IX P 437/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka K. H. dochodziła od Skarbu Państwa – Izby Administracji Skarbowej w S. zapłaty odprawy za zwolnienie ze służby w Służbie Celno-Skarbowej w kwocie 25 979,46 zł, argumentując, że przekształcenie jej stosunku służbowego w stosunek pracy w wyniku reformy Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) należy traktować jako zwolnienie ze służby, co uzasadnia przyznanie odprawy. Powódka powoływała się na zmiany przepisów oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym uchwałę z 6 lutego 2024 r. (sygn. akt III PZP 2/23). Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia i kwestionując zasadność samego świadczenia, wskazując, że powódka nie utraciła zatrudnienia. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że roszczenie powódki o odprawę było zasadne merytorycznie. Sąd podkreślił, że przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy, wynikające z reformy KAS, powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co potwierdzało orzecznictwo Sądu Najwyższego. Sąd wskazał również, że reorganizacja jednostek KAS stanowiła przesłankę do przyznania odprawy. Niemniej jednak, sąd uwzględnił zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego. Zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia wymagalności, a bieg przedawnienia przerywa czynność podjęta przed kierownikiem jednostki organizacyjnej w celu dochodzenia roszczenia lub jego uznanie. Sąd stwierdził, że tylko pierwszy wniosek powódki o odprawę z 16 stycznia 2019 r. przerwał bieg przedawnienia. Kolejne wnioski, składane w latach 2020 i 2024, nie spełniały wymogów formalnych do przerwania biegu przedawnienia, a powódka nie podjęła skutecznych działań sądowych przed upływem terminu. Sąd nie znalazł również podstaw do przywrócenia terminu do złożenia pozwu, uznając, że przedawnienie jest instytucją prawa materialnego, a nie procesowego. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo z powodu przedawnienia, jednocześnie orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. na korzyść powódki, uznając, że mimo oddalenia powództwa, żądanie miało usprawiedliwione podstawy prawne i faktyczne, a obciążenie powódki kosztami byłoby sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS po reformie, zasady przedawnienia roszczeń w KAS, możliwość przywrócenia terminu do złożenia pozwu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy KAS po reformie z 2017 r. i zasad przedawnienia wynikających z ustawy o KAS.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekształcenie stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej w stosunek pracy w wyniku reformy KAS należy traktować jako zwolnienie ze służby uzasadniające prawo do odprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy w wyniku reformy KAS należy traktować jako zwolnienie ze służby, co uzasadnia prawo do odprawy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, które wskazuje, że zmiana stosunku służbowego w stosunek pracy, niezależnie od woli funkcjonariusza, skutkuje ustaniem stosunku służbowego i powinno być traktowane jako zwolnienie ze służby, co rodzi prawo do odprawy.
Czy roszczenie o odprawę dla byłego funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie uległo przedawnieniu, ponieważ tylko pierwszy wniosek o odprawę przerwał bieg terminu przedawnienia, a kolejne działania powódki nie spełniały wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 252 ustawy o KAS, bieg przedawnienia przerywa jedynie czynność podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia przed kierownikiem jednostki organizacyjnej lub jego uznanie. Pierwszy wniosek powódki spełniał te kryteria, jednak kolejne wnioski i brak działań sądowych przed upływem terminu spowodowały przedawnienie roszczenia.
Czy sąd może przywrócić termin do złożenia pozwu w przypadku przedawnienia roszczenia o charakterze materialnoprawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może przywrócić terminu do złożenia pozwu w przypadku przedawnienia roszczenia o charakterze materialnoprawnym, ponieważ jest to instytucja prawa materialnego, a nie procesowego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przedawnienie roszczeń jest instytucją prawa materialnego, a nie procesowego, i nie podlega przywróceniu na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. H. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa – I. Administracji Skarbowej w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
u.KAS art. 250 § ust. 4
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS przysługuje odprawa.
u.KAS art. 252
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia wymagalności. Bieg przedawnienia przerywa czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podjęta w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia lub jego uznanie.
Pomocnicze
u.KAS art. 170 § ust. 3
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktowane jest jak zwolnienie ze służby.
u.KAS art. 174 § ust. 10
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jak zwolnienie ze służby.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Wymagalność roszczenia następuje dnia następnego po dniu doręczenia pozwu.
ustawa wprowadzająca art. 165 § ust. 3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Funkcjonariusze celni stali się funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej.
ustawa wprowadzająca art. 170 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Złożenie propozycji zatrudnienia nie było obligatoryjne.
ustawa wprowadzająca art. 170 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Pracownik lub funkcjonariusz miał 14 dni na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odmowie propozycji.
ustawa wprowadzająca art. 170 § ust. 3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktowane było jak zwolnienie ze służby.
ustawa wprowadzająca art. 171 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przyjęcie propozycji zatrudnienia skutkowało przekształceniem stosunku służbowego w stosunek pracy.
ustawa wprowadzająca art. 170 § ust. 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Świadczenia dla funkcjonariuszy, których stosunki pracy lub służbowe wygasły w związku z nieotrzymaniem lub nieprzyjęciem propozycji zatrudnienia.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, (...) Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis, do którego odnosi się art. 174 ust. 10 ustawy o KAS.
k.p. art. 11
Kodeks pracy
Zasada swobody nawiązania stosunku pracy.
k.p.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przerwanie biegu przedawnienia przez czynność przed sądem lub innym organem.
k.p.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przerwanie biegu przedawnienia przez uznanie roszczenia.
k.p.c. art. 168
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość przywrócenia terminu procesowego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
u.z.p.n. art. 8
Ustawa z dnia 13 marca 2013 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Odprawa w przypadku zwolnień grupowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy należy traktować jako zwolnienie ze służby. • Reorganizacja jednostki organizacyjnej KAS stanowi przesłankę do przyznania odprawy. • Pierwszy wniosek o odprawę przerwał bieg przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o odprawę uległo przedawnieniu, ponieważ kolejne wnioski powódki nie przerwały biegu terminu. • Nie istnieją podstawy do przywrócenia terminu do złożenia pozwu. • Powódka nie utraciła zatrudnienia, co wyklucza prawo do odprawy.
Godne uwagi sformułowania
przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jak zwolnienie ze służby • roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat • bieg przedawnienia przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej • nie sposób przyjąć, by uprawnienia sądu były mniejsze niż kierownika jednostki
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpraw dla funkcjonariuszy KAS po reformie, zasady przedawnienia roszczeń w KAS, możliwość przywrócenia terminu do złożenia pozwu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy KAS po reformie z 2017 r. i zasad przedawnienia wynikających z ustawy o KAS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej reformy administracyjnej i jej skutków dla funkcjonariuszy, a także złożonych kwestii przedawnienia i interpretacji przepisów, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym.
“Czy po reformie KAS można było liczyć na odprawę? Sąd rozstrzyga o przedawnieniu roszczeń byłych funkcjonariuszy.”
Dane finansowe
WPS: 25 979,46 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.