IV U 1061/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania J. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił mu prawa do emerytury z powodu niespełnienia warunku 15 lat pracy w szczególnych warunkach. J. W. domagał się przyznania emerytury, wskazując na okresy pracy jako operator koparki w kilku przedsiębiorstwach od 1974 do 1998 roku. ZUS kwestionował uznanie tych okresów za pracę w szczególnych warunkach, ponieważ odwołujący nie przedłożył świadectw pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy w Tarnowie, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków, dokumentów pracowniczych i zeznań samego odwołującego, uznał, że J. W. faktycznie wykonywał pracę operatora koparki stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Sąd powołał się na przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, które zalicza pracę operatora koparki do prac w szczególnych warunkach. Uznając sporne okresy pracy, sąd ustalił, że J. W. posiada ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, co wraz z osiągnięciem wieku 60 lat i wymaganym okresem składkowym, uprawnia go do emerytury. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, przyznając J. W. emeryturę od dnia 1 lipca 2015 roku, oraz zasądził od ZUS na rzecz odwołującego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 180 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, zwłaszcza w przypadku braku formalnych dokumentów potwierdzających charakter pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanowiska (operator koparki) i interpretacji przepisów sprzed 1999 roku. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych przypadków i stanowisk.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora koparki, przy kopaniu głębokich wykopów pod fundamenty budynków, szpitali i kanalizacyjne, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, praca na stanowisku operatora koparki, wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, polegająca na kopaniu głębokich wykopów, jest pracą w szczególnych warunkach, zgodnie z wykazem A dział V pkt. 3 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odwołujący udowodnił wykonywanie pracy operatora koparki w szczególnych warunkach przez okresy przekraczające 15 lat, opierając się na zeznaniach świadków, dokumentacji pracowniczej oraz własnych zeznaniach odwołującego, który posiadał odpowiednie uprawnienia i faktycznie wykonywał pracę na ciężkim sprzęcie.
Czy w przypadku braku świadectwa pracy w szczególnych warunkach, sąd może dopuścić inne środki dowodowe, takie jak zeznania świadków i dokumentacja pracownicza, do ustalenia okresu pracy w szczególnych warunkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dopuszczalne jest udowadnianie okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach za pomocą zeznań świadków, jeśli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, które dopuszczają dowód ze świadków w sprawach ubezpieczeniowych, gdy brakuje formalnych zaświadczeń, pod warunkiem wykazania niemożności ich uzyskania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. W. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (17)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. nabywają prawo do emerytury po osiągnięciu wieku przewidzianego w przepisach, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz okres składkowy i nieskładkowy.
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1-2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczeni urodzeni przed 1 stycznia 1949 r., będący pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, mają prawo do emerytury w niższym wieku emerytalnym.
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki nabycia prawa do emerytury ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, w tym Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
r.w.w.s. art. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wymienione w §4-15 oraz w wykazach stanowiących załącznik.
r.w.w.s. art. 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń to okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
r.w.w.s. art. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek 60 lat (mężczyźni) i ma co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Pomocnicze
r.w.w.s. art. 2 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Zakłady pracy są zobowiązane do stwierdzania okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na podstawie posiadanej dokumentacji.
r.p.ś.e.r. art. 4 § 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń
Do wniosku o świadczenie należy dołączyć środki dowodowe stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie świadczenia.
r.p.ś.e.r. art. 21 § 1, 4, 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń
Środkami dowodowymi stwierdzającymi okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, legitymacje ubezpieczeniowe oraz inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. Zaświadczenie powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy oraz inne okoliczności istotne dla przyznania świadczenia.
r.p.ś.e.r. art. 22
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń
Okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
k.p.c. art. 473
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
r.m.s.o.c.r.p. art. 11 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Określa stawki opłat za czynności radców prawnych, które mogą być zasądzone jako zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w ich treści.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznaje odwołania od decyzji organów rentowych.
u.e.r.f.u.s. art. 129 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń powstaje od dnia spełnienia wszystkich warunków wymaganych do ich uzyskania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca operatora koparki wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jest pracą w szczególnych warunkach. • W przypadku braku formalnych świadectw, dopuszczalne jest udowadnianie pracy w szczególnych warunkach innymi środkami dowodowymi. • Odwołujący spełnił wymóg posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Odrzucone argumenty
Brak udowodnienia 15 lat pracy w szczególnych warunkach z powodu braku formalnych świadectw.
Godne uwagi sformułowania
praca na stanowisku operatora koparki została zaliczona zgodnie z wykazem A dział V pkt. 3 będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. • Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Skład orzekający
Kazimierz Kostrzewa
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, zwłaszcza w przypadku braku formalnych dokumentów potwierdzających charakter pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanowiska (operator koparki) i interpretacji przepisów sprzed 1999 roku. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych przypadków i stanowisk.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może pomóc obywatelowi w dochodzeniu swoich praw do emerytury, gdy formalne dokumenty są niewystarczające, opierając się na innych dowodach. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Czy praca koparką daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.