OSK 1662/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-06-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
choroba zawodowahałasnarząd słuchupostępowanie administracyjnekontrola sądowadowodyopinie lekarskieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: choroby ujętej w wykazie oraz pracy w warunkach narażających na jej powstanie, a opinie lekarskie wykluczające chorobę zawodową są wiążące.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u Z. R., który pracował w hałasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę. Skarżący kasacyjnie zarzucał błędną wykładnię przepisów dotyczących chorób zawodowych oraz naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że opinie lekarskie były niewystarczające i nie odnosiły się do jego zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował prawo, a do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: choroby z wykazu i pracy w warunkach narażających, przy czym opinie lekarskie wykluczyły chorobę zawodową.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 PPSA, przez pominięcie zarzutu, że nie chorował na schorzenia zapalne uszu. Argumentował, że opinie lekarskie były lakoniczne i nie odnosiły się do jego zarzutów, a sąd nie powinien samodzielnie ustalać charakteru choroby. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: stwierdzona choroba musi mieścić się w wykazie chorób zawodowych, a praca musiała być wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie. W sytuacji, gdy dwie kompetentne instytucje wykluczyły istnienie choroby zawodowej, a praca w warunkach narażających nie była kwestionowana, zarzut naruszenia prawa materialnego nie mógł być zasadny. Sąd wyjaśnił również, że sądy administracyjne nie przeprowadzają własnego postępowania dowodowego ani nie dokonują rozpoznania choroby, a jedynie kontrolują zgodność z prawem działań organów administracji. Uzasadnienie wyroku WSA zostało uznane za wystarczające.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Do stwierdzenia istnienia choroby zawodowej konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: 1) stwierdzona choroba musi mieścić się w wykazie chorób zawodowych, oraz 2) praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że obie przesłanki muszą być spełnione jednocześnie. W sytuacji, gdy jedna z nich (praca w warunkach narażających) była spełniona, ale dwie opinie uprawnionych instytucji nie stwierdzały istnienia choroby zawodowej, nie można uznać choroby za zawodową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

Dz.U. 1983 nr 65 poz. 294 art. § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych

O istnieniu choroby zawodowej przesądzają dwie przesłanki, które muszą występować łącznie: stwierdzona choroba musi mieścić się w wykazie chorób zawodowych, a praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie.

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, którego naruszenie było zarzucane w skardze kasacyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 PPSA) przez pominięcie zarzutu skarżącego, iż nie chorował on na schorzenia uszu typu zapalnego. Opinie lekarskie były lakoniczne, bez należytego uzasadnienia i nie odnosiły się do zarzutu skarżącego. Sąd powinien zasięgnąć opinii biegłych lub uchylić decyzję, zamiast samodzielnie ustalać charakter choroby.

Godne uwagi sformułowania

O istnieniu choroby zawodowej przesądzają dwie przesłanki, które muszą występować łącznie. Sąd administracyjny nie przeprowadza własnego postępowania dowodowego i nie dokonuje we własnym zakresie "rozpoznania choroby". Sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych aktów i czynności organów administracji publicznej i nie mogą zastępować organów administracji.

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Gliniecki

członek

Alicja Plucińska-Filipowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej oraz zakresu kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi w sprawach chorób zawodowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania decyzji i wyroku sądu pierwszej instancji, choć zasady dotyczące przesłanek choroby zawodowej są nadal aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące stwierdzania chorób zawodowych i rolę sądów administracyjnych w kontroli decyzji administracyjnych, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów prawa pracy.

Choroba zawodowa: Kiedy praca w hałasie nie wystarczy do stwierdzenia schorzenia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 1662/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Andrzej Gliniecki
Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Służba zdrowia
Sygn. powiązane
II SA/Ka 506/02 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2004-03-24
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
O istnieniu choroby zawodowej z par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./ przesądzają dwie przesłanki, które muszą występować łącznie: stwierdzona choroba musi mieścić się w wykazie chorób zawodowych/załączniku do powołanego rozporządzenia/, a praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie. W sytuacji, gdy spełniona była tylko jedna z nich /praca w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej/, a dwie opinie sporządzone przez uprawnione do ich wystawienia instytucje nie stwierdzały istnienia choroby zawodowej, zarzut naruszenia powołanego przepisu nie może być uznany za zasadny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, Alicja Plucińska-Filipowicz, Protokolant Katarzyna Baran, po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 marca 2004r., sygn. akt 3 II SA/Ka 506/02 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 stycznia 2002 r., Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 marca 2004 r.(sygn.akt 3 II SA/Ka 506/02)oddalił skargę Z. R. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 stycznia 2002 r. ([...]) w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał ,obowiązujące wówczas, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65,poz.294 ze zm.) i wyjaśnił ,że "choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym i niezbędnym dla jej stwierdzenia jest ustalenie, że rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych , a wykonywana prawa odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie.Istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie.W przedmiotowej sprawie dwie kompetentne placówki diagnostyczne I i II stopnia wykluczyły istnienie medycznych podstaw do stwierdzenia u badanego choroby zawodowej uszkodzenia narządu słuchu wywołanego działaniem hałasu(poz.15 wykazu chorób zawodowych).Orzeczenia te nie negują faktu uszkodzenia słuchu ale charakter niedosłuchu przewodzeniowo-odbiorczy wyklucza jego zawodowe pochodzenie.
Pełnomocnik Z. R. – adw.A.R. wniósł skargę kasacyjną od wskazanego wyroku. W skardze kasacyjnej zaskarżył wyrok w całości, wnosił o jego uchylenie w całości i zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności § 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych 2 poprzez ustalenie, że uszkodzenie słuchu skarżącego nie jest chorobą zawodową oraz naruszenie przepisów postępowania ,które miały istotny wpływ na wynik sprawy przez naruszenie art.141 § 4 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1270)przez pominięcie zarzutu skarżącego iż nie chorował on na schorzenia uszu typu zapalnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono że gdy istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami odpowiedzialnymi za jej powstanie to takie domniemanie może być obalone ale gdy istnieją solidne dowody a takich brak. Opinie na które powołał się Sąd są wydane na zlecenie organu, lakoniczne i bez należytego uzasadnienia i nie odnoszą się do zarzutu skarżącego, że nigdy nie chorował na choroby zapalne uszu. W tej sytuacji Sąd powinien zasięgnąć opinii biegłych albo też zaskarżoną decyzję uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. Bez nowej opinii Sad we własnym zakresie nie mógł dokonywać rozpoznania choroby i ustalać, czy rozpoznane schorzenie jest czy nie jest chorobą zawodową. Ponadto Sąd opisał zarzut skargi Z. R., iż nie chorował on na choroby zapalne uszu ale w motywach wyroku nie ustosunkował się do niego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię wówczas obowiązującego przepisu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) nie jest zasadny. Sąd trafnie przyjął i wskazuje w uzasadnieniu wyroku, że o istnieniu choroby zawodowej przesądzają dwie przesłanki, które muszą występować łącznie: stwierdzona choroba musi mieścić się w wykazie chorób zawodowych( załączniku do powołanego rozporządzenia ) a praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie. W sytuacji gdy spełniona była tylko jedna z nich ( praca w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej – istnienie tej przesłanki nie było kwestionowane) a dwie opinie sporządzone przez uprawnione do ich wystawienia instytucje nie stwierdzały istnienia choroby zawodowej, zarzut naruszenia powołanego przepisu nie może być uznany za zasadny. To samo stwierdzenie należy odnieść do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej – naruszenia przepisu art.141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W motywach wyroku odniesiono się szczegółowo do podstawowego zarzutu skargi kasacyjnej – potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego o " wywiad zawodowy" , kwestię drugiej przesłanki – charakteru choroby stwierdzonej u skarżącego i nieznanej za chorobę zawodową Sąd również wyjaśnił. W uzasadnieniu wyroku wyraźnie stwierdzono, że 2 kompetentne placówki diagnostyczne I i II stopnia wykluczyły istnienie medycznych podstaw, do stwierdzenia u skarżącego, choroby zawodowej, wymienionej w pkt 15 wykazu chorób zawodowych.. Sad ustosunkował się do wynikającego z tych opinii charakteru uszkodzenia słuchu, stwierdzając, że pomimo długoletniej pracy w hałasie aktualny stan zdrowia skarżącego nie kwalifikuje do uznania schorzenia za chorobę zawodową. W sytuacji gdy istniały dwie opinie o takiej samej konkluzji ustalenia Sądu dokonane w oparciu o nie, były prawidłowe. Zaznaczyć trzeba, że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Sąd administracyjny nie przeprowadza własnego postępowania dowodowego i nie dokonuje we własnym zakresie " rozpoznania choroby" i nie ustala samodzielnie czy dane schorzenie jest czy nie jest chorobą zawodową. Sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych aktów i czynności organów administracji publicznej i nie mogą zastępować organów administracji.
Ustalenie istnienia braków w materiale dowodowym dawałoby podstawę do uchylenia decyzji, takich braków jednak – jak wynika z uzasadnienia – Sąd nie dostrzegł a motywy wyroku uzasadnił w wystarczającym zakresie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.