Kp 3/25

Wniosek Prezydenta RP dotyczył oceny zgodności z Konstytucją nowelizacji Kodeksu karnego, która wprowadzała nowe przesłanki dyskryminacyjne (wiek, płeć, orientacja seksualna, niepełnosprawność) do przepisów dotyczących mowy nienawiści oraz eliminowała zaimek 'jej'. Prezydent zarzucił naruszenie zasad prawidłowej legislacji (art. 2 Konstytucji), zasady określoności prawa karnego (art. 42 ust. 1 Konstytucji) oraz wolności słowa (art. 54 ust. 1 Konstytucji), a także zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny, stosując zasadę 'falsa demonstratio non nocet', doprecyzował zakres kontroli, uwzględniając wszystkie przesłanki wskazane we wniosku. Analiza wykazała, że nowe przesłanki dyskryminacyjne (niepełnosprawność, wiek, płeć, orientacja seksualna) są nieprecyzyjne i nie spełniają wymogu 'nullum crimen sine lege certa', co prowadzi do niepewności prawnej i ryzyka arbitralnego stosowania prawa. Wprowadzenie tych przesłanek stanowi nieproporcjonalne ograniczenie wolności wypowiedzi, naruszając tym samym art. 54 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 1 i art. 2 Konstytucji. Trybunał uznał również, że eliminacja zaimka 'jej' z przepisów art. 119 § 1 i art. 257 Kodeksu karnego prowadzi do nieuzasadnionego rozszerzenia zakresu kryminalizacji i zwiększenia punitywności, co narusza zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) w kontekście wolności słowa (art. 54 ust. 1 Konstytucji). W związku z tym, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności zaskarżonych przepisów z Konstytucją. Stwierdzono również nierozerwalny związek wadliwych przepisów z całą ustawą nowelizującą. W konsekwencji, Prezydent RP jest zobowiązany odmówić podpisania ustawy, co oznacza, że ustawa nie wejdzie w życie.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający