Orzeczenie · 2025-12-22

IV U 654/24Uchylenie decyzji VAT dodatkowe zobowiązanie

Sąd
Sąd Okręgowy w Toruniu
Miejsce
Toruń
Data
2025-12-22
SAOSUbezpieczenia społeczneodpowiedzialność spadkobiercówŚredniaokręgowy
ZUSskładkiprzedawnieniespadekodpowiedzialność spadkobiercówhipotekapostępowanie egzekucyjnezawieszenie biegu terminu przedawnienia

Sprawa dotyczyła odwołania B. S. (3), B. S. (1) i D. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w V. z dnia 9 maja 2024 roku, która określiła wysokość zobowiązań zmarłego płatnika L. S. (1) z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na kwotę 45 410,02 zł i orzekła o solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za te należności. Głównym zarzutem podniesionym w odwołaniu było przedawnienie części zobowiązań, które nie zostały zabezpieczone hipoteką przymusową. Spadkobiercy argumentowali, że należności za określone okresy, które nie miały takiego zabezpieczenia, uległy przedawnieniu zgodnie z 5-letnim terminem wynikającym z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy w Toruniu, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, ustalił, że bieg terminu przedawnienia należności składkowych był wielokrotnie zawieszany. Wskazano na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, postępowaniem w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek, a także w związku ze śmiercią płatnika składek. Sąd uznał, że przedstawione przez ZUS dokumenty potwierdzają te okoliczności i że należności te nie uległy przedawnieniu. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne. W kwestii kosztów postępowania, sąd, kierując się zasadą słuszności i mając na uwadze skomplikowany charakter sprawy oraz fakt, że zadłużenie wynikało z działań spadkodawcy, a nie odwołujących, postanowił nie obciążać spadkobierców kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o przedawnieniu składek ZUS, zawieszeniu biegu terminu przedawnienia oraz odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe.

Ograniczenia stosowania

Szczegółowa analiza konkretnych okresów i zdarzeń zawieszających bieg terminu przedawnienia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, które nie zostały zabezpieczone hipoteką przymusową, uległy przedawnieniu w przypadku spadkobierców zmarłego płatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, należności te nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia był skutecznie zawieszany przez postępowania egzekucyjne, postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz przez śmierć płatnika.

Uzasadnienie

Sąd szczegółowo przeanalizował przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia (art. 24 ust. 5b, 5f, 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) oraz przepisy dotyczące odpowiedzialności spadkobierców (art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 i 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 1034 § 1 k.c.). Ustalono, że wszystkie okresy zadłużenia były objęte okolicznościami powodującymi zawieszenie biegu przedawnienia, co potwierdzono dokumentami.

Jaka jest zakres odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe, w tym za zobowiązania składkowe zmarłego płatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe, w tym za nieuregulowane przez spadkodawcę zobowiązania składkowe, z tym zastrzeżeniem, że odpowiadają jedynie do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku (przy przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza).

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 1030, 1031 § 2, 1034 § 1 k.c.) oraz Ordynacji podatkowej (art. 97 § 1, art. 98 § 1 i 2), wyjaśniając zasady odpowiedzialności spadkobierców, w tym odpowiedzialność solidarną do czasu działu spadku i odpowiedzialność ograniczoną do wartości aktywów spadku przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w V.

Strony

NazwaTypRola
B. S. (3)osoba_fizycznaodwołujący
B. S. (1)osoba_fizycznaodwołujący
D. S.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w V.instytucjaorgan rentowy
L. S. (1)osoba_fizycznazmarły płatnik
L. S. (1) (małoletni)osoba_fizycznaspadkobierca

Przepisy (8)

Główne

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4, 5b, 5f, 6

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepisy dotyczące przedawnienia należności składkowych, w tym zasady zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

o.p. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący przejmowania przez spadkobierców majątkowych praw i obowiązków spadkodawcy.

o.p. art. 98 § § 1 i 2 pkt 1, 2, 5 i 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy, w tym zaległości, odsetki i koszty.

Pomocnicze

k.c. art. 1030

Kodeks cywilny

Przyjęcie i odrzucenie spadku.

k.c. art. 1031 § § 2 zd. 1

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe przy przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

k.c. art. 1034 § § 1 zd. 1

Kodeks cywilny

Solidarna odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe do chwili działu spadku.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia odwołania.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w orzekaniu o kosztach procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności składkowych z powodu postępowań egzekucyjnych, administracyjnych oraz śmierci płatnika. • Spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe do czasu działu spadku.

Odrzucone argumenty

Przedawnienie należności składkowych, które nie zostały zabezpieczone hipoteką przymusową. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobierców.

Godne uwagi sformułowania

upływ terminu przedawnienia nie zawsze jest równoznaczny z wygaśnięciem zobowiązania • bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu • do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe • w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przygrywającej proces tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami

Skład orzekający

Danuta Domańska

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu składek ZUS, zawieszeniu biegu terminu przedawnienia oraz odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe."

Ograniczenia: Szczegółowa analiza konkretnych okresów i zdarzeń zawieszających bieg terminu przedawnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności spadkobierców za długi, w tym długi ZUS, oraz kwestii przedawnienia, co jest istotne dla wielu osób. Szczegółowa analiza zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest wartościowa dla prawników.

“Czy długi ZUS Twoich bliskich mogą Cię obciążyć? Kluczowe zasady przedawnienia i odpowiedzialności spadkobierców.”

Dane finansowe

WPS: 45 410,02 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst