Orzeczenie · 2005-12-07

KP 3/05

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Data

2005-12-07

SAOSAdministracyjneustrój samorządu terytorialnegoWysokakonstytucyjny

samorząd terytorialnyochrona zdrowiaustrój miastaWarszawaTrybunał Konstytucyjnykompetencjezadania własnejednostki pomocniczestatutnadzór

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wniosek Prezydenta RP dotyczył zbadania zgodności z Konstytucją przepisów ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy. Prezydent zarzucił, że art. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy, w części dotyczącej przekazania dzielnicom zadań własnych gminy w zakresie ochrony zdrowia i prowadzenia żłobków, narusza zasady samodzielności samorządu terytorialnego (art. 16 ust. 2, art. 163, art. 164 ust. 1 i 3 Konstytucji). Argumentował, że dzielnice jako jednostki pomocnicze nie mogą wykonywać zadań własnych gminy, a takie przekazanie pozbawia gminę m.st. Warszawy prawa do zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty. Drugi zakwestionowany przepis, art. 2 ustawy, upoważniał Prezesa Rady Ministrów do nadania statutu m.st. Warszawy w drodze rozporządzenia, jeśli Rada m.st. Warszawy nie uchwali go w określonym terminie. Prezydent uznał to za naruszenie art. 169 ust. 4 Konstytucji, który stanowi, że ustrój wewnętrzny jednostek samorządu określa ich organ stanowiący, oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji, dotyczącego warunków upoważnienia ustawowego. Prokurator Generalny w dużej mierze podzielił stanowisko Prezydenta co do niezgodności przepisów dotyczących ochrony zdrowia, ale uznał art. 2 za zgodny z Konstytucją. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej natomiast uznał wszystkie zakwestionowane przepisy za zgodne z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny, po analizie przepisów Konstytucji dotyczących samorządu terytorialnego, uznał, że przekazanie zadań własnych gminy w zakresie ochrony zdrowia i prowadzenia żłobków organom dzielnicy, które nie są ani jednostkami samorządu terytorialnego, ani organami władzy publicznej, narusza konstytucyjną zasadę samodzielności gminy i jej podstawowy charakter. W związku z tym, art. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy nowelizującej został uznany za niezgodny z art. 16 ust. 2, art. 163 oraz art. 164 ust. 1 i 3 Konstytucji. Natomiast art. 2 ustawy, który przewidywał możliwość nadania statutu m.st. Warszawy przez Prezesa Rady Ministrów w drodze rozporządzenia w przypadku braku uchwały Rady m.st. Warszawy, został uznany za zgodny z art. 92 ust. 1 i art. 169 ust. 4 Konstytucji. Trybunał uznał tę regulację za dopuszczalną formę nadzoru nad samorządem terytorialnym, mającą na celu przeciwdziałanie bezczynności prawotwórczej organu stanowiącego i zapewnienie sprawnego funkcjonowania stolicy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja konstytucyjnych zasad ustroju samorządu terytorialnego, w szczególności samodzielności gminy i kompetencji organów pomocniczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustrojowej m.st. Warszawy i przepisów dotyczących ochrony zdrowia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy pozbawiające gminę m.st. Warszawa prawa wykonywania zadań własnych z zakresu ochrony zdrowia i prowadzenia żłobków, poprzez przekazanie ich organom dzielnicy, są zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są niezgodne z art. 16 ust. 2, art. 163 oraz art. 164 ust. 1 i 3 Konstytucji, ponieważ naruszają pozycję ustrojową gminy jako podstawowej jednostki samorządu terytorialnego oraz zasadę jej samodzielności.

Uzasadnienie

Dzielnice jako jednostki pomocnicze nie mogą wykonywać zadań własnych gminy, a ich przekazanie narusza konstytucyjną zasadę samodzielności samorządu terytorialnego i podstawowy charakter gminy.

Czy przepis upoważniający Prezesa Rady Ministrów do nadania statutu m.st. Warszawy w drodze rozporządzenia, w przypadku braku uchwały Rady m.st. Warszawy, jest zgodny z Konstytucją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten jest zgodny z art. 92 ust. 1 i art. 169 ust. 4 Konstytucji.

Uzasadnienie

Możliwość nadania statutu przez Prezesa Rady Ministrów w drodze rozporządzenia jest dopuszczalną formą nadzoru nad samorządem terytorialnym, mającą na celu przeciwdziałanie bezczynności prawotwórczej organu stanowiącego i zapewnienie sprawnego funkcjonowania stolicy, mieszczącą się w granicach konstytucyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowe uwzględnienie wniosku

Strona wygrywająca

Prezydent RP (w części dotyczącej ochrony zdrowia)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej	organ_państwowy	wnioskodawca
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej	organ_państwowy	uczestnik
Prokurator Generalny	organ_państwowy	uczestnik

Przepisy (17)

Główne

u.z.u.m.st.W. art. 1 pkt 3 lit. b i c

Ustawa o zmianie ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy

Przepisy te, w zakresie w jakim pozbawiają gminę m.st. Warszawa prawa wykonywania zadania własnego obejmującego sprawy ochrony zdrowia i prowadzenie żłobków oraz przekazują organom dzielnicy uprawnienia stanowiące i wykonawcze, są niezgodne z Konstytucją.

u.z.u.m.st.W. art. 2

Ustawa o zmianie ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy

Przepis ten, upoważniający Prezesa Rady Ministrów do nadania statutu m.st. Warszawy w drodze rozporządzenia, jest zgodny z Konstytucją.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 16 ust. 2