IV SO/Wr 26/26

IV SO/Wr 26/26 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-10-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
*Wymierzono organowi grzywnę z art. 55 p.p.s.a.
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 55 par. 1, art. 64 par. 3, art. 154 par. 6, art. 200 i  art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 902
art. 21 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 1 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy z wniosku D. P. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu w Trzebnicy za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Prokuratorowi Rejonowemu w Trzebnicy grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych); II. zasądzić od Prokuratora Rejonowego w Trzebnicy na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 lipca 2026 r. D. P. (dalej również: wnioskodawca, skarżący) wniósł za pośrednictwem poczty elektronicznej e-PUAP, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu w Trzebnicy za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargi na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Trzebnicy z dnia 25 czerwca 2026 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 8 czerwca 2026 r.
We wniosku wnioskodawca wskazał na przekroczenie 15 dniowego terminu na przekazanie skargi sądowi, co uzasadnia żądanie wymierzenia grzywny. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 25 czerwca 2026 r. do organu wpłynęła skarga na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 8 czerwca 2026 r., załączając jako dowód doręczenia skargi za pośrednictwem platformy elektronicznej e-PUAP w tym dniu Urzędowe Potwierdzenie Doręczenia. Zaznaczył, że obowiązkiem organu, wynikającym z art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.) było przekazanie skargi Sądowi w terminie 15 dni wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami oraz odpowiedzią na skargę. Obowiązku tego organ nie dopełnił pomimo upływu terminu w dniu 10 lipca 2026 r., co więcej nadal nie realizuje obowiązków wynikających z ww. przepisu. Skarżący podważał brak wiedzy organu o treści ww. przepisu. Z tych powodów uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny jest uzasadniony.
W dniu 29 lipca 2026 r., działając na wezwanie Sądu, organ złożył odpowiedź na wniosek. W uzasadnieniu wyjaśniał, że opóźnienie w przekazaniu skargi nie wynikało z opieszałości, ale z przyczyn technicznych i niezależnych od organu. Organ poinformował, że błąd techniczny w działaniu skrzynki e-PUAP organu spowodował, że nie wyświetlały się pisma przychodzące, a w dniu 22 lipca 2026 r. organ odnotował fakt wpływu zarówno skargi jak i wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 czerwca 2026 r., będącego wnioskiem uzupełniającym poprzedzający go wniosek z dnia 25 maja 2026 r. Końcowo poinformował, że skarga strony została w dniu 29 lipca 2026 r. przekazana Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
W dniu 31 lipca 2026 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga z dnia 25 czerwca
2026 r. wraz z odpowiedzią na skargę datowaną na 29 lipca 2026 r. oraz aktami administracyjnymi sprawy. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt IV SAB/Wr 773/26.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Wniosek o wymierzenie organowi grzywny zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W rozstrzyganej sprawie skarga na bezczynność dotyczy bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zatem w myśl art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi uregulowanie szczególne w stosunku do przepisu art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a.
Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi bezwzględny obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny. Treścią wskazanego obowiązku jest przekazanie sądowi: 1) skargi wniesionej przez stronę skarżącą; 2) odpowiedzi organu na skargę; 3) kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych sprawy.
Z kolei celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji publicznej ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji jak i przez inne organy administracji publicznej. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r., Nr 1, poz. 2 i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie przewidzianym w tym przepisie, niezależnie od tego czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Przedstawiony pogląd ma uzasadnienie w orzecznictwie, w szczególności przywołać tu trzeba orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OZ 188/23 (dostępne w CBOSA).
Przy czym powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Jak wskazano w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej organ przekazuje sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania.
W rozpoznawanej sprawie skarga na bezczynność organu została złożona w dniu 25 czerwca 2026 r. - w tej dacie wpłynęła do organu, co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. Zatem winna być przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią i kompletnymi aktami sprawy najpóźniej do dnia 10 lipca 2026 r., a organ uczynił to dopiero w dniu 29 lipca 2026 r. (data nadania skargi do tut. Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi). Obowiązek ten został zatem wypełniony z przekroczeniem ustawowego, obligatoryjnego terminu, dopiero po wezwaniu Sądu 19 dni po przekroczeniu wspomnianego wcześniej terminu.
Niedopełnienie wskazanych obowiązków, stosownie do powołanego na wstępie art. 55 § 1 p.p.s.a., wywołuje skutek w postaci możliwości orzeczenia o wymierzeniu grzywny, co następuje jak już wskazano na wniosek strony. Przy czym grzywna ta ma charakter mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny. Jej celem jest dyscyplinowanie organu oraz sankcja za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne sprawy Sąd uznał wniosek o wymierzenie grzywny za uzasadniony. Określając jej wysokość na kwotę 100 zł Sąd miał na uwadze opisaną postawę organu oraz treść wniosku, status organu i charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność). Istotny był w szczególności fakt, że ustawowy termin został przekroczony, a skarga została przekazana wraz z aktami dopiero po wezwaniu Sądu. Miarkując wysokość grzywny Sąd wziął również pod uwagę samą długość opóźnienia w przekazaniu skargi wynoszącą 19 dni.
Jednocześnie odnosząc się do argumentacji podanej w odpowiedzi na wniosek trzeba wskazać, że wbrew wypowiadanym tam argumentom błędy techniczne nie stanowią uzasadnienia do nieprzesłania skargi jak i nie wpływają w żaden sposób na realizację obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., mogą jedynie stanowić przesłankę ustalającą wysokość grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2025 r. sygn. akt III OZ 614/25 - dostępne w CBOSA). Zatem nie stanowią usprawiedliwienia dla opieszałości organu w realizacji prawem nałożonych czynności.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. wymierzył grzywnę, orzekając o tym w punkcie I sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia,
na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.