IV U 777/26Wznowienie postępowania emerytalnego wyrok TK 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M. G. o wznowienie postępowania w sprawie emerytury, po tym jak Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu tej możliwości. Podstawą wniosku był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku (SK 140/20), który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Przepis ten pozwalał na pomniejszenie podstawy wymiaru emerytury powszechnej o kwotę pobranych wcześniej emerytur, jednak Trybunał uznał go za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim dotyczył osób, które złożyły wniosek o świadczenia przed 6 czerwca 2012 roku. Organ rentowy odmówił wznowienia, argumentując, że wyrok TK nie został opublikowany, a decyzja przyznająca emeryturę M. G. z 2019 roku jest prawomocna. Sąd Okręgowy, rozpatrując odwołanie, uznał, że wniosek M. G. należy potraktować jako wniosek o przeliczenie emerytury. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest to, kiedy ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę wcześniejszą. M. G. złożył swój wniosek w 2014 roku, już po wejściu w życie przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej (który wszedł w życie 1 stycznia 2013 roku). Oznacza to, że w momencie podejmowania decyzji o przejściu na wcześniejszą emeryturę, ubezpieczony miał świadomość lub mógł się dowiedzieć o tym, że pobierane świadczenia wpłyną na wysokość jego przyszłej emerytury powszechnej. Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku ograniczył jego zastosowanie do osób, które złożyły wnioski przed 6 czerwca 2012 roku, chroniąc ich zaufanie do państwa i prawa. Ponieważ M. G. nie mieścił się w tej grupie, jego odwołanie zostało oddalone jako bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz stosowanie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zależności od daty złożenia wniosku o emeryturę wcześniejszą.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego związanego z datą złożenia wniosku o emeryturę wcześniejszą oraz publikacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, jeśli nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 145a § 1 i § 2 k.p.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania, gdy TK orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ale skargę wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia TK. Ponieważ wyrok nie został opublikowany, nie wszedł w życie i nie mógł być podstawą wznowienia.
Czy osoba, która złożyła wniosek o emeryturę wcześniejszą po dacie publikacji ustawy nowelizującej (6 czerwca 2012 r.), może skorzystać z ochrony prawnej wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego pomniejszenia emerytury powszechnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie może skorzystać z ochrony prawnej, ponieważ w momencie składania wniosku o emeryturę wcześniejszą miała świadomość lub mogła się dowiedzieć o skutkach prawnych, w tym o pomniejszeniu przyszłej emerytury powszechnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wyrok TK SK 140/20 dotyczy osób, które złożyły wnioski o emeryturę wcześniejszą przed 6 czerwca 2012 roku, chroniąc ich zaufanie do prawa. Ubezpieczony M. G. złożył wniosek w 2014 roku, już po wejściu w życie przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, co oznaczało, że świadomie podjął decyzję o wcześniejszej emeryturze, akceptując jej konsekwencje dla przyszłego świadczenia.
Jak należy traktować wniosek o przeliczenie emerytury w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został jeszcze opublikowany?
Odpowiedź sądu
Wniosek taki należy potraktować jako wniosek o przeliczenie wysokości emerytury, a nie jako wniosek o wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy wyrok TK nie został opublikowany, a tym samym nie wszedł w życie, wniosek ubezpieczonego należy rozpatrzyć jako prośbę o ponowne obliczenie świadczenia w świetle orzeczenia, a nie jako formalną podstawę do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
u.e.r. art. 25 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa obliczenia emerytury (kwota składek, zwaloryzowany kapitał początkowy, środki z subkonta).
u.e.r. art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury o sumę kwot pobranych emerytur, jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę na podstawie przepisów art. 26b, 46, 50, 50a, 50e, 184 lub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku – Karta Nauczyciela.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Skarga o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
u.e.r. art. 116 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Cofnięcie wniosku o przyznanie świadczenia jest dopuszczalne tylko do czasu uprawomocnienia się decyzji o jego przyznaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został opublikowany, co uniemożliwia jego zastosowanie jako podstawy wznowienia postępowania. • Ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę wcześniejszą po dacie wejścia w życie przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, co oznacza, że miał świadomość jego skutków. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wyłącznie osób, które złożyły wnioski o emeryturę wcześniejszą przed 6 czerwca 2012 roku.
Odrzucone argumenty
Decyzja ZUS jest krzywdząca i niesprawiedliwa. • Należy wznowić postępowanie i przeliczyć emeryturę zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw do wznowienia postępowania • wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został opublikowany • doszło do złamania zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa • nie mogli przewidzieć, że przejście na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału • M. G. nie mieści się jednak w kręgu podmiotów, w stosunku do których ustawodawca wprowadzając art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej naruszył art. 2 Konstytucji • Podejmując więc decyzję o emeryturze wcześniejszej miał świadomość (lub mógł się dowiedzieć), że świadczenia te wpłyną na pomniejszenie jego emerytury
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz stosowanie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zależności od daty złożenia wniosku o emeryturę wcześniejszą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego związanego z datą złożenia wniosku o emeryturę wcześniejszą oraz publikacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami emerytalnymi i interpretacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla wielu obywateli.
“Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wystarczy? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na przeliczenie emerytury.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.