IX P 458/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. M., funkcjonariusz służby celnej, wniósł pozew o zasądzenie odprawy w kwocie 40.200 zł (ostatecznie 39.050,40 zł) po tym, jak jego stosunek służbowy uległ przekształceniu w stosunek pracy w związku z reformą Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) w 2017 roku. Powód argumentował, że zgodnie z przepisami i orzecznictwem, przekształcenie stosunku służbowego powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co uzasadnia przyznanie odprawy. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia i kwestionując zasadność samego roszczenia, wskazując, że powód nie utracił zatrudnienia. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, w tym uchwały Sądu Najwyższego (III PZP 2/23 i III PZP 7/19), uznał, że funkcjonariuszowi, który przyjął propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, przysługuje prawo do odprawy pieniężnej na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w związku z art. 170 ustawy wprowadzającej ustawę o KAS. Sąd podkreślił, że wygaśnięcie stosunku służbowego następuje z mocy prawa, niezależnie od woli funkcjonariusza, i powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co uzasadnia przyznanie odprawy. Mimo uznania zasadności roszczenia co do zasady, sąd oddalił powództwo z powodu przedawnienia. Zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia te przedawniają się w ciągu 3 lat, a bieg przedawnienia przerywa jedynie czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia roszczenia. Sąd uznał, że jedynie pierwsze wezwanie powoda do zapłaty z 10 stycznia 2019 r. przerwało bieg przedawnienia, które następnie upłynęło z dniem 10 stycznia 2022 r. Pozew został złożony 20 marca 2024 r., czyli po terminie. Sąd nie znalazł podstaw do uznania wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, nawet biorąc pod uwagę niejasności prawne związane z reformą. W części dotyczącej kosztów postępowania, sąd zastosował zasadę słuszności (art. 102 k.p.c.), nie obciążając powoda całkowicie kosztami, uznając, że jego żądanie miało usprawiedliwione podstawy prawne i faktyczne, a oddalenie nastąpiło jedynie z powodu przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń funkcjonariuszy służb mundurowych w kontekście zmian organizacyjnych oraz zasady przerwania biegu przedawnienia przez czynności przed organem jednostki.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z reformą KAS i specyfiki przepisów o przedawnieniu w tej ustawie. Wykładnia przerwania biegu przedawnienia może być odmienna w innych ustawach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy funkcjonariuszowi służby celnej, którego stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy w związku z reformą KAS, przysługuje prawo do odprawy pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, funkcjonariuszowi takiemu przysługuje prawo do odprawy pieniężnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy w wyniku reformy KAS powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co uzasadnia przyznanie odprawy na podstawie przepisów o Służbie Celnej i przepisów wprowadzających ustawę o KAS, zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego.
Czy roszczenie o odprawę pieniężną dla funkcjonariusza służby celnej uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń przedawniają się w ciągu 3 lat, a bieg przedawnienia przerywa jedynie czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia roszczenia. Tylko pierwsze wezwanie powoda do zapłaty z 10 stycznia 2019 r. przerwało bieg przedawnienia, które następnie upłynęło z dniem 10 stycznia 2022 r. Pozew został złożony po terminie, a sąd nie znalazł wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – I. (...) w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.KAS art. 252
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa 3-letni termin przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz wskazuje, jakie zdarzenia prawne przerywają jego bieg (czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej).
p.w.u.KAS art. 170 § ust. 1, 3 i 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Reguluje wygaśnięcie stosunków pracy i służbowych w związku z reformą KAS, traktując wygaśnięcie stosunku służbowego jako zwolnienie ze służby i wskazując na możliwość przyznania świadczeń.
u.S.C. art. 163 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
Przewiduje prawo do odprawy dla funkcjonariusza służby stałej zwolnionego w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności roszczenia.
k.c. art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje przerwanie biegu przedawnienia przez czynność przed sądem lub innym organem.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania w części.
k.p.c. art. 102 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odprawę uległo przedawnieniu zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, ponieważ jedynie pierwsze wezwanie do zapłaty przerwało bieg terminu przedawnienia, a kolejne czynności nie spełniały wymogu bezpośredniości. • Brak wyjątkowych okoliczności uzasadniających nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Powód miał prawo do odprawy pieniężnej, ponieważ przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy w związku z reformą KAS należy traktować jako zwolnienie ze służby, co potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego.
Godne uwagi sformułowania
Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktowane było jak zwolnienie ze służby. • Sytuacja tych dwóch funkcjonariuszy jest analogiczna w zakresie wygaśnięcia stosunku służbowego, zarówno jeden, jak i drugi tracą swój status funkcjonariusza. • Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia bądź uznanie roszczenia. • Przesłanka bezpośredniości podejmowanych działań ma na celu zawężenie katalogu okoliczności powodujących przerwanie biegu przedawnienia i ograniczenie liberalnej wykładni przepisów regulujących jego przerwanie.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń funkcjonariuszy służb mundurowych w kontekście zmian organizacyjnych oraz zasady przerwania biegu przedawnienia przez czynności przed organem jednostki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z reformą KAS i specyfiki przepisów o przedawnieniu w tej ustawie. Wykładnia przerwania biegu przedawnienia może być odmienna w innych ustawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpraw dla funkcjonariuszy po reformie KAS, która miała szeroki zasięg, a rozstrzygnięcie opiera się na złożonej analizie przepisów o przedawnieniu i orzecznictwa Sądu Najwyższego.
“Funkcjonariusz celny walczył o odprawę po reformie KAS, ale sąd uznał jego roszczenie za przedawnione – co to oznacza dla innych?”
Dane finansowe
WPS: 40 200 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.