Sygn. akt IX U 506/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2020 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: Sędzia Renata Stańczak Protokolant: Iwona Porwoł przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2020 r. w Rybniku sprawy z odwołania J. B. ( B. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury na skutek odwołania J. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 30 kwietnia 2019r. nr (...) oddala odwołanie. Sędzia Sygn. akt IX U 506/19 UZASADNIENIE Decyzją z 30 kwietnia 2019r. organ rentowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , na podstawie art. 114 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , odmówił ubezpieczonemu J. B. ( B. ) prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury, ponieważ ubezpieczony nie przedłożył żadnych nowych dowodów, jak również nie ujawniono żadnych nowych okoliczności w sprawie, mających wpływ na zmianę decyzji z 17.10.2016r. Ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji i precyzując odwołanie na rozprawie 17 września 2019r. domagał się zmiany decyzji, dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność uzyskiwanych wynagrodzeń za lata 1956-1972. Wniósł także o zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczonemu, urodzonemu (...) , przysługuje prawo do emerytury górniczej od (...) . Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, wyliczony na podstawie wynagrodzenia z okresu 01/1986-12/1986, wyniósł 330,56% i został ograniczony do 250%. Po przyznaniu prawa do świadczenia ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu w KWK (...) , a następnie w Poczta Polska – Urząd Rejonowy Poczty R. od 01.05.1988r. do 31.12.1993r. Decyzją z 17 października 2016r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury na podstawie art. 110 i art.110a ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , gdyż nowoustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynosi 176,28% i nie jest wyższy niż 250% ani nie jest wyższy od poprzednio obliczonego. Organ rentowy wskazał nadto, że za okresy zatrudnienia, za które nie można ustalić podstawy wymiaru, przyjął kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników. Ubezpieczony przedłożył w organie rentowym zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wystawione przez (...) S.A. za lata 1972-1988. Ubezpieczony (...) złożył kolejny wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia na podstawie art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W rozpoznaniu wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję omówioną na wstępie. (dowód: akta organu rentowego). Ubezpieczony zatrudniony był w KWK (...) w K. w okresach: - od 20.09.1955r. do 14.12.1955r. – na stanowisku laboranta na powierzchni, - od 13.11.1956r. do 31.10.1957r. – na stanowisku ładowacza pod ziemią, - od 01.11.1957r. do 31.12.1961r. – na stanowisku młodszego górnika pod ziemią, - 0d 01.01.1962r. do 16.10.1969r. – na stanowisku górnika pod ziemią – renta inwalidzka, - od 09.01.1970r. do 05.01.1976r. – na stanowisku robotnik na powierzchni na pół etatu, - od 06.01.1976r. do 31.03.1988r. – na stanowisku górnika pod ziemią. Ubezpieczony ma zawodowe wykształcenie o kierunku laborant- chemik. Najpierw był zatrudniony w (...) Fabryce (...) i tam pracował 2 lata od 1953r. do 1955r. Potem przyjął się do KWK (...) i w okresie od 1955r. do 1956r. pracował na powierzchni. W 1956r. został przeniesiony na dół kopalni, żeby odrobić przez 2 lata wojsko i potem już pracował pod ziemią. Następnie po ukończeniu kursów pracował jako górnik. W 1969r. uległ wypadkowi na dole, w wyniku czego przebywał na rencie wypadkowej, a równocześnie dorabiał na pół etatu na powierzchni od 1970r. do 1976r.. Potem znowu poszedł do pracy na dół. W latach 1956 - 1969 pracował na oddziale wydobywczym. Otrzymywał wynagrodzenie akordowe. Jako ładowacz miał stawkę dniówkową, potem ta stawka się zwiększała. Była wypłacana 13-tka. Otrzymywał węgiel w ilości 8 ton. Ożenił się w 1959r. Otrzymywał także świadczenia wynikające z Karty Górnika. Pracował w niedziele. Nie był członkiem drużyny ratowniczej. Ubezpieczony pracował na zmiany, w tym na zmianę nocną. (dowód: akta osobowe ubezpieczonego, zeznania ubezpieczonego złożone na rozprawie 17.09.2019r., czas nagrania protokołu elektronicznego 00:05:55-00:17:29). Najkorzystniejsze wynagrodzenie w 20 wybranych latach ubezpieczony uzyskał w latach 1958-1959, 1964-1969, 1976-1987, po odtworzeniu wynagrodzeń z lat 1956-1972, przy przyjęciu, że ubezpieczony w tym okresie otrzymywał wynagrodzenie powszechnie obowiązujące w górnictwie, z uwzględnieniem dokumentacji zawartej w aktach osobowych ubezpieczonego, uregulowań płacowych obowiązujących w górnictwie. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z powyżej wskazanych lat jest niższy niż 250% i wynosi 225,86%. (dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu rent , emerytur i kapitału początkowego S. K. k. 21- 48 a.s.). Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 114 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. 2018r., poz.1270 ze zm.), gdyż ubezpieczony nie przedłożył żadnych nowych dowodów. Podkreślić należy, że w toku postępowania sądowego zostały przeprowadzone nowe dowody w postaci opinii biegłego, zeznań ubezpieczonego oraz akt osobowych ubezpieczonego, w związku z czym zostały spełnione przesłanki z art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. 2018r., poz.1270 ze zm.) wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15 , z uwzględnieniem ust. 3 , jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego ( ust.1 ). 2. Warunek posiadania wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru nie jest wymagany od emeryta lub rencisty, który od dnia ustalenia prawa do świadczenia do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie świadczenia, w myśl ust. 1, nie pobrał świadczenia wskutek zawieszenia prawa do emerytury lub renty lub okres wymagany do ustalenia podstawy przypada w całości po przyznaniu prawa do świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wynosi co najmniej 130%. 3.Okres ostatnich 20 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1, obejmuje okres przypadający bezpośrednio przed rokiem, w którym zgłoszono wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia. Jednocześnie jak wynika z treści art. 110a ust.1 ustawy emerytalnej wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%. 2. Ustalenie wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 może nastąpić tylko raz. Przepis art. 110a ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych daje możliwość jednorazowego przeliczenia wysokości emerytury bez względu na to czy emerytura była zawieszona czy nie, jeśli wskaźnik przekracza 250%, a wskazano podstawę wymiaru składek przypadających po przyznaniu prawa do emerytury. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe ubezpieczony nie spełnia warunków umożliwiających przeliczenie emerytury na podstawie art.110a ustawy emerytalnej. Powyższe wynika jednoznacznie z opinii powołanego biegłego sądowego, który na podstawie posiadanej dokumentacji, przy uwzględnieniu obowiązujących w górnictwie przepisów płacowych, odtworzył wynagrodzenie ubezpieczonego za lata 1956-1972. Obliczony przez biegłego wskaźnik wysokości podstawy wymiaru okazał się być niższy od 250%, nie może zatem stanowić podstawy przeliczenia świadczenia. Uznając jw. Sąd oparł się na opinii biegłego, którą uznał za przekonującą, jako wydaną w oparciu o fachową wiedzę, opinię szczegółową, wydaną po analizie dokumentacji przedłożonej w niniejszej sprawie: dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych, akt osobowych, oraz w oparciu o obowiązujące w tym okresie przepisy płacowe. Pomimo uwzględnienia przez biegłego, przy odtwarzaniu wynagrodzeń, oprócz stałych składników wynagrodzenie, także dodatku nocnego, dodatku z tytułu pracy niebezpiecznej, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest nadal niższy niż 250%. Wskazać przy tym należy, że nie można wysokości zarobków, stanowiących podstawę do wyliczenia składek na ubezpieczenie społeczne ustalać w sposób hipotetyczny, oparty jedynie na domniemaniu. Przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych są bowiem normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalenie wysokości wynagrodzenia w sposób przybliżony lub prawdopodobny. Przy obliczaniu wysokości podstawy emerytury, bierze się zatem pod uwagę dokładnie ustaloną wartość - wysokość uzyskiwanego w określonym czasie wynagrodzenia. Tym samym, w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składki, należy dokładnie określić wysokość wszystkich składników wynagrodzenia, które mają być uwzględnione – wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22.09.2015r. III AUa 370/14 (LEX nr 1927664). Nie ma możliwości wyliczenia wysokości wynagrodzenia, a co za tym idzie - wysokości składek na ubezpieczenie społeczne oraz wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury w oparciu o wyliczenia hipotetyczne, uśrednione, wynikające z porównania do wynagrodzenia innych pracowników. Uśrednione obliczenie wysokości wynagrodzenia - oparte na wynagrodzeniu otrzymanym przez innych pracowników - nie może oddać indywidualnych cech właściwych dla danego stosunku pracy. Obliczenie wysokości wynagrodzenia musi być oparte na dokumentacji, z której wynikają określone kwoty wynagrodzenia. Kwestia pobieranego wynagrodzenia musi zostać zatem udowodniona w sposób bezwzględny. Tylko dokumentacja stanowi precyzyjny dowód w zakresie wysokości wynagrodzenia w postępowaniu sądowym. Na podstawie innych dowodów nie jest możliwe dokładne określenie kwoty wynagrodzenia, a co zatem idzie - ustalenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury - wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31.03.2015r. III AUa 1807/14 (LEX nr 1814849). Mając powyższe na uwadze Sąd kierując się powołanymi przepisami, z mocy art.477 14 §1 kpc oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Sędzia
Pełny tekst orzeczenia
IX U 506/19
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.