IV U 791/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania M.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T., która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji zawieszającej wypłatę emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. Organ rentowy uzasadniał swoje stanowisko obowiązującymi przepisami, w tym art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczona podniosła, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12) uznał przepis art. 28 ustawy nowelizującej w związku z art. 103a ustawy emerytalnej za niezgodny z Konstytucją, w zakresie w jakim dotyczy osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku. Sąd Okręgowy w Toruniu, rozpoznając sprawę, przychylił się do argumentacji ubezpieczonej. Sąd ustalił, że M.M. nabyła prawo do emerytury we wrześniu 2009 roku, a zatem przed wejściem w życie przepisów, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne. W związku z tym, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma skutki retroaktywne i wyeliminował z obrotu prawnego przepis stanowiący podstawę zawieszenia wypłaty emerytury, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonej prawo do wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 roku do 21 listopada 2012 roku. Wniosek o wypłatę odsetek został przekazany do rozpoznania ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków retroaktywnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach świadczeń emerytalnych i rentowych, zwłaszcza w kontekście przepisów uznanych za niekonstytucyjne.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o zawieszaniu emerytur w okresie od 2011 roku i wyrokiem TK K 2/12. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów świadczeń lub innych okresów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w zakresie w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., może stanowić podstawę do zawieszenia wypłaty emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP w tym zakresie i nie może stanowić podstawy do zawieszenia wypłaty emerytury.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał przepis za niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP), ponieważ nakładał obowiązek rozwiązania stosunku pracy na osoby, które nabyły prawo do emerytury przed wejściem w życie przepisów nowelizujących, co naruszało ich uzasadnione oczekiwania. Wyrok ma skutki retroaktywne.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu ma skutki retroaktywne i wymaga ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem tego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i ostateczną, a jego skutki są retroaktywne, co oznacza konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Utrata mocy obowiązującej przepisu z powodu niezgodności z Konstytucją oznacza, że nie może być on stosowany od daty jego uchwalenia, co pociąga za sobą konieczność uchylenia skutków prawnych jego obowiązywania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.
k.p.c. art. 464 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do przekazania wniosku o wypłatę odsetek do rozpoznania organowi rentowemu.
Pomocnicze
u.e.r.FUS art. 103 § § 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Organ rentowy odmówił uchylenia decyzji na podstawie tego przepisu.
u.e.r.FUS art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dodany przez ustawę nowelizującą, zezwalający na zawieszenie prawa do emerytury w przypadku kontynuowania zatrudnienia.
u.f.p. art. 28
Ustawa o finansach publicznych
Przepis ustawy nowelizującej, który przesądził o zastosowaniu art. 103a ustawy emerytalnej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, naruszona przez przepis uznany za niekonstytucyjny.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Moc powszechnie obowiązująca i ostateczność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12) stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę zawieszenia wypłaty emerytury. • Skutki retroaktywne wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nakazujące przywrócenie stanu prawnego sprzed wejścia w życie niekonstytucyjnego przepisu. • Nabycie prawa do emerytury przez ubezpieczoną przed wejściem w życie przepisów nowelizujących, które zostały uznane za niekonstytucyjne.
Odrzucone argumenty
Stanowisko ZUS o obowiązującym charakterze przepisów w dacie wydania decyzji zawieszającej wypłatę emerytury. • Argumentacja ZUS, że wyrok TK nie ma zastosowania do okresu sprzed dnia jego publikacji.
Godne uwagi sformułowania
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. (sygn.. akt K 2/2012) nie ma zastosowania do przypadającego przed dniem 22 listopada 2012r. okresu zawieszenia emerytury • wyroki Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją są skuteczne od dnia wejścia w życie zakwestionowanego przepisu. • przepis art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. [...] w związku z art. 103a ustawy [...] dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej • W stosunku do tych osób przepis art. 28 ustawy nowelizującej w zakresie w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy emerytalnej utracił moc z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw, czyli z dniem 22 listopada 2012r. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma skutki retroaktywne, a przez to zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem już niekonstytucyjnego przepisu
Skład orzekający
Hanna Cackowska-Frank
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków retroaktywnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach świadczeń emerytalnych i rentowych, zwłaszcza w kontekście przepisów uznanych za niekonstytucyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o zawieszaniu emerytur w okresie od 2011 roku i wyrokiem TK K 2/12. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów świadczeń lub innych okresów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na prawa obywateli i korygować błędne decyzje administracyjne, nawet po pewnym czasie. Jest to przykład walki o należne świadczenia.
“Czy ZUS może zabrać emeryturę na podstawie przepisu, który Trybunał Konstytucyjny uznał za nielegalny?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.