IV U 272/15

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2016-04-08
SAOSubezpieczenia społecznezasiłki choroboweŚredniarejonowy
zasiłek chorobowyubezpieczenie społeczneZUSOSPpraca zarobkowaniezdolność do pracyzwolnienie lekarskie

Sąd Rejonowy w Świdnicy uchylił decyzję ZUS o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku chorobowego, uznając, że praca w OSP w niepełnym wymiarze i bez akcji ratowniczych nie stanowiła podstawy do utraty prawa do świadczenia.

Powód W. K. odwołał się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranego zasiłku chorobowego. Mimo pobierania zasiłku, podjął pracę w OSP na ¼ etatu, wykonując obowiązki kierowcy i konserwatora sprzętu. Sąd uznał, że praca ta, wykonywana sporadycznie i bez udziału w akcjach ratowniczych w 2005 roku, nie stanowiła wykonywania pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów ustawy, a tym samym nie było podstaw do żądania zwrotu zasiłku.

Sprawa dotyczyła odwołania W. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nakazującej zwrot nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami. Powód, zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu działalności gospodarczej, pobierał zasiłek chorobowy. W trakcie zwolnienia lekarskiego zawarł umowę o pracę z Urzędem Gminy na ¼ etatu jako kierowca wozu strażackiego w OSP i konserwator sprzętu. Obowiązki te wykonywał sporadycznie, a pobrane wynagrodzenie przekazywał na cele społeczne OSP. W 2005 roku jednostka OSP nie brała udziału w akcjach ratowniczych. Sąd Rejonowy w Świdnicy, analizując przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, uznał, że kluczowe dla utraty prawa do zasiłku chorobowego jest wykonywanie pracy zarobkowej, czyli aktywność zawodowa. W ocenie sądu, sporadyczne wykonywanie obowiązków w OSP, bez udziału w akcjach, nie stanowiło takiej aktywności. Ponadto, ZUS nie wykazał, że powód był pouczony o braku prawa do świadczeń. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając brak obowiązku zwrotu zasiłku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wykonywanie pracy w OSP w opisanych okolicznościach nie stanowi wykonywania pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów ustawy, które skutkowałoby utratą prawa do zasiłku chorobowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowa jest aktywność zawodowa polegająca na świadczeniu pracy. Sporadyczne obowiązki w OSP, bez akcji ratowniczych, nie naruszają stanu niezdolności do pracy i nie podważają zasadności przyznania zasiłku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

W. K.

Strony

NazwaTypRola
W. K.osoba_fizycznapowód
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

u.s.u.s. art. 84 § ust. 1 i 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się m.in. świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

u.ś.p.u.s.i.c.i.m. art. 17 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477±4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uwzględniając odwołanie zmienia zaskarżoną decyzję.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca w OSP w niepełnym wymiarze i bez akcji ratowniczych nie jest pracą zarobkową w rozumieniu ustawy. Brak dowodu na pouczenie powoda o braku prawa do świadczeń.

Odrzucone argumenty

Powód miał możliwość zarobkowania i korzystania z tej możliwości, co wyłącza prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego (argument ZUS).

Godne uwagi sformułowania

Samo otrzymywanie wynagrodzenia za pracę nie wystarcza aby sprzeciwić się przepisom ustawy. Bierne otrzymanie natomiast świadczenia związanego z zatrudnieniem jest kwestią powiązaną z zatrudnieniem, ale nie równoważną z pozostaniem aktywnym w sferze świadczenia pracy przez ubezpieczonego.

Skład orzekający

Magdalena Piątkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'praca zarobkowa' w kontekście świadczeń chorobowych i działalności społecznej (OSP)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy w OSP i braku akcji ratowniczych; wymaga analizy indywidualnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet podjęcie pracy w trakcie zwolnienia lekarskiego nie zawsze skutkuje utratą zasiłku, zwłaszcza gdy jest to działalność społeczna o ograniczonym charakterze.

Czy praca w OSP podczas zwolnienia lekarskiego to utrata zasiłku? Sąd wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 272/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Magdalena Piątkowska Protokolant : Katarzyna Zych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 roku w Ś. sprawy z odwołania W. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia (...) , znak: (...) o zwrot nienależnie pobranego zasiłku chorobowego zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia (...) , znak: (...) w ten sposób, że ustala brak obowiązku zwrotu zasiłku chorobowego wraz z odsetkami wskazanego w zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Powód W. K. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia (...) , zobowiązującej go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 7.706,46 zł za okres od (...) . do (...) . W uzasadnieniu podał, że podpisał umowę o pracę z gminą Ł. na stanowisku kierowcy i konserwatora sprzętu w wymiarze ¼ etatu, przy czym swoje obowiązku wykonywał jako kierowca wozu strażackiego w Ochotniczej Straży Pożarnej w J. i konserwator sprzętu. Powód podniósł, że we wskazanym okresie nie wykonywał pracy zarobkowej, bowiem w tym czasie nie była prowadzona żadna akcja gaśnicza, bądź ratunkowa. Wobec powyższego powód wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji i podniesiono, że skoro powód ma możliwość zarobkowania i korzystania z tej możliwości prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego jest wyłączone. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód W. K. zgłoszony był do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wobec niezdolności do pracy pobierał zasiłek chorobowy w okresie od 24 listopada 2004 roku do 23 maja 2005 roku. Dowód: akta ZUS- w załączeniu Powód przebywając na zwolnieniu lekarskim zawarł w dniu 1 marca 2005 roku z Urzędem Gminy Ł. umowę o pracę na czas określony do dnia (...) na stanowisku kierowca sprzętu. Wymiar czasu pracy wynosił ¼ etatu, a wysokość miesięcznego wynagrodzenia wynosiła 213 zł. Powód wykonywał swoje obowiązki jako kierowca wozu strażackiego w Ochotniczej Straży Pożarnej w J. i konserwator sprzętu w dogodnym dla siebie czasie. Przyjeżdżał do pracy raz na dwa tygodnie, bądź raz w miesiącu, w razie potrzeby konserwacji sprzętu, oraz w sytuacji prowadzenia akcji gaśniczych lub ratunkowych. Pobrane wynagrodzenie powód przekazywał na cele społeczne związane z działalnością Ochotniczej Straży Pożarnej w J. , co było powszechnie stosowaną praktyką we wszystkich jednostkach OSP. Dowód: - akta osobowe powoda – w załączeniu; - zeznania świadka J. G. – e protokół z dnia (...) k. 76; - zeznania świadka S. M. – e protokół z dnia (...) k. 76; - zeznania powoda – e protokół z dnia (...) . k. 23. W 2005 roku jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w J. nie wyjeżdżał i nie brała udziału w akcjach i zdarzeniach ratowniczych. Dowód: - zaświadczenie Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Ł. z dnia (...) . Decyzją z dnia (...) pozwana zobowiązała powoda do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 7.706,46 zł za okres od (...) do (...) . Dowód: akta ZUS – w załączeniu Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył: Odwołanie podlegało uwzględnieniu. Ustaleń stanu faktycznego sąd dokonał w oparciu o zgromadzone w postępowaniu dowodowym dokumenty, akta ZUS i akta osobowe powoda oraz zeznania powoda oraz świadków J. G. i S. M. , albowiem wszystkie te dowody tworzyły spójną i logiczną całość, dającą obraz stanu faktycznego. Zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 roku , poz. 121 ze zmianami) osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11 . Zgodnie zaś z art. 84 ust 2 powyżej cytowanej ustawy za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia. Natomiast art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2014r. poz. 159) stanowi, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Interpretując powyższe przepisy Sąd zważył, że ustawodawca w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w sposób jednoznaczny wskazał, że przesłanką utraty prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczonego jest wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności pracy zarobkowej. Innymi słowy, po pierwsze ubezpieczony, aby naruszyć przepisy ustawy chorobowej musi wykonywać pracę, a zatem być aktywnym pracownikiem, a po wtóre samo otrzymywanie wynagrodzenia za pracę nie wystarcza aby sprzeciwić się przepisom ustawy. Chodzi bowiem o naruszenie stanu niezdolności do pracy i w dalszej konsekwencji podważenie zasadności przyznania zasiłku chorobowego. Zwolnienie lekarskie przewidziane na okoliczność niezdolności do pracy jest zaświadczeniem o tym, że w okresie w nim przewidzianym ubezpieczony nie może wykonywać pracy. Niewskazana jest zatem aktywność polegająca na świadczeniu pracy. Bierne otrzymanie natomiast świadczenia związanego z zatrudnieniem jest kwestią powiązaną z zatrudnieniem, ale nie równoważną z pozostaniem aktywnym w sferze świadczenia pracy przez ubezpieczonego. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki art. 17 powołanej ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku. Jak wynika z treści powołanego przepisu utrata prawa do zasiłku łączy się z aktywnością zawodową ubezpieczonego polegającą na podejmowaniu przez niego czynności związanych z pracą zarobkową. Zdaniem sądu w sytuacji, gdy powód nie podejmował żadnych działań stanowiących realizację obowiązków pracowniczych, zastosowanie art. 17 powołanej ustawy było nieuzasadnione. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w szczególności z zaświadczenia Związku (...) w Ł. z dnia (...) ., jednostka OSP w J. w 2005 roku nie wyjeżdżała i nie brała udziału w akcjach i zdarzeniach ratowniczych. W niniejszej sprawie nie zostały spełnione również przesłanki art. 84 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 roku. Ponadto strona pozwana nie wykazała, aby powód pouczony został o braku prawa do pobierania świadczeń. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż brak było materialnej podstawy żądania od powoda zwrotu świadczeń i na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI