacyjna decyzja Kolegium z dnia 26 września 2001 r. nie załatwiała ostatecznie sprawy (sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną kończącą merytorycznie sprawę), a w konsekwencji niewadliwie zastosowano u dotychczasowe " przepisy prawa, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy wprowadzającej. Zabytkowy charakter terenu, z którego dokonano samowolnego usunięcia drzew, nie może budzić wątpliwości.
Skład orzekający
Eugeniusz Mzyk
przewodniczący
Elżbieta Stebnicka
członek
Jerzy Sulimierski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących stosowania prawa w sprawach administracyjnych, pojęcie decyzji ostatecznej, ocena dowodu z opinii biegłego, ustalanie stanu faktycznego w sprawach dotyczących ochrony środowiska i zabytków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu przed wejściem w życie nowych ustaw Prawo ochrony środowiska i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych związanych z ochroną środowiska i zabytków, a także interpretacji przepisów przejściowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Wycięcie drzew na terenie zabytkowego parku – czy kara była zasadna? NSA rozstrzyga spór o przepisy przejściowe.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 627/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka
Eugeniusz Mzyk /przewodniczący/
Jerzy Sulimierski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
II SA/Łd 655/02 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-01-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk, Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka, Jerzy Sulimierski(spr.), Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. E. Ł.-T. Spółki Akcyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 stycznia 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 655/02 w sprawie ze skargi Z. E. Ł.-T. Spółki Akcyjnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2004 r. Sygn.akt SA/Łd 655/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. E. Ł.-T. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wycięcie drzew.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, ze zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ). W myśl art.3 § 1 powołanej wyżej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 tejże ustawy podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie skarżący Z. E. Ł.-T. przedstawił w obszernej skardze trzy zasadnicze zarzuty przemawiające - jego zdaniem - za wadliwością kwestionowanej skargą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Pierwszy z nich odnosi się do prawidłowości podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji, drugi, ustalenia rzeczywistego zasięgu terytorialnego ochrony prawnej parku, realizowanego przez przepisy związane z ochroną zabytków, a trzeci, wartości dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony przyrody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie podzielił stanowiska skarżącego, iż do ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 6 ze zm.) Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, organ uznając prawidłowość powołanej przez organ I instancji podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zasadnie powołał się na przepis art. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, zwanej dalej w skrócie "ustawą wprowadzającą" ( Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ) - który stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w złożonej skardze Z. E. Ł.-T. S.A. podnosił, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] września 2001 r. [...] uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania miała charakter decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. - a zatem nie można było zastosować przepisów dotychczasowych, tj. przepisów powołanej ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych, w tym rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar ( Dz. U. Nr 162, poz. 1138 ). Istota sporu sprowadzała się do określenia charakteru prawnego decyzji administracyjnej uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
W ocenie Sądu pogląd prawny skarżącego, zgodnie z którym decyzja taka ma charakter decyzji ostatecznej, nie znajduje potwierdzenia w dotychczasowym orzecznictwie NSA, ani też powołanym w uzasadnieniu skargi Komentarzu do Kodeksu Postępowania administracyjnego autorstwa B. Adamiak i J. Borkowskiego ( Warszawa 2000 r. ). Art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości . Ze sformułowania zdania pierwszego art. 16 § 1 " Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji , są ostateczne ", wynika, iż jest to nie tytko decyzja, od której nie można wnosić odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Sprawa ta zatem nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 1998 r. w sprawie II S.A. 730/98.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że kasacyjna decyzja Kolegium z dnia 26 września 2001 r. nie załatwiała ostatecznie sprawy (sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną kończącą merytorycznie sprawę), a w konsekwencji niewadliwie zastosowano u dotychczasowe " przepisy prawa, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy wprowadzającej.
Drugi z podniesionych przez skarżącego zarzutów odnosił się do ustaleń faktycznych organu I instancji, a potwierdzonych zaskarżona decyzją, iż drzewa zostały wycięte na terenie parku wpisanego do rejestru zabytków. W toku całego postępowania administracyjnego Z. E. Ł.-T. S.A. twierdził, iż w sprawie brak jest nie budzącego wątpliwości dowodu, potwierdzającego tę okoliczność. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest całkowicie chybiony. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się bowiem na szereg dokumentów, z których jednoznacznie wynika, że wycięcia drzew dokonano w granicach działki oznaczonej nr ew. [...], a działka ta usytuowana jest na terenie "parku podworskiego", wpisanego już w dniu 20 czerwca 1981 r. do rejestru zabytków województwa skierniewickiego. Kwestionując powyższe ustalenie skarżący całkowicie pomija treść takich dokumentów, jak wpis do rejestru zabytków, mapa ewidencji parku, protokół wznowienia znaków granicznych, które w zestawieniu z zaświadczeniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Łodzi wydanym w dniu 4 maja 2001 r., w nie budzący wątpliwości sposób potwierdzają zabytkowy charakter terenu, z którego dokonano samowolnego usunięcia drzew.
W ocenie Sądu, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, okoliczności tej nie podważa również treść protokołu spisanego w dniu 9 kwietnia 2001 r., przed inwentaryzacją drzew, z ich szczegółowym umiejscowieniem na mapie stanowiącej wycinek z mapy zasadniczej obiektu [...] dz. [...], wykonanej przez geodetę uprawnionego P. K. Jakkolwiek nie ulega zaś wątpliwości, iż brak jest definicji legalnych takich terminów, jak: " granice ochrony konserwatorskiej " czy też " granice zabytkowego założenia u, to tożsamość tych pojęć w odniesieniu do spornego terenu została wyjaśniona w piśmie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Łodzi z dnia 22 marca 2002 r. i w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ta okoliczność nie budzi żadnych wątpliwości.
Bezspornym jest też - dodaje Sąd - iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało wiadomości specjalnych co do rodzaju i ilości wyciętych drzew, na co wskazało już Samorządowe Kolegium w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2001 r., sugerując możliwość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dendrologa. Nie oznaczało to bowiem, że organ I instancji w toku ponownego rozpoznania sprawy zobligowany był dopuścić dowód wyłącznie z opinii biegłego dendrologa, jeśli ustalenie tych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności było możliwe w oparciu o opinię innego biegłego - z zakresu ochrony przyrody, dysponującego wymaganymi wiadomościami specjalnymi i legitymującego się świadectwem Wojewody Łódzkiego, potwierdzającym posiadane kwalifikacje i uprawnienia. Nie ma zatem racji skarżący podnosząc, iż opinię w niniejszej sprawie winien wydać wyłącznie biegły z zakresu dendrologii. Niezasadne jest stanowiskiem Z. E. Ł.-T. SA, iż sporządzenie opinii w formie inwentaryzacji ściętych drzew ze wskazaniem ich gatunku, ilości i obwodu pni na wysokości ścięcia jest niewystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Sam skarżący - jak podniósł Sąd - przyznał zresztą, że przepisy k.p.a nie ustanawiają żadnych wymagań co do formy i koniecznych elementów opinii biegłego. Ocena, czy opinia jest wystarczająca do poczynienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności zależała od realiów konkretnej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również na fakt opracowania opinii przez biegłego po uprzednim przeprowadzeniu oględzin terenu w dniu 12 listopada 2001 r. z udziałem przedstawicieli strony skarżącej, inspektora Urzędu Gminy D. oraz biegłego. Z treści protokołu spisanego po dokonaniu czynności jednoznacznie wynika, że na zlecenie Urzędu Gminy w D. wykonano inwentaryzację geodezyjną ściętych drzew pod linią napowietrzną 15 KV w miejscowości [...] wraz z opinią biegłego z dziedziny ochrony przyrody, określającą rodzaje drzew i obwody pni na wysokości ścięcia. Obecni podczas wizji przyjęli powyższe dokumenty bez zastrzeżeń. Protokół podpisany został przez wszystkie osoby uczestniczące w oględzinach, w tym przedstawicieli skarżącego. Nie zgłoszono jakichkolwiek zastrzeżeń co do osoby biegłego. W tym stanie rzeczy, na co trafnie zwróciło uwagę SKO w Łodzi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kwestionowanie przedmiotowej opinii nie mogło wzruszyć rozstrzygnięcia skoro brak dowodu przeciwnego na okoliczności wskazane przez biegłego ( np. opinii prywatnej wydanej na zlecenie skarżącego ), jak też stosownego wniosku o powołanie innego biegłego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie było podstaw do stwierdzenia, że w toku postępowania administracyjnego naruszono zasady wyrażone w art. 7 i 77 k.p.a
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z. E. Ł.-T. S.A. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku sądu administracyjnego w całości wskazując na naruszenie:
1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię poprzez przyjęcie, iż zarówno Wójt Gminy D., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi prawidłowo, jako podstawę prawną swych decyzji, powołali nieobowiązującą w chwili orzekania ustawę z unia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, jak również wydane na jej podstawie rozporządzenie RM z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar;
2) naruszenie zasad i przepisów k.p.a , w szczególności art.16, 77 § 1 i 80, poprzez przyjęcie, iż w sprawie została wydana opinia przez właściwego biegłego oraz nie wyjaśnienie faktycznej ilości rodzaju i wieku drzew, które uległy wycięciu, jak również nieustalenie rzeczywistego zasięgu terytorialnego ochrony prawnej parku, z którego zostały wycięte te drzewa. Wskazując na powyższe podstawy skarżące Zakłady wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.
Skarżący kwestionując w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w pierwszej kolejności podkreśla, iż w uzasadnieniu wyroku Sąd dokonał wyspecyfikowania podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, jak również decyzji organu I instancji, wskazując, iż przedmiotem sporu są następujące kwestie: prawidłowość podstawy prawnej decyzji organu I instancji, rzeczywisty zasięg terytorialny ochrony prawnej parku, wartość dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony przyrody. Powyższe wyliczenie jest niekompletne. Czwartym bowiem zarzutem, i to o fundamentalnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy, są ewidentne rozbieżności, dotyczące ilości, rodzaju i wieku wyciętych drzew, które wprost wynikają z analizy kolejnych decyzji organu I instancji. Rozpatrzenie tego zarzutu - zdaniem strony skarżącej - nie stało się w ogóle przedmiotem rozważań Sądu i został pominięty, pomimo jego istotnego znaczenia. Zdaniem skarżącego nie sposób jest podzielić poglądu, zawartego w uzasadnieniu wyroku W.S.A., iż "kasacyjna. decyzja Kolegium z. dnia 26 września 2001 r. nie załatwiała ostatecznie sprawy {sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną kończącą merytorycznie sprawę), a w konsekwencji, iż niewadliwie zastosowano dotychczasowe" przepisy prawa. W konkluzji stwierdza się, iż SKO w decyzji z dnia [...] września 2001 r. [...] wadliwie zastosowało zarówno przepisy ustawy z dnia 31 grudnia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. Nr 3, poz. 6 ze zm.). jak i wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze, w tym rozporządzenie R.M. z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących łych kar (Dz.U. Nr 162, poz. 1138). Tym samym, podstawa prawna tejże decyzji jest nieprawidłowa. Konsekwencją powyższego są kolejne decyzje: organu I instancji z dnia 4 grudnia 200! r., również organu odwoławczego z dnia 22 marca 2002 r. których podstawy prawne obarczone są analogiczną wadą.
W dalszej kolejności skarżący podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi, dotyczące rzeczywistego zasięgu terytorialnego ochrony prawnej parku skarżącego. Tego rodzaju uchybienie powoduje, iż nie znajduje uzasadnienia stanowisku Sądu, jakoby kwestia "ustalenia rzeczywistego zasięgu terytorialnego ochrony prawnej parku:"- została przez S.K.O. wyjaśniona i nie ma co do tego wątpliwości. Organ administracji publicznej zaś jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a. Zarzut ten dotyczy nie tylko poruszanej wyżej kwestii, ale również następnych zarzutów, przedstawionych w uzasadnieniu W szczególności, m.in., przechodząc do kwestii związanej z wartością dowodu z opinii biegłego dendrologa, skarżący w całej rozciągłości popiera swój obszerny wywód, zawarty w uzasadnieniu skargi.
Reasumując obszerne wywody skargi kasacyjnej, w jej uzasadnieniu stwierdza się, że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi obciążone jest szeregiem uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego, jak i procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie narusza prawa. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej. Chybiony jest zarzut prawa materialnego, którego zasadności upatruje się w przyjęciu za podstawę kontrolowanych w postępowaniu sądowym decyzji przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, jak również wydanych na jej podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar Dz.U. Nr 162, poz. 1138). Należy w pełni podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że na podstawie art. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, zwanej dalej w skrócie ustawą wprowadzającą (Dz.U. Nr 100, poz. 1085) stanowiącego, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, tj., iż zasadnie w niniejszej sprawie stosowano ww. przepisy ustawy z 31 stycznia 1980 r. oraz powołany powyżej akt wykonawczy do tej ustawy: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r.
W analizowanym kontekście normatywnym błędny jest wywód zawarty w skardze kasacyjnej co do pojęcia decyzji ostatecznej, interpretowanej na tle art. 16 k.p.a., wiążącego się z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych domniemania mocy obowiązującej decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w skardze kasacyjnej w przywołanej literaturze wskazuje się, że ze sformułowania zdania pierwszego art. 16 par. 1 "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne" wynika, iż jest to nie tylko decyzja, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne sformułowanie załatwienia sprawy administracyjnej. Sprawa ta zatem nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Naruszenie tej reguły przez ponowne jej rozpoznanie i rozstrzygnięcie pociąga za sobą sankcję nieważności (por.przywołany Komentarz B .Adamiak, J. Borkowski, W-wa,2000, s.88). Naczelny Sąd Administracyjny ten pogląd podziela. Zasługuje na podkreślenie i to, iż dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w rozumieniu art. 138 par. 2 (w zw. zart. 136 k.p.a.) jest uwarunkowana przesłanką określonego zakresu czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego "wyjaśniającego całości lub w znacznej części". Ten rodzaj decyzji stanowi wyłom od zasady merytorycznej rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, co oznacza, ze u podłoża tej decyzji są przepisy proceduralne, nie zaś prawa materialnego. Oznacza to, ze uprzednia kasacyjna decyzja SKO z dnia 26 września 2001 r. - jak zasadnie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - nie załatwiała ostatecznie sprawy i w konsekwencji niewadliwie zastosowano dotychczasowe przepisy, o których mowa w art. 3 ust. 1 tzw. "ustawy wprowadzającej"
Bezzasadny jest zarzut w świetle art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że Sąd naruszył przepisy k.p.a.(art.art.7, 10 par. 1, 16 par.1, 77 par. 1 i 80 k.p.a.) w zakresie opiniowania przez właściwego biegłego faktycznej ilości rodzaju i wieku drzew, które zostały wycięte, a także rzekomego nieustalenia rzeczywistego zasięgu terytorialnego ochrony prawnej parku, z którego zostały wycięte te drzewa. Należy zarazem podkreślić - jak trafnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - "Podając opis czynności podjętych po trzykrotnym uchyleniu decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, wskazano na fakt uzupełnienia materiału dowodowego, zgodnie z wytycznymi organu odwoławczego, zawartymi w decyzji z dnia [...] września 2001 r. Nr [...]. W szczególności, wykonano ponowne oględziny nieruchomości, zlecono wykonanie mapy z geodezyjną inwentaryzacją pni drzew usuniętych pod linią napowietrzną, wykonano inwentaryzacje ściętych drzew z określeniem rodzajów i obwodów pni na wysokości ścięcia oraz analizę mapy planu parku podworskiego, uzyskanej od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Łodzi. Jednocześnie organ wyjaśnił, że różnica pomiędzy poprzednio a obecnie ustaloną liczbą wyciętych drzew wynikała z faktu, iż większość drzew wyrastała z jednego pnia, co podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 9 kwietnia 2001 r. uznano za jedno drzewo, natomiast po inwentaryzacji drzew - za drzewa oddzielne. Ustalenia liczby i rodzaju drzew dokonano na podstawie opinii biegłego z zakresu ochrony przyrody, który określił ich gatunki oraz obwody pni na wysokości ścięcia." W tym miejscu zwraca uwagę sformułowanie zalecenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 8 lutego 2001 r., posługujące się zwrotem "np. przez dendrologa". Tak sformułowane zalecenie dowodowe nie może być rozumiane jako tylko i wyłącznie przez biegłego dendrologa, a nie np. przez uprawnionego biegłego z dziedziny ochrony przyrody, jak miało to miejsce w analizowanym przypadku. W świetle sądowej oceny okoliczności faktycznych sprawy na tle zebranego materiału dowodowego, w szczególności wpisu do rejestru, mapy ewidencji parku, protokołu wznowienia znaków granicznych, pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 22 marca 2002 r., zaświadczenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Łodzi z dnia 4 maja 2001 r., a także treści protokołu spisanego w dniu 9 kwietnia 2001 r. na wycinku z mapy zasadniczej obiektu [...] dz. [...], wykonanej przez uprawnionego geodetę - zabytkowy charakter terenu, z którego dokonano samowolnego usunięcia drzew, nie może budzić wątpliwości
W zakresie wysokości kary pieniężnej (w rozumieniu zarzutu, który został podniesiony przez pełnomocnika Spółki w wystąpieniu na rozprawie), w kontekście decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lipca 2000 r. wymierzającej karę w wysokości 493.052,- zł oraz uzasadnienia decyzji kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego Łodzi z [...] września 2000 r. [...], [...] lutego 2001 r. i [...] września 2001 r oraz decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lipca 2001 r. w kwocie 849.876 zł i z [...] grudnia 2001 r. wymierzającego karę w kwocie 783.983 zł (zresztą na korzyść odwołującego się), Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju zarzutu w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Zgodnie z art. 183 par. 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, zaś strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Ograniczenie ustawowe możliwości wyjścia poza podstawy kasacyjne do przesłanki nieważności postępowania oznacza, że poza wymienioną przesłanką "nieważności" Sąd nie może rozpoznać skargi kasacyjnej w zakresie wysokości kary i która nie znajduje oparcia w przepisach par 2 art. 182 zawierającego katalog podstaw nieważności postępowania. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w dość bogatym orzecznictwie SN przy odpowiednim stosowaniu rozwiązania kasacji przyjętej w świetle art. 393 3 k.p.c. (por. postanowienia SN z 6 grudnia 1996 r. II UKN 24/96, z 11 marca 1997 III CKN 29/97 OSNC 1997 nr6-7, poz.96, 21 marca 2000 r. II C)
Z tych względów na zasadzie art. 188 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI