Orzeczenie · 2018-06-06

K 35/16

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2018-06-06
tkinneprawa człowiekaNiskakonstytucyjny
działania antyterrorystyczneprawa obywatelskiewolności konstytucyjneochrona danychnadzórTrybunał KonstytucyjnyRzecznik Praw Obywatelskichzdanie odrębne

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) dotyczył zbadania zgodności wielu przepisów ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych z różnymi przepisami Konstytucji RP, a także z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej. Wśród kwestionowanych przepisów znalazły się m.in. te dotyczące niejawnych czynności operacyjno-rozpoznawczych, stosowania środków zapobiegawczych wobec cudzoziemców oraz dodawania nowych przepisów do ustaw o ABW, AW, wjeździe na terytorium RP i cudzoziemcach. Po złożeniu wniosku, RPO wycofał go, wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania. Trybunał Konstytucyjny, działając na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK, postanowił umorzyć postępowanie, uznając, że wobec cofnięcia wniosku nie ma prawnej możliwości jego kontynuowania. Sędzia Mariusz Muszyński zgłosił zdanie odrębne, w którym szczegółowo krytykuje działania Rzecznika Praw Obywatelskich, zarzucając mu brak sumienności, wiedzy prawniczej, działanie wbrew interesom obywateli oraz wykorzystywanie urzędu do celów politycznych. Sędzia Muszyński odnosi się również do kwestii składu Trybunału Konstytucyjnego i stosowania prawa UE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty umorzenia postępowania w TK na skutek cofnięcia wniosku; krytyka działań RPO przez sędziego TK.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie ma charakter czysto proceduralny i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii konstytucyjnych.

Zagadnienia prawne (10)

Zgodność art. 2 pkt 7 ustawy o działaniach antyterrorystycznych z art. 2 Konstytucji.
Zgodność art. 6 ustawy o działaniach antyterrorystycznych z art. 2, art. 47, art. 51 ust. 2, 3 i 4 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, a także z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 7 i art. 8 w związku z art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych UE.
Zgodność art. 6 ust. 3 ustawy o działaniach antyterrorystycznych z art. 51 ust. 5 i art. 93 ust. 2 Konstytucji.
Zgodność art. 9 ust. 1 ustawy o działaniach antyterrorystycznych (w zakresie możliwości stosowania niejawnych czynności operacyjno-rozpoznawczych, różnicowania sytuacji prawnej obywateli i braku mechanizmu kontroli) z art. 2, art. 47 i art. 51 w związku z art. 37 i art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Zgodność art. 10 ustawy o działaniach antyterrorystycznych z art. 2, art. 47 oraz art. 51 w związku z art. 37 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, a także z art. 8 w związku z art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz z art. 7 i art. 8 w związku z art. 20 oraz art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych UE.
Zgodność art. 11 ustawy o działaniach antyterrorystycznych z art. 2, art. 47 oraz art. 51 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także z art. 7 i art. 8 w związku z art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych UE.
Zgodność art. 26 ust. 2 ustawy o działaniach antyterrorystycznych z art. 2 i art. 41 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Zgodność art. 38 pkt 6 ustawy o działaniach antyterrorystycznych (dodający art. 32c do ustawy o ABW i AW) z art. 2 i art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 6 i art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Zgodność art. 48 ustawy o działaniach antyterrorystycznych (dodający art. 73c do ustawy o wjeździe, pobycie i wyjeździe obywateli UE) z art. 2, art. 52 ust. 1 i 3 oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 oraz z art. 37 i z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w związku z art. 2 Protokołu nr 4 do Konwencji oraz z art. 45 oraz art. 47 w związku z art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych UE.
Zgodność art. 57 ustawy o działaniach antyterrorystycznych (dodający art. 329a do ustawy o cudzoziemcach) z art. 2, art. 52 ust. 1 i 3 oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 oraz z art. 37 i z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w związku z art. 2 Protokołu nr 4 do Konwencji oraz z art. 45 oraz art. 47 w związku z art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych UE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (27)

Główne

u.o.i.t.p.TK art. 59 § 1 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Na podstawie cofnięcia wniosku przez Rzecznika Praw Obywatelskich, Trybunał umarza postępowanie.

u.d.a.t. art. 2 § pkt 7

Ustawa o działaniach antyterrorystycznych

u.d.a.t. art. 6

Ustawa o działaniach antyterrorystycznych

u.d.a.t. art. 6 § ust. 3

Ustawa o działaniach antyterrorystycznych

u.d.a.t. art. 9 § ust. 1

Ustawa o działaniach antyterrorystycznych

W zakresie, w jakim przewidziana w nim możliwość stosowania niejawnych czynności operacyjno-rozpoznawczych stanowi zbyt daleko idącą i nieuzasadnioną ingerencję w prawa i wolności jednostki, a także w zakresie, w jakim różnicuje sytuację prawną osób, które nie są obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej i obywateli RP oraz w zakresie, w jakim nie ustanawia mechanizmu kontroli stosowania przewidzianych w nim czynności.

u.d.a.t. art. 10

Ustawa o działaniach antyterrorystycznych

u.d.a.t. art. 11

Ustawa o działaniach antyterrorystycznych

u.d.a.t. art. 26 § ust. 2

Ustawa o działaniach antyterrorystycznych

u.d.a.t. art. 38 § pkt 6

Ustawa o działaniach antyterrorystycznych

W zakresie, w jakim dodaje art. 32c w ustawie z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.

u.d.a.t. art. 48

Ustawa o działaniach antyterrorystycznych

W zakresie, w jakim dodaje art. 73c w ustawie z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin.

u.d.a.t. art. 57

Ustawa o działaniach antyterrorystycznych

W zakresie, w jakim dodaje art. 329a w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Pomocnicze

u.o.i.t.p.TK art. 106 § ust. 3

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do zgłoszenia zdania odrębnego.

u.RPO art. 4

Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich

Ślubowanie Rzecznika Praw Obywatelskich.

u.RPO art. 208 § ust. 1

Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich

Konstytucyjne zadanie Rzecznika Praw Obywatelskich.

u.TK art. 51 § ust. 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Dawne przepisy dotyczące udziału RPO w postępowaniu przed TK.

u.TK art. 56 § pkt 10

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Dawne przepisy dotyczące udziału RPO w postępowaniu przed TK.

u.TK art. 28

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Projektowane przepisy dotyczące uczestników postępowania przed TK.

u.TK art. 27

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Projektowane przepisy dotyczące uczestników postępowania przed TK.

u.TK art. 28 § pkt 9

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Projektowane przepisy dotyczące udziału RPO w postępowaniu przed TK.

u.TK art. 22 lipca 2016 r.

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Ustawa o TK nakazująca rozpoznawanie spraw w pełnym składzie.

u.SN

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepisy dotyczące SN, do których odnosi się RPO.

u.s.P.do.PA.K.P.

Ustawa o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego

Przepisy dotyczące spraw majątkowych Kościoła Prawosławnego.

u.s.P.do.PA.K.P.

Ustawa o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego

Zmiana ustawy dotyczącej Kościoła Prawosławnego.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 10 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyodrębnienie sądów i trybunałów jako organów władzy sądowniczej.

TUE art. 7 § ust. 1

Traktat o Unii Europejskiej

Procedura stwierdzania ryzyka poważnego naruszenia wartości UE.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Trybunał jest zobligowany umorzyć postępowanie, i to niezależnie od oceny argumentacji przedstawionej przez Rzecznika • Adam Bodnar kolejny raz nie dopełnił powierzonego mu konstytucyjnego zadania stania na straży praw i wolności człowieka i obywatela • Adam Bodnar nie wypełnia swoich obowiązków z najwyższą sumiennością i starannością, potwierdzając jednocześnie jego braki wiedzy prawniczej • Adam Bodnar udaje, że nie zrozumiał istoty wskazania przeze mnie przykładów z wcześniejszej działalności orzeczniczej TK i manipuluje przekazem • Adam Bodnar bezprawnie sugeruje, że skład orzekający TK jest sprzeczny z przepisami prawa • Adam Bodnar nie jest organem uprawnionym do oceny i władczego stwierdzania, kto jest sędzią Trybunału Konstytucyjnego • Adam Bodnar powinien posiadać większą wrażliwość, takt i kulturę postępowania • Adam Bodnar wycofał wniosek w sytuacji, gdy został wyznaczony termin ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego • Adam Bodnar, kwestionując skuteczność orzeczeń TK w oparciu o wadliwy – jego zdaniem – skład orzekający Trybunału Konstytucyjnego, wprowadza chaos informacyjny • standard prawa do sądu z art. 45 ust. 1 Konstytucji nie może być wprost przekładany na standard funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego • Adam Bodnar nie podaje argumentów na to, że Trybunał Konstytucyjny jest sądem w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji • standard określony w art. […]

Skład orzekający

Jarosław Wyrembak

przewodniczący

Leon Kieres

członek

Mariusz Muszyński

sprawozdawca

Justyn Piskorski

członek

Małgorzata Pyziak-Szafnicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty umorzenia postępowania w TK na skutek cofnięcia wniosku; krytyka działań RPO przez sędziego TK."

Ograniczenia: Orzeczenie ma charakter czysto proceduralny i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii konstytucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa jest interesująca ze względu na konflikt między Rzecznikiem Praw Obywatelskich a Trybunałem Konstytucyjnym, a także ze względu na ostre i szczegółowe zdanie odrębne sędziego Muszyńskiego, które podważa działania RPO.

Rzecznik Praw Obywatelskich wycofuje wniosek do TK. Sędzia TK: 'Brak szacunku dla Konstytucji i osobiste braki etyczne'.

Zdanie odrębne

Mariusz Muszyński

Sędzia Muszyński zgłosił zdanie odrębne, w którym krytykuje Rzecznika Praw Obywatelskich za wycofanie wniosku, zarzucając mu brak sumienności, wiedzy prawniczej, działanie wbrew interesom obywateli i wykorzystywanie urzędu do celów politycznych. Kwestionuje również argumenty RPO dotyczące składu Trybunału Konstytucyjnego i stosowania prawa UE, wskazując na błędną interpretację przepisów i orzecznictwa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst