IV U 205/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w T. rozpoznał sprawę z odwołania N. H. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. w przedmiocie zwrotu zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. Spór dotyczył decyzji ZUS z dnia 18 marca 2019 r., zmienionej decyzją z dnia 11 grudnia 2023 r., która zobowiązywała ubezpieczoną do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego i macierzyńskiego w łącznej kwocie 58 311,11 zł, a następnie skorygowanej do 9 014,72 zł. Ubezpieczona kwestionowała zasadność żądania zwrotu, argumentując, że zasiłki zostały wyliczone prawidłowo. Sąd, opierając się na prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu (sygn. IV U 428/19), który ustalił podstawę wymiaru składek dla N. H. na kwotę 5 800 zł (sierpień-październik 2017 r.) i 9 000 zł (od listopada 2017 r.), uznał, że zasiłek chorobowy i macierzyński powinien być obliczany od nowego wynagrodzenia ustalonego dla pełnego wymiaru czasu pracy (9 000 zł). W związku z tym, sąd stwierdził, że kwota 9 014,72 zł nie stanowi nienależnie pobranego zasiłku. Postępowanie w zakresie zwrotu tej kwoty zostało umorzone na podstawie art. 477¹³ kpc, z uwagi na zmianę decyzji przez organ rentowy. Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie podstawy wymiaru zasiłków w przypadku zmiany wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia, zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, skutki zmiany decyzji przez organ rentowy w trakcie postępowania sądowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia, a także interpretacji przepisów dotyczących zwrotu świadczeń.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ubezpieczona jest zobowiązana do zwrotu zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, jeśli został on wypłacony w kwocie wyższej niż wynikałoby to z prawidłowo ustalonej podstawy wymiaru składek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczona nie jest zobowiązana do zwrotu kwoty 9014,72 zł, ponieważ zasiłek został wyliczony prawidłowo na podstawie wynagrodzenia ustalonego dla nowego wymiaru czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na prawomocnym wyroku ustalającym podstawę wymiaru składek i stwierdził, że zasiłek powinien być obliczany od nowego, wyższego wynagrodzenia, zgodnie z art. 40 ustawy zasiłkowej. Zasiłek chorobowy ma zastępować utracony zarobek, a w przypadku zmiany wymiaru czasu pracy, powinien być ustalany od nowego wynagrodzenia.
Czy zmiana decyzji przez organ rentowy w trakcie postępowania sądowego wpływa na jego dalszy tok?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana decyzji przez organ rentowy uwzględniająca w całości lub w części żądanie strony powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 477¹³ § 1 kpc, zgodnie z którym zmiana decyzji przez organ rentowy przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd skutkuje umorzeniem postępowania w całości lub w części.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. H. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek |
Przepisy (8)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 40
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
W przypadku zmiany umowy o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał stosunek pracy, polegającej na zmianie wymiaru czasu pracy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie ustalone dla nowego wymiaru czasu pracy, jeżeli zmiana ta nastąpiła w miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy lub w miesiącach, o których mowa w art. 36.
k.p.c. art. 477 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd, przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony, powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 36 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego pracownikowi stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
ustawa systemowa art. 84 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami.
ustawa systemowa art. 84 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń lub wstrzymanie ich wypłaty, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania, lub świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd organu wypłacającego świadczenia.
ustawa systemowa art. 84 § 6
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Jeżeli pobranie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez płatnika składek lub inny podmiot nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo świadczeń lub ich wysokość, obowiązek zwrotu tych świadczeń obciąża odpowiednio płatnika składek lub inny podmiot.
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocny wyrok Sądu Okręgowego ustalający podstawę wymiaru składek na kwotę 9000 zł od listopada 2017 r. • Zasiłek chorobowy powinien być obliczany od nowego wynagrodzenia ustalonego dla pełnego wymiaru czasu pracy (art. 40 ustawy zasiłkowej). • Brak podstaw do uznania zasiłku za nienależnie pobrany, gdyż ubezpieczona nie działała w złej wierze ani nie wprowadziła organu w błąd. • Zmiana decyzji przez ZUS w trakcie postępowania skutkuje umorzeniem postępowania w części.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS o nienależnie pobranym zasiłku z uwagi na rzekomo nieprawidłową podstawę wymiaru składek.
Godne uwagi sformułowania
Zasiłek chorobowy zastępuje utracony zarobek. • Wynikający z mocy wiążącej ograniczony jest jednak, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów. • Wypłacenie świadczenia w sposób, na który nie miała wpływu wina świadczeniobiorcy, nie uzasadnia powstania po stronie ubezpieczonej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Skład orzekający
Alina Kordus-Krajewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru zasiłków w przypadku zmiany wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia, zasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, skutki zmiany decyzji przez organ rentowy w trakcie postępowania sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia, a także interpretacji przepisów dotyczących zwrotu świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie podstawy wymiaru zasiłków i jak wcześniejsze orzeczenia sądowe mogą wpływać na późniejsze postępowania. Pokazuje również mechanizmy działania ZUS i prawa do odwołania.
“Czy ZUS może żądać zwrotu zasiłku, jeśli wcześniej sam ustalił jego wysokość?”
Dane finansowe
WPS: 58 311,11 PLN
koszty procesu: 180 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.