OSK 1093/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił decyzje organów celnych nakładające karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. WSA uznał, że organy naruszyły przepisy procedury administracyjnej, w szczególności poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego. Dodatkowo, WSA zakwestionował możliwość stosowania przez organy zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z 2000 r., uznając je za akt prawa wewnętrznego, a nie powszechnie obowiązującego. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, zgodził się z WSA co do wadliwości postępowania organów celnych. Podkreślił, że protokół ważenia pojazdu był niekompletny, brakowało informacji o uprawnieniach funkcjonariuszy celnych oraz o użytej wadze. Ponadto, doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej kierowcy niebędącemu pełnomocnikiem strony było naruszeniem przepisów Kpa. NSA potwierdził również, że zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar, wydane na podstawie przepisów o prawie miar, miało charakter wewnętrzny i nie mogło stanowić podstawy materialnoprawnej decyzji administracyjnej wobec obywateli. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA o konieczności uchylenia zaskarżonych decyzji z powodu istotnych naruszeń proceduralnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zarządzenia i akty wewnętrzne nie mogą stanowić podstawy materialnoprawnej decyzji administracyjnych wobec obywateli, a także wadliwość postępowania dowodowego w sprawach dotyczących kar pieniężnych za naruszenia drogowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej zarządzeń wydanych przed wejściem w życie nowej Konstytucji lub bez odpowiednich delegacji ustawowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z 2000 r. stanowiło źródło prawa powszechnie obowiązującego, czy też akt prawa wewnętrznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z 2000 r. stanowiło akt prawa wewnętrznego i nie mogło stanowić podstawy materialnoprawnej decyzji administracyjnej wobec obywateli.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym akty wewnętrzne, w tym zarządzenia ministrów, obowiązują tylko jednostki podległe organowi wydającemu i nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli. Zarządzenie to nie zostało zastąpione rozporządzeniem w ustawowym terminie i nie spełniało wymogów art. 92 Konstytucji.
Czy postępowanie organów celnych przy ustalaniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym było zgodne z przepisami procedury administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie organów celnych było wadliwe, co skutkowało uchyleniem ich decyzji.
Uzasadnienie
W protokole ważenia brakowało kluczowych danych (kto dokonał pomiaru, jaka waga została użyta, czy funkcjonariusze mieli uprawnienia), co uniemożliwiało weryfikację dowodu. Odmowa ponownego ważenia na żądanie strony oraz doręczenie decyzji kierowcy niebędącemu pełnomocnikiem również stanowiły naruszenie przepisów Kpa.
Czy waga samochodowa użyta do pomiaru nacisku osi pojazdu spełniała wymogi prawne?
Odpowiedź sądu
Nie, waga użyta do pomiaru miała klasę dokładności IIII, która nie mogła być stosowana do wymierzenia kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Przepisy (zarządzenie nr 39) wymagały stosowania wag klasy dokładności pierwszej lub drugiej. Waga użyta w sprawie miała klasę IIII, co dyskwalifikowało jej użycie do celów nałożenia kary.
Przepisy (35)
Główne
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.p. art. 13 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13 § ust. 2a
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13 § ust. 2b
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 40b § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 40b § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 5
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 40 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 40 § par. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 45
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § par. 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 68 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 68 § par. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § par. 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.o.m. art. 8 § pkt 1
Ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach
p.o.m. art. 8 § pkt 2
Ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach
p.o.m. art. 9 § pkt 3
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach
p.o.m. art. 27
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach
p.o.m. art. 29
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 92 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 93 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 93 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 93 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 241 § ust. 6
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw art. 75 § ust. 1-4
Ustawa z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw art. 51
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia przepisów procedury administracyjnej przez organy celne (brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i oceny materiału dowodowego). • Zarzut wadliwości protokołu ważenia (brak kluczowych danych, nieuprawnieni funkcjonariusze, niewłaściwa klasa dokładności wagi). • Zarzut naruszenia przepisów Kpa dotyczących doręczenia decyzji. • Zarzut, że zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z 2000 r. jest aktem prawa wewnętrznego, a nie powszechnie obowiązującego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez WSA przepisów Konstytucji RP (art. 87, 92, 93, 241) oraz ustawy o zmianie upoważnień ustawowych. • Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez WSA przepisów Prawa o miarach i ustawy o drogach publicznych. • Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez WSA przepisów Kpa (art. 7, 10, 40, 61, 77, 80). • Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez WSA przepisów p.p.s.a. (art. 133, 141).
Godne uwagi sformułowania
Zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. nie stanowiło źródła powszechnie obowiązującego prawa. • Akty prawa wewnętrznego nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów. • W protokole z kontroli pojazdu brak jest elementarnych danych, pozwalających na pozytywne zweryfikowanie tych dowodów i uznanie ich za miarodajne do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy. • Organy decyzyjne nie wskazały, na podstawie jakich uregulowań prawnych dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu, co umożliwiałoby weryfikację tych ustaleń. • Brak przepisów wykonawczych powyżej wskazanych, powoduje, iż przepisy art. 13 ust. 2a i ust. 2b ustawy o drogach publicznych, zdaniem Sądu, są przepisami "martwymi".
Skład orzekający
Elżbieta Stebnicka
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Jan Paweł Tarno
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zarządzenia i akty wewnętrzne nie mogą stanowić podstawy materialnoprawnej decyzji administracyjnych wobec obywateli, a także wadliwość postępowania dowodowego w sprawach dotyczących kar pieniężnych za naruszenia drogowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej zarządzeń wydanych przed wejściem w życie nowej Konstytucji lub bez odpowiednich delegacji ustawowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej dotyczącej źródeł prawa i ich zastosowania w praktyce administracyjnej, a także błędów proceduralnych, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Czy zarządzenie wewnętrzne może ukarać obywatela? NSA wyjaśnia, co jest źródłem prawa.”
Dane finansowe
WPS: 2040 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.