IV SAB/Wr 670/26

IV SAB/Wr 670/26 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-09-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi P. F. na bezczynność Rektora Akademii Wojsk Lądowych im. generała Tadeusza Kościuszki w przedmiocie doręczenia decyzji postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wywiedzionej w dniu 1 czerwca 2026 r. (data stempla pocztowego) przez P. F. (dalej: strona) jest bezczynność Rektora Akademii Wojsk Lądowych im. [...] (dalej: organ) w przedmiocie doręczenia decyzji organu z dnia 12 lipca 2024 r., nr 519/2024, w sprawie zwolnienia strony z zawodowej służby wojskowej pełnionej w trakcie kształcenia (dalej: decyzja).
Strona zarzucając organowi bezczynność wniosła o: 1) zobowiązanie organu do doręczenia stronie decyzji w wyznaczonym przez Sąd terminie; 2) stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona wskazała, że w 2024 r. została zwolniona z zawodowej służby wojskowej na czas kształcenia w Akademii Wojsk Lądowych im. [...] (dalej: AWL), jednakże do chwili obecnej nie otrzymała decyzji w tym przedmiocie. Jak twierdzi strona, w dniu 10 września 2024 r. została poinformowana przez pracownika Sekcji Personalnej AWL, że decyzja została wysłana do strony na adres: "ul. [...]", [...]-[...] B., pod którym strona nie zamieszkuje od kilku lat. Zdaniem strony organ miał możliwość wysłania decyzji na właściwy adres strony ponieważ dostarczane do organu zwolnienia lekarskie strony zawierały adres jej aktualnego miejsca pobytu. O doręczenie decyzji strona ponownie składała wniosek do organu, pismem z dnia 17 września 2024 r., a następnie do Ministra Obrony Narodowej (pismo z dnia 2 lutego 2025 r.), jednak, jak twierdzi, decyzja w dalszym ciągu nie została jej doręczona.
W odpowiedzi na skargę organ, działając poprzez pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie. Opisując stan faktyczny sprawy, organ wyjaśnił, że w związku z nieobecnością strony w miejscu pełnienia służby, pierwotnie decyzja została przesłana na znajdujący się w elektronicznym systemie ewidencji wojskowej adres strony: "ul.[...]", [...]-[...] B., jednakże w dniu 8 sierpnia 2024 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy z adnotacją: "osoba nie zamieszkuje pod wskazanym adresem". Następnie organ ustalił, że w dniu 13 marca 2024 r. strona złożyła meldunek o zmianie swojego adresu podając jako adres: "ul. [...]", [...]-[...] Ł. Po aktualizacji danych adresowych strony organ, w dniu 5 listopada 2024 r., organ przesłał decyzję na powyższy adres: "ul. [...]", [...]-[...] Ł. Po dwukrotnym awizowaniu, przesyłka została zwrócona do organu z adnotacją: "nie podęto w terminie". W związku z tym, organ uznał decyzję za doręczoną w dniu 14 grudnia 2024 r. na podstawie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.). Powołując się na § 37 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie prowadzenia ewidencji wojskowej z dnia 25 marca 2024 r. (Dz. U. poz. 458) organ wskazał, że brak było podstaw do kierowania do strony korespondencji na adresy wskazywane w dokumentacji medycznej strony bowiem dokumentacja ta nie stanowi podstawy do aktualizacji danych w ewidencji wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu.
Kognicję sądów administracyjnych określa przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.). Stanowi on, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Dalsze zapisy art. 3 p.p.s.a. stanowią, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Strona przedmiotem swojej skargi uczyniła bezczynność organu w zakresie doręczenia stronie decyzji w przedmiocie zwolnienia strony z zawodowej służby wojskowej pełnionej w trakcie kształcenia. W opinii Sądu kwestionowanie prawidłowości doręczenia decyzji czy też bezczynność w jej doręczeniu nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych. Mając na uwadze w szczególności treść art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. należy zauważyć, że norma ta odwołuje się do czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach wskazanych tam postępowań. Zatem działania, których dotyczy winny pozostawać w zakresie administracji publicznej, być podejmowane w ramach wskazanych w tym przepisie postępowań oraz co istotne dotyczyć uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Chodzi zatem o działania o charakterze zewnętrznym, tj. skierowane do konkretnego, zindywidualizowanego adresata, podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność. Przesłanka uznania, że działania te muszą dotyczyć spraw z zakresu administracji publicznej, oznacza, że winny one obejmować władcze działania organów administracji publicznej, którymi o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie podmiot wykonujący administrację publiczną, a adresat jest tym działaniem związany.
Czynność doręczenia pisma adresatowi nie realizuje tych cech, stanowi czynność materialno-techniczną powodującą skutki prawne przez fakty, nie przyznaje, nie stwierdza oraz nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego. Może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Niewykonanie takiej czynności nie stanowi jednak samodzielnie bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Nie podlega zatem kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 1194/12). Skoro doręczenie decyzji jest możliwe po jej wydaniu przez organ, to nie jest możliwe dochodzenie bezczynności w samym tylko doręczeniu decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ol 10/17). Skuteczność doręczenia decyzji nie może być rozstrzygana w trybie skargi na bezczynność. W przypadku skargi na bezczynność Sąd nie może bowiem badać treści decyzji ani też analizować czy wydana decyzja spełnia wymogi formalne. Na zasadzie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie może podejmować ocen w kwestiach podlegających odrębnemu zaskarżeniu. Ustawodawca przewidział natomiast tryb weryfikacji decyzji nieostatecznych i ostatecznych, które umożliwiają wzruszenie decyzji na poziomie organów. Na rozstrzygnięcie wydane w tym zakresie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Strona skarżąca może zaś dochodzić słuszności prezentowanego stanowiska co do bezskuteczności doręczenia w drodze skargi na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania albo też żądać wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II GSK 2645/17, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II SAB/Gd 132/18).
Zatem, w sytuacji, gdy organ wydał orzeczenie poprzez jego sporządzenie, a następnie podjął czynność jego doręczenia zakończoną uznaniem jej skuteczności, strona w trybie odrębnej skargi na bezczynność, dotyczącej wyłącznie niedoręczenia orzeczenia, nie może domagać się rozstrzygnięcia przez sąd o prawnej skuteczności doręczenia.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w skardze wyjaśnić trzeba, że Sąd dostrzega pewną rozbieżność poglądów co do dopuszczalności zaskarżenia bezczynności w przedmiocie doręczenia decyzji (por.m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt III SAB/Łd 87/17). Nie jest to jednak linia dominująca w orzecznictwie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko przeważające w orzecznictwie, że czynność doręczenia stronie decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - przepis ten odnosi się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Nie mieści się także w kategorii objętej art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., dotyczącej bezczynności i przewlekłości procesowej, którą wiązać należy z aktami lub czynnościami o charakterze procesowym - podjętymi w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., których celem jest wydanie decyzji lub postanowienia wyłączonych z treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2019 r. II SAB/Gd 132/18).
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.