IV U 781/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które stwierdziły, że D. K. i P. K. podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu) od określonych dat, w związku z wykonywaniem pracy na podstawie umów nazwanych umowami o dzieło. ZUS zakwalifikował te umowy jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące umowy zlecenia, co rodzi obowiązek ubezpieczeń społecznych. Spółka zarzucała organowi rentowemu naruszenie zasad postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 627 Kodeksu cywilnego. Twierdziła, że umowy o dzieło, które zawierała, zobowiązywały wykonawców do osiągnięcia konkretnego efektu końcowego, a wynagrodzenie miało charakter ryczałtu, a nie było zależne od przepracowanego czasu. Podkreślała, że wykonawcy sami organizowali pracę i ponosili ryzyko. Sąd Okręgowy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym umów, zamówień i zeznań świadków, doszedł do wniosku, że odwołania spółki są nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych są bezwzględnie obowiązujące i nie mogą być zmieniane wolą stron umowy. Analizując charakter prac wykonywanych przez D. K. i P. K., sąd stwierdził, że nie polegały one na wykonaniu oznaczonego dzieła, które jest rezultatem pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, a które można poddać ocenie pod kątem wad fizycznych. Prace te miały charakter powtarzalny, standardowy i były wykonywane według narzuconego przez zamawiającego schematu, często jako element większego procesu budowlanego lub remontowego. Sąd uznał, że umowy te, mimo nazwy, w rzeczywistości były umowami o świadczenie usług, które charakteryzują się obowiązkiem starannego działania, a nie osiągnięcia konkretnego rezultatu. W związku z tym, sąd oddalił odwołania spółki i zasądził od niej zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaKwalifikacja umów cywilnoprawnych (umowa o dzieło vs umowa o świadczenie usług) na potrzeby podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w kontekście prac remontowych i montażowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie charakter prac był kluczowy dla oceny kwalifikacji umowy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do umów o dzieło o innym charakterze (np. artystycznym, programistycznym).
Zagadnienia prawne (1)
Czy umowy nazwane umowami o dzieło, których przedmiotem jest wykonywanie prac remontowo-montażowych według narzuconego schematu i dokumentacji technicznej, powinny być kwalifikowane jako umowy o dzieło (umowy rezultatu) czy jako umowy o świadczenie usług (umowy starannego działania) na potrzeby podlegania ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowy te powinny być kwalifikowane jako umowy o świadczenie usług, ponieważ nie polegają na wykonaniu oznaczonego dzieła, lecz na starannym działaniu w ramach narzuconego schematu i dokumentacji, a nie na osiągnięciu indywidualnego rezultatu.
Uzasadnienie
Sąd analizował charakter prac, wskazując na ich powtarzalność, standardowość, wykonywanie według schematu i dokumentacji narzuconej przez zamawiającego, a nie na stworzenie indywidualnego dzieła. Podkreślono, że prace te stanowiły element większego procesu, a nie samodzielny, weryfikowalny rezultat. Brak było cech umowy rezultatu, takich jak możliwość oceny pod kątem wad fizycznych dzieła.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
| D. K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| P. K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (8)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.
Pomocnicze
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa wymogi formalne decyzji administracyjnej, w tym uzasadnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Charakter prac wykonywanych przez D. K. i P. K. jako czynności powtarzalnych, standardowych, wykonywanych według narzuconego schematu i dokumentacji, a nie jako tworzenie indywidualnego dzieła. • Brak cech umowy rezultatu, w tym możliwości oceny pod kątem wad fizycznych dzieła. • Prace stanowiły element większego procesu, a nie samodzielny, weryfikowalny rezultat. • Umowy nazwane umowami o dzieło w rzeczywistości były umowami o świadczenie usług.
Odrzucone argumenty
Umowy nazwane umowami o dzieło powinny być traktowane jako umowy o dzieło, gdyż zobowiązywały do wykonania konkretnego efektu końcowego. • Wynagrodzenie miało charakter ryczałtu, a nie było zależne od przepracowanego czasu. • Wykonawcy sami organizowali pracę i ponosili ryzyko. • Zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego przez ZUS.
Godne uwagi sformułowania
Przez zawierane umowy przyjmujący zlecenie zobowiązał się do dokonania określonych czynności dla zlecającego, a nie do wykonania określonego dzieła. • Wykonywane czynności polegające na przeprowadzeniu prac remontowych i naprawczych, wykonywania montażu lub demontażu miały charakter starannego działania. • Czynności miały charakter standardowy, rutynowy, były powtarzalne, nie prowadziły do wytworzenia konkretnego zindywidualizowanego dzieła. • Podstawową cechą umowy o dzieło jest ustalenie, czy umowa ta należy do umów rezultatu, tzn. że oceny wykonania umowy dokonuje się przez pryzmat osiągnięcia konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu - dzieła. • Istota umowy o świadczenie usług zasadza się natomiast w ustaleniu, iż jest to umowa starannego działania.
Skład orzekający
Lidia Łataś
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja umów cywilnoprawnych (umowa o dzieło vs umowa o świadczenie usług) na potrzeby podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w kontekście prac remontowych i montażowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie charakter prac był kluczowy dla oceny kwalifikacji umowy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do umów o dzieło o innym charakterze (np. artystycznym, programistycznym).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową o świadczenie usług, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki płatników składek i pracowników. Jest to temat ważny dla wielu firm.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? Sąd wyjaśnia, kiedy ZUS ma rację.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.