IX P 455/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, M. Z., była funkcjonariuszka Służby Celno-Skarbowej, dochodziła zasądzenia odprawy w kwocie 48 000,00 zł po tym, jak jej stosunek służbowy przekształcił się w stosunek pracy w związku z reformą Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) w 2017 roku. Argumentowała, że przekształcenie to jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uzasadnia wypłatę odprawy, powołując się na zmiany przepisów oraz orzecznictwo, w tym uchwałę Sądu Najwyższego z 6 lutego 2024 r. (III PZP 2/23). Pozwany S. – I. A. w S. wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia oraz kwestionując zasadność samego świadczenia. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że powódka rzeczywiście nabyła prawo do odprawy, gdyż przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy, w okolicznościach reformy KAS, powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby. Podkreślono, że funkcjonariusze nie mieli wpływu na ustanie stosunku służbowego, a zmiana ta była dla nich niekorzystna, pozbawiając ich wielu uprawnień związanych ze służbą. Sąd powołał się na liczne orzeczenia Sądu Najwyższego potwierdzające prawo do odprawy w podobnych sytuacjach. Jednakże, mimo uznania zasadności roszczenia co do zasady, sąd uwzględnił zarzut przedawnienia. Zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia te przedawniają się w ciągu 3 lat, a bieg przedawnienia przerywa czynność podjęta bezpośrednio przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia roszczenia. Sąd ustalił, że jedynie pierwsze wezwanie powódki do zapłaty odprawy z 27 lutego 2020 r. przerwało bieg przedawnienia. Kolejne pisma i wniosek o pozew złożono po upływie ustawowego terminu, a powódka nie wykazała wyjątkowych okoliczności uzasadniających opóźnienie. W konsekwencji, mimo posiadania prawa do odprawy, roszczenie powódki uległo przedawnieniu, co skutkowało oddaleniem powództwa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając powódki kosztami procesu ze względu na szczególne okoliczności sprawy, w tym fakt, że powództwo miało uzasadnione podstawy prawne i faktyczne, a oddalenie nastąpiło z powodu przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS po reformie, zasady przedawnienia roszczeń w służbach mundurowych oraz wykładnia pojęcia 'wyjątkowych okoliczności' w kontekście przedawnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w okresie reformy KAS. Interpretacja przedawnienia opiera się na specyficznych przepisach ustawy o KAS, które mogą nie mieć zastosowania w innych służbach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przekształcenie stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej w stosunek pracy w wyniku reformy KAS jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uzasadnia wypłatę odprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy w okolicznościach reformy KAS powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co uzasadnia prawo do odprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku wprost takiego zapisu w przepisach wprowadzających reformę KAS, zmiana stosunku służbowego w stosunek pracy, która nie zależała od woli funkcjonariusza, powinna być traktowana jako zwolnienie ze służby, analogicznie do sytuacji funkcjonariuszy, których stosunek służbowy wygasł z innych przyczyn. Podkreślono, że taka zmiana była dla funkcjonariuszy niekorzystna i pozbawiała ich wielu uprawnień służbowych.
Czy roszczenie o odprawę dla byłego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie uległo przedawnieniu, ponieważ tylko pierwsze wezwanie do zapłaty odprawy przerwało bieg przedawnienia, a kolejne działania powódki nastąpiły po upływie ustawowego terminu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia o odprawę przedawniają się w ciągu 3 lat, a bieg przedawnienia przerywa czynność podjęta bezpośrednio przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia roszczenia. Tylko pierwsze wezwanie powódki z 27 lutego 2020 r. spełniło te kryteria. Kolejne pisma i pozew złożono po upływie terminu, a powódka nie wykazała wyjątkowych okoliczności uzasadniających opóźnienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| S. – I. A. w S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
ustawa wprowadzająca art. 170 § ust. 3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktowane jest jak zwolnienie ze służby.
ustawa wprowadzająca art. 171 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przyjęcie propozycji zatrudnienia skutkowało przekształceniem stosunku służbowego w stosunek pracy.
ustawa o KAS art. 250 § ust. 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS przysługuje odprawa.
ustawa o KAS art. 252
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat; bieg przedawnienia przerywa czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia bądź uznanie roszczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Wymagalność roszczenia następuje dnia następnego po dniu doręczenia odpisu pozwu.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania cywilnego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin
Wspomniana w kontekście zmiany art. 174 ustawy o KAS.
Ustawa z dnia 13 marca 2013 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników art. 8
Wspomniana w kontekście wysokości odprawy dla pracowników.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia o odprawę z uwagi na brak skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia przez kolejne wnioski powódki. • Brak podstaw do uznania wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia.
Odrzucone argumenty
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby i uzasadnia wypłatę odprawy. • Prawo do odprawy wynika z reformy KAS i powinno być przyznane funkcjonariuszom, którzy przyjęli propozycję zatrudnienia. • Pierwsze wezwanie do zapłaty odprawy przerwało bieg przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jak zwolnienie ze służby • roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat • bieg przedawnienia przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia bądź uznanie roszczenia • nie sposób przyjąć, by uprawnienia sądu były mniejsze niż kierownika jednostki
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS po reformie, zasady przedawnienia roszczeń w służbach mundurowych oraz wykładnia pojęcia 'wyjątkowych okoliczności' w kontekście przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w okresie reformy KAS. Interpretacja przedawnienia opiera się na specyficznych przepisach ustawy o KAS, które mogą nie mieć zastosowania w innych służbach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej reformy administracyjnej i jej konsekwencji dla funkcjonariuszy, a także złożonych kwestii przedawnienia roszczeń. Pokazuje, jak prawo i orzecznictwo próbują nadążyć za zmianami legislacyjnymi.
“Czy można stracić prawo do odprawy przez formalny błąd? Historia funkcjonariuszki KAS.”
Dane finansowe
WPS: 43 255,8 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.