IV U 1283/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania M.R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N., która stwierdziła, że M.R. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu) oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 19 lutego 2024 r. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek A. G. Organ rentowy uznał umowę zlecenia za czynność pozorną, mającą na celu jedynie nabycie prawa do świadczeń, a nie faktyczne wykonywanie pracy, co skutkowało jej nieważnością na podstawie art. 83 § 1 kc. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, po analizie zebranego materiału dowodowego, podzielił stanowisko ZUS. Ustalono, że odwołująca, prowadząca własną działalność gospodarczą, nie wykazała faktycznego wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia. Brak było wiarygodnych dowodów na realizację powierzonych zadań, a podnoszone przez strony okoliczności, w tym dotyczące poszukiwania kontrahentów czy rozkręcania firmy, nie tworzyły spójnej i logicznej całości z faktycznym zakresem działalności płatnika składek. Sąd zwrócił uwagę na sprzeczności w zeznaniach stron, brak wymiernych efektów pracy mimo kilkuset godzin zaangażowania, a także na fakt, że płatnik składek rozpoczął działalność budowlaną dopiero w sierpniu 2024 r., podczas gdy umowa zlecenia miała dotyczyć prac biurowych i poszukiwania podwykonawców. Sąd uznał, że umowa zlecenia była pozorna, a zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych nastąpiło pod jej pozorem, dlatego odwołanie zostało oddalone. Zasądzono również koszty zastępstwa procesowego na rzecz ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie pozorności umowy zlecenia w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą i kobiet w ciąży.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe były dowody braku faktycznego wykonywania pracy. Interpretacja pozorności umowy zlecenia może być różna w zależności od okoliczności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa zlecenia zawarta przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą, która jednocześnie jest w ciąży, może być uznana za pozorną, jeśli nie wykazano faktycznego wykonywania czynności z niej wynikających, a jej celem było nabycie prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa zlecenia może zostać uznana za pozorną, jeśli nie wykazano faktycznego wykonywania czynności z niej wynikających, nawet jeśli osoba jest w ciąży i celem było nabycie świadczeń, o ile umowa nie była rzeczywiście wykonywana.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę zlecenia za pozorną, ponieważ odwołująca nie wykazała faktycznego wykonywania powierzonych czynności, a podnoszone okoliczności nie tworzyły spójnej całości z działalnością płatnika składek. Brak było wymiernych dowodów pracy, a cel zawarcia umowy (nabycie świadczeń) nie usprawiedliwia pozorności, jeśli umowa nie była faktycznie realizowana.
Czy formalne spełnienie warunków zatrudnienia (umowa, szkolenie, badania lekarskie, zgłoszenie do ZUS) jest wystarczające do uznania podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia, jeśli umowa nie była faktycznie wykonywana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo formalne spełnienie warunków nie jest wystarczające; kluczowe jest faktyczne wykonywanie obowiązków wynikających z umowy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że do powstania stosunku zlecenia konieczne jest faktyczne wykonywanie obowiązków, a nie tylko formalne spełnienie wymogów, takich jak zawarcie umowy czy zgłoszenie do ubezpieczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| A. G. | osoba_fizyczna | płatnik składek |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 68 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
kwalifikuje czynność jako nieważną z powodu pozorności
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
definiuje umowę zlecenia i stosowanie jej do czynności faktycznych
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
obowiązkowe ubezpieczenia dla osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia
u.s.u.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
dobrowolne ubezpieczenie chorobowe dla zleceniobiorców
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
podstawa oddalenia odwołania
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
zasada odpowiedzialności za wynik procesu (koszty)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § ust. 2
podstawa zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zlecenia była pozorna, ponieważ odwołująca nie wykazała faktycznego wykonywania czynności z niej wynikających. • Brak było wiarygodnych dowodów na realizację powierzonych zadań przez odwołującą. • Podnoszone przez strony okoliczności nie tworzyły spójnej i logicznej całości z faktycznym zakresem działalności płatnika składek. • Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych nastąpiło pod pozorem umowy zlecenia.
Odrzucone argumenty
Odwołująca twierdziła, że świadczyła pracę na rzecz płatnika składek, wykonując bieżące prace biurowe, odbierając telefony, poszukując kontrahentów i klientów. • Płatnik składek twierdził, że odwołująca miała pomóc w "rozkręcaniu firmy" i nawiązała kontakt z A. J., co zaowocowało współpracą. • Odwołująca podniosła, że nie planowała ciąży, co było dla niej zaskoczeniem.
Godne uwagi sformułowania
zawarcie umowy zlecenia było czynnością pozorną, mającą na celu jedynie nabycie prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego • nie można przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy, gdy zleceniobiorca podjął się wykonywania umowy • kilkaset godzin pracy przy praktycznie zerowych efektach • nie ma żadnych dowodów, by w okresie aktywności odwołującej w ramach zlecenia płatnik miał ustalone jakieś prace budowlane do realizacji, co w takim razie miała robić odwołująca i to przez kilkadziesiąt godzin.
Skład orzekający
Dariusz Rams
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie pozorności umowy zlecenia w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą i kobiet w ciąży."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe były dowody braku faktycznego wykonywania pracy. Interpretacja pozorności umowy zlecenia może być różna w zależności od okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ZUS weryfikuje umowy zlecenia pod kątem ich faktycznego charakteru, a także jak sąd ocenia dowody w takich przypadkach. Element ciąży dodaje jej pewnego kontekstu społecznego.
“Czy umowa zlecenie w ciąży to sposób na świadczenia z ZUS? Sąd rozstrzyga o pozorności.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.