IV U 1195/24Przeliczenie emerytury po wyroku TK
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania P.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie, która odmówiła prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury. Organ rentowy powołał się na art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.6.2024 r. (SK 140/20) nie jest przesłanką do zmiany decyzji, a sam wyrok nie został opublikowany. P.W. argumentował, że wyrok TK powinien zostać zastosowany, a jego emerytura przeliczona z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, z wypłatą wyrównania i odsetek. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, rozpoznając sprawę, uznał odwołanie za zasadne. Sąd stwierdził, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenia przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z Konstytucją RP. Mimo braku publikacji wyroku TK, sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na zasadzie deklaratoryjnego charakteru wyroków TK, rozproszonej kontroli konstytucyjności oraz argumentacji z wcześniejszego wyroku TK P 20/16. Sąd uznał, że organ rentowy wadliwie zastosował przepis, naruszając zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując ZUS do ponownego obliczenia emerytury P.W. z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy, zgodnie z wnioskiem z 3 września 2024 r. Dodatkowo, sąd stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. W pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które nie zostały opublikowane, w sprawach dotyczących świadczeń emerytalnych; interpretacja art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej; odpowiedzialność organu rentowego za błędne decyzje.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osób, które złożyły wniosek o emeryturę przed 6 czerwca 2012 r. i zastosowano wobec nich art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został opublikowany, może stanowić podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet nieopublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego może stanowić podstawę do ponownego ustalenia wysokości emerytury, poprzez zastosowanie tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności lub poprzez art. 114 ustawy emerytalnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak publikacji wyroku TK nie stoi na przeszkodzie jego stosowaniu, opierając się na deklaratoryjnym charakterze wyroków TK, rozproszonej kontroli konstytucyjności oraz argumentacji z wcześniejszych orzeczeń TK. Dodatkowo, art. 114 ustawy emerytalnej pozwala na ponowne ustalenie świadczenia w przypadku błędu organu lub ujawnienia nowych okoliczności, co obejmuje sytuację zastosowania niekonstytucyjnego przepisu.
Czy przepis art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o emeryturę przed 6 czerwca 2012 r., jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy, opierając się na wyroku TK SK 140/20, uznał, że przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń przed 6 czerwca 2012 r.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok TK SK 140/20, który stwierdził niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy z Konstytucją RP w odniesieniu do osób składających wnioski o emeryturę przed wskazaną datą. Sąd podkreślił naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa, gdyż ubezpieczeni nie mogli przewidzieć negatywnych konsekwencji dla wysokości emerytury powszechnej.
Czy organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, jeśli mógł wydać prawidłową decyzję, ale tego nie zrobił.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził odpowiedzialność organu rentowego na podstawie art. 118 ust. 1a ustawy emerytalnej, wskazując, że organ mógł wydać prawidłową decyzję, opierając się na właściwej podstawie prawnej, ale tego nie uczynił, co skutkowało zaniżeniem świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
ustawa emerytalno-rentowa art. 114 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa do ponownego ustalenia wysokości świadczenia w przypadku błędu organu.
ustawa emerytalno-rentowa art. 118 § ust. 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawa, zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Konstytucja RP art. 67
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zabezpieczenia społecznego.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
Pomocnicze
ustawa emerytalno-rentowa art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenia przed 6 czerwca 2012 r. Pomniejsza podstawę obliczenia emerytury o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 10 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20, mimo braku publikacji, stanowi podstawę do ponownego ustalenia emerytury. • Art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej jest niezgodny z Konstytucją RP w odniesieniu do osób składających wnioski przed 6 czerwca 2012 r. • Organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieprawidłowe zastosowanie prawa materialnego i naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został opublikowany, więc nie obowiązuje. • Wydanie wyroku przez Trybunał nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej. • Roszczenie o wyrównanie i odsetki przekracza zakres wniosku i jest ograniczone przepisami.
Godne uwagi sformułowania
nie można akceptować kształtowania sytuacji ubezpieczonych, w zakresie zasad obliczania emerytury, w zależności od tego, czy wyrok został opublikowany czy też nie. • nie będzie, tym samym, „pułapką” dla tych, którzy w zaufaniu do obowiązującego prawa, określającego w dodatku horyzont czasowy wypłacanych świadczeń i zasad ich realizacji, skorzystali ze swoich uprawnień. • brak publikacji wyroku TK nie pozbawia go mocy powszechnie obowiązującej i nie zwalnia nikogo z jego stosowania
Skład orzekający
Beata Bury
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które nie zostały opublikowane, w sprawach dotyczących świadczeń emerytalnych; interpretacja art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej; odpowiedzialność organu rentowego za błędne decyzje."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osób, które złożyły wniosek o emeryturę przed 6 czerwca 2012 r. i zastosowano wobec nich art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z nieopublikowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływem na prawa obywateli, co ma szerokie implikacje dla systemu emerytalnego.
“Nawet nieopublikowany wyrok TK może zmienić Twoją emeryturę! Sąd Okręgowy w Rzeszowie wydał przełomowe orzeczenie.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.