IV SAB/Wr 48/26

IV SAB/Wr 48/26 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-05-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska
Gabriel Węgrzyn
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2026 poz 143
art. 149 par. 1 pkt 3, art. 200 oraz art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2025 poz 1079
art. 112a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej, a bezczynność ta nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia sprawy; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 10 maja 2024 r. M. S. (obywatel T.) wystąpił do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji.
W dniu wpływu wniosku, organ pisemnie poinformował wnioskodawcę o treści przepisów – art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 519) oraz art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 167).
Nadto, na podstawie art. 106 ust. 2a i ust. 2b ustawy o cudzoziemcach wezwał stronę do przedstawienia – wymienionych w tym piśmie – dokumentów na potwierdzenie danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia, w terminie 30 dni od doręczenia wezwania pod rygorem wydania decyzji na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.
Pismem z dnia 28 października 2024 r. Wojewoda wystąpił, na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, do właściwych służb mundurowych o przekazanie informacji – czy wjazd i pobyt wnioskodawcy na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W dniu 6 marca 2025 r. do organy wpłynęło nadesłane przez stronę – Zezwolenie na pracę cudzoziemca na terytorium RP typu A, wydane w dniu 24 lutego 2025 r.
Pismami z dnia – 12 czerwca i 14 listopada 2025 r. strona wniosła o wydanie decyzji w sprawie.
Pismem z dnia 28 listopada 2025 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 3 grudnia 2025 r.) strona wniosła ponaglenie na bezczynność organu w sprawie, a w dniu 17 grudnia 2025 r. do Wojewody wpłynęła skarga w tym przedmiocie, skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W skardze, strona zarzucając organowi naruszenie art. 6, art. 8-9, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach strona wniosła o:
- stwierdzenie bezczynności Wojewody skutkującej niezałatwieniem sprawy w terminie;
- stwierdzenie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie;
- przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 3.000 zł;
- zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z udziałem pełnomocnika procesowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Decyzją z dnia 14 stycznia 2026 r. Wojewoda udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji do dnia 14 stycznia 2029 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.
Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania w sprawie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (dalej: ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy). Jakkolwiek z art. 100d ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia skargi wynika, że w okresie do dnia 4 marca 2026 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu, to jednak aktualnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego odmawia się jego zastosowania. Wskazuje się, że mając na względzie zakończenie procesu masowego napływu do Polski kolejnych obywateli Ukrainy w związku z wojną rosyjsko-ukraińską rozpoczętą 24 lutego 2022 r. (co potwierdzają m.in. dane statystyczne udostępnione przez Urząd do Spraw Cudzoziemców za rok 2023 oraz rok 2024), a także wystarczający okres ponad dwóch lat, w jakim władze publiczne winny dostosować potencjał kadrowy oraz organizacyjny służb migracyjnych celem realizacji zasady szybkości postępowania w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski, uznano, że przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy na okres po dniu 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (zob. np. wyrok NSA z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, publ. - CBOSA). Innymi słowy, kolejne przedłużenie okresu, w którym ograniczono możliwość kwestionowania bezczynności (przewlekłości) organu nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych. Tym samym, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach udzielenia zezwolenia na pobyt i pracę należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r., wyłączając tym samym stosowanie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (zob. wyrok NSA z 12 czerwca 2025 r., II OSK 3096/24; wyrok NSA z 13 czerwca 2025 r., II OSK 2940/24; wyrok NSA z 5 sierpnia 2025 r., II OSK 2719/24 – publ. CBOSA).
Bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest jako stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).
W sprawie, strona skarżąca zarzuciła bezczynność Wojewody w rozpoznaniu jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji.
Jak wynika z akt sprawy, wspomniany wniosek strona złożyła w dniu 10 maja 2024 r.
Zgodnie z art. 112a ust 1 i i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.
Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:
1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub
2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub
3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.
Wprawdzie stosownie do art. 112a ust. 2a ustawy o cudzoziemcach, powołany wyżej 60-dniowy termin na wydanie zezwolenia biegnie od wystąpienia zdarzeń w nim wskazanych (m.in. usunięcia braków formalnych wniosku, przedłożenia żądanych przez organ dokumentów), jednak tego rodzaju regulacja nie oznacza, że do czasu wystąpienia jednego ze zdarzeń wymienionych w art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, organ zwolniony jest z obowiązku procedowania wniosku i nie wiążą go jakiekolwiek terminy załatwienia sprawy. Podkreślić należy, że w myśl art. 12 § 1 i 2 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Powołane przepisy wyznaczają zasadę ogólną szybkości postępowania i znajdują zastosowanie, ilekroć sprawa rozpatrywana jest przez organ w indywidualnym postępowaniu administracyjnym. Trzeba więc przyjąć, że do czasu wystąpienia zdarzenia wymienionego w art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach organ zobligowany jest do niezwłocznego procedowania na zasadach ogólnych, określonych w art. 12 § 1 i 2 w zw. z art. 35 k.p.a.
Jak wynika z akt sprawy, Wojewoda niezwłocznie, tj. już w dniu odnotowania wpływu wniosku na podstawie art. 106 ust. 2a i ust. 2b ustawy o cudzoziemcach wezwał stronę do przedstawienia – wymienionych w tym piśmie – dokumentów na potwierdzenie danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia, w terminie 30 dni od doręczenia wezwania pod rygorem wydania decyzji na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Jednak pomimo upływu wyznaczonego stronie na przedłożenie wymienionych w wezwaniu dokumentów organ nie wydal decyzji w terminie wynikającym z art. 112a ustawy o cudzoziemcach ani nie zastosował trybu z art. 36 § 1 k.p.a. Dodatkowo, dopiero w dniu 28 października 2024 r. Wojewoda zastosował obligatoryjną (w sprawach tego rodzaju) procedurę z art. art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Podnieść również trzeba, że jak wynika z akt sprawy, w dniu 6 marca 2025 r. organ dysponował nadesłanym przez stronę – Zezwoleniem na pracę cudzoziemca na terytorium RP typu A (wydanym w dniu 24 lutego 2025 r.). Decyzję kończącą postępowanie w sprawie organ wydał w dniu 14 stycznia 2026 r. (już po skardze), przy czym z akt sprawy nie wynika by po otrzymaniu zezwolenia na pracę typu A organ prowadził jeszcze dodatkowe postępowanie dowodowe w sprawie. Odstęp czasowy pomiędzy otrzymaniem nadesłanego przez stronę zezwolenia na pracę typu A a wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie wynosi około 10 miesięcy. Z tych przyczyn Sąd uznał za zasługujące na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6, art. 8-9, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w punkcie I wyroku stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie.
Zgodnie z normą z art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd zobowiązany był orzec, czy stwierdzona bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, orzeczona w sprawie bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł tym samym punkcie wyroku. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie, co - w ocenie Sądu - w sprawie nie miało miejsca. Tym bardziej, iż postawa (brak aktywności) organu znajdowała przed długi czas po części usprawiedliwienie w orzecznictwie sądów, w tym tutejszego Sądu.
W punkcie II wyroku, Sąd na podstawie 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia sprawy mając na uwadze fakt, że po wniesieniu skargi Wojewoda wydał (w 14 stycznia 2026 r.) decyzję w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, o co ubiegała się strona.
Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd nie znalazł podstaw do przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej. Sąd kierował się tu charakterem stwierdzonej opieszałości organu (która nie miała cech rażącego naruszenia prawa) a nadto uwzględnił, że organ zobowiązany jest zasadą legalizmu (art. 6 k.p.a.), przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy na dzień wniesienia skargi przewidywał wstrzymanie bądź zawieszenie terminów administracyjnych w sprawach wniosków cudzoziemców, m.in. o udzielenie zezwolenia na byt czasowy i pracę (jak w sprawie) do dnia 4 marca 2026 r.
O kosztach postępowania (punkt IV wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę kosztów składa się wpis sądowy od skargi (100 zł), koszty wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa o pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.