IX GC 843/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o ustalenie nieistnienia zobowiązania do zapłaty kary umownej w wysokości 1.000.000 zł, wynikającej z umowy inwestycyjnej z dnia 5 kwietnia 2017 roku. Powódki argumentowały, że postanowienie umowy dotyczące kary umownej jest nieważne, ponieważ narusza ono bezwzględnie obowiązujące przepisy Kodeksu cywilnego, które stanowią, że prokura może być w każdym czasie odwołana (art. 109(7) § 1 k.c.). Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając sprawę, zgodził się ze stanowiskiem powódek. W uzasadnieniu podkreślono, że zasada odwołalności prokury ma charakter bezwzględny i przedsiębiorca nie może zrzec się prawa do jej odwołania. W związku z tym, postanowienie umowy inwestycyjnej, na mocy którego pozwana spółka zobowiązała się do bezterminowego zaniechania odwołania prokury, zostało uznane za nieważne. Skoro postanowienie dotyczące kary umownej było nieważne, to naliczona na jego podstawie kara umowna również została uznana za bezprzedmiotową. Sąd ustalił zatem, że zobowiązanie powódek do zapłaty kary umownej nie istnieje. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadach ogólnych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie bezwzględnie obowiązującego charakteru przepisu o odwołalności prokury i nieważności postanowień umownych sprzecznych z tym przepisem.
Dotyczy specyficznej sytuacji umowy inwestycyjnej i kary umownej związanej z odwołaniem prokury.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie umowy inwestycyjnej, które zobowiązuje do nieodwołania prokury pod rygorem zapłaty kary umownej, jest ważne w świetle przepisów Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie jest nieważne, ponieważ narusza bezwzględnie obowiązujący przepis art. 109(7) § 1 k.c., który stanowi, że prokura może być w każdym czasie odwołana.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada odwołalności prokury ma charakter bezwzględny i przedsiębiorca nie może zrzec się tego prawa. W związku z tym, postanowienie umowy inwestycyjnej zakazujące odwołania prokury jest nieważne, co skutkuje bezprzedmiotowością naliczonej kary umownej.
Czy powódka ma interes prawny w ustaleniu nieistnienia zobowiązania do zapłaty kary umownej na podstawie art. 189 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódka ma interes prawny, ponieważ istnieje niepewność co do istnienia zobowiązania, a wynik postępowania doprowadzi do usunięcia tej niejasności i zapewni ochronę prawnie chronionych interesów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że istnieje stan niepewności prawnej co do ważności zobowiązania do zapłaty kary umownej, a pozwana spółka podjęła kroki w celu wykonania prawa zastawu. Powództwo o ustalenie jest dopuszczalne, gdy istnieje potrzeba ochrony prawnej i usunięcia niejasności prawnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| I. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 109(7) § 1
Kodeks cywilny
Prokura może być w każdym czasie odwołana. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący, a przedsiębiorca nie może zrzec się odwołania prokury.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu; strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi niezbędne koszty procesu.
u.z.r.i.r.z. art. 22 § 2 pkt 2
Ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów
Określa skutki wykonania prawa zastawu poprzez przejęcie na własność przedmiotu zastawu.
Pomocnicze
k.c. art. 391
Kodeks cywilny
Dotyczy zobowiązania osoby trzeciej do świadczenia na rzecz strony umowy (zobowiązanie gwarancyjne).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność postanowienia umowy inwestycyjnej zakazującego odwołania prokury ze względu na naruszenie bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 109(7) § 1 k.c. • Istnienie interesu prawnego powódek w ustaleniu nieistnienia zobowiązania do zapłaty kary umownej na podstawie art. 189 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Dopuszczalność zobowiązania do nieodwołania prokury i obwarowania go karą umowną na zasadzie swobody umów. • Istnienie stosunku podstawowego między gwarantem (powódkami) a osobą trzecią (prezesem zarządu) uzasadniającego zobowiązanie gwarancyjne.
Godne uwagi sformułowania
Prokura może być w każdym czasie odwołana. • Zasada odwołalności prokury ma charakter bezwzględny. • Przedsiębiorca nie może zrzec się odwołania prokury. • Interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc jest to interes dotyczący szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych, należy go rozumieć jako potrzebę uzyskania ochrony prawnej.
Skład orzekający
Mieczysław Potejko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnie obowiązującego charakteru przepisu o odwołalności prokury i nieważności postanowień umownych sprzecznych z tym przepisem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy inwestycyjnej i kary umownej związanej z odwołaniem prokury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego ograniczeń w umowach, które mogą naruszać bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa, co ma znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców i prawników.
“Czy można zablokować odwołanie prokury? Sąd Okręgowy odpowiada: nie, nawet za milion złotych kary!”
Dane finansowe
WPS: 1 000 000 PLN
koszty postępowania: 10 817 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.