IV SAB/Wr 240/26

IV SAB/Wr 240/26 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-08-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów
Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
*Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 149 par. 1 pkt 3, art. 161 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi B. L. na bezczynność Wójta Gminy Żórawina w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 lutego 2026 r. I. stwierdza bezczynność Wójta Gminy Żórawina w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z dnia 11 lutego 2026 r.; II. stwierdza, że bezczynność o której mowa w pkt I wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Żórawina do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia 11 lutego 2026 r.; IV. zasądza od Wójta Gminy Żórawina na rzecz B. L. kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
B. L. (dalej: Strona, Skarżący, Wnioskodawca) wnioskiem z dnia z 11 lutego 2026 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail) zwrócił się do Wójta Gminy Żórawina (dalej: organ) o udostępnienie informacji dotyczącej sposobu i częstotliwości użytkowania świetlicy wiejskiej w miejscowości B. przy "ul. [...]".
Wskazał, że zakres żądanej informacji obejmuje:
1) liczbę dni, w których świetlica była użytkowana w okresie ostatnich 12 miesięcy,
2) liczbę wydarzeń lub spotkań zorganizowanych w świetlicy w tym okresie,
3) podział użytkowania na kategorie, w szczególności wydarzenia organizowane przez gminę, sołectwo, organizacje społeczne oraz podmioty prywatne,
4) informację, czy użytkowanie miało charakter odpłatny czy nieodpłatny.
Wniósł także o informację czy budynek świetlicy w dalszym ciągu pełni taką funkcję (wg Google Maps w miejscu tym mieście się "[...]"). Jeśli obiekt ten został wydzierżawiony lub rozdysponowany w inny sposób - prosi o informację w tym zakresie (komu, kiedy, na jaki okres oraz z przeznaczeniem na jaki cel).
Skarżący wniósł o udostępnienie informacji w formie elektronicznej poprzez przesłanie odpowiedzi na jego adres e-mail.
Pismem z dnia 27 lutego 2026 r. sporządzonym w dniu 27 lutego 2026 r. i przesłanym do Skarżącego w dniu 3 marca 2026 r. na adres e-mail organ w odpowiedzi na wniosek z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej użytkowania świetlicy wiejskiej w miejscowości B. poinformował Skarżącego, że w okresie I-XII 2025 świetlica w B. użytkowana była 4 razy, w tym w dniach 7-8 lipca przez Urząd Gminy Żórawina w celu przeprowadzenia konsultacji społecznych oraz 2 dni w miesiącu grudniu przez K."[...]" w celu prowadzenia warsztatów lepienia pierogów. Użyczenia miały charakter nieodpłatny. W 2025 oraz w 2026 r. nie zostało zmienione przeznaczenie budynku świetlicy, nie został on wydzierżawiony ani przekazany do użytkowania innemu podmiotowi.
Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 2 marca 2026 r. za pośrednictwem organu wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu, która polegała na nieudzieleniu Skarżącemu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia 11 lutego 2026 r. oraz do udostępnienia żądanej informacji publicznej, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że wiadomością mailową z dnia 11 lutego 2026 r. wysłaną z adresu [...] na adres urzad@zorawina.pl, jak również (bok@gminazorawina.pl, [...]@gminazorawina.pl) zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczących sposobu i częstotliwości użytkowania świetlicy wiejskiej w miejscowości B. przy "ul. [...]". Do dnia wniesienia niniejszej skargi Skarżący nie otrzymał od organu żadnej odpowiedzi – stąd też organ niewątpliwie pozostaje w bezczynności z uwagi na brak rozpatrzenia wniosku w 14-dniowym terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na marginesie nadmienił, że Skarżący pierwotnie zwrócił się do organu z przedmiotowym wnioskiem już w dniu 27 stycznia 2026 r. wysyłając swoje zapytanie na adres e-mail urzad@zorawina.pl. Adres ten widnieje bowiem na stronie głównej Biuletynu Informacji Publicznej Gminy Żórawina (https://zorawina.bip.gov.pl/). Na wniosek ten Skarżący również nie otrzymał odpowiedzi. Stąd też w dniu 11 lutego 2026 r. Skarżący wysłał kolejny e-mail na ten sam adres mailowy, a także na adresy: bok@gminazorawina.pl, urzad@gminazorawina.pl oraz [...]@gminazorawina.pl, w którym "przypomniał się" w sprawie złożonego wniosku. Po wysłaniu tejże wiadomości ze Skarżącym skontaktował się z pracownik Urzędu Gminy Żórawina, który poinformował go, że adres widniejący na stronie BIP UG Żórawina jest nieprawidłowy. Wykazując się zrozumieniem dla zaistniałej sytuacji, mailem z dnia 11 lutego 2026 r. Skarżący wycofał swój wniosek z dnia 27 stycznia 2026 r. oraz złożył ponownie wniosek o tej samej treści, aby umożliwić organowi rozpoznanie jego wniosku w ustawowym terminie – co jednak i tym razem nie nastąpiło. Z uwagi na powyższe konieczne stało się wniesienie niniejszej skargi.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazał, że odpowiedź na zapytanie o dostęp do informacji publicznej została sporządzona w dniu 27 lutego 2026 r. i przesłana do Skarżącego w dniu 3 marca 2026 r. na adres [...]. Niewątpliwie spowodowało to naruszenie przepisu wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, niemniej jednak przedmiotowa informacja publiczna została przez organ udostępniona. Organ wskazał, że opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi wynikało z konieczności uzyskania stosownej informacji dotyczącej przedmiotowego zapytania w jednostce podległej Gminie Żórawina czyli w Gminnym Centrum Kultury, którego dyrektor jest podmiotem zarządzającym świetlicą w B. i to on prowadzi ewidencję użytkowania tego obiektu. Z uwagi na duży natłok spraw, organ nie powiadomił wnioskodawcy na podstawie art. 13 ust. 2 o fakcie, że przedmiotowa informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust.1. Mając powyższe na uwadze skargę należy uznać za bezzasadną.
Pismem z dnia 2 marca 2026 r. pełnomocnika Skarżącego przedłożył pełnomocnictwo procesowe, wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od tegoż pełnomocnictwa. Jednocześnie, w związku z faktem, że informacja publiczna której domagał się Skarżący została udzielona przez organ (po wniesieniu skargi na jego bezczynność), wniósł o: umorzenie postępowania oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych (k: 31 akt sprawy sądowej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143.; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. stanowi zaś, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej wystąpi wówczas gdy ustawowo zobowiązany organ nie podejmie prawem przewidzianych działań w przewidzianym terminie, co istotne działania te muszą dotyczyć informacji publicznej. Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku w przedmiocie informacji publicznej oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ, będąc zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wbrew przepisom prawa nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Względnie, gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 139/20, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Milczenie organu przez całe 14 dni jest dowodem na to, że organ ten dopuścił si bezczynności. Jest to bowiem stan obiektywny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Rz 44/21, dostępny w CBOSA). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy nie ma sporu, że Wójt Gminy jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie ma również sporu, że żądane przez Skarżącego informacje stanowią informację publiczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pojęcie "informacji publicznej" zawarte w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej jest bardzo szerokie, o czym przekonuje otwarty katalog przedmiotowy podany w art. 6 u.d.i.p. Powyższe prowadzi do konkluzji, że w istocie wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.d.p., stanowi informację publiczną (por. T. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. LexisNexis, 2002 r., str. 136 i nast., M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej, Toruń 2002, str. 25 i nast.).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
W rozpoznawanej sprawie wniosek Skarżącej złożony w dniu 11 lutego 2026r. został przez organ rozpoznany poprzez udostępnienie informacji publicznej w dniu 3 marca 2026 r. Zatem po upływie terminu wynikającego z powołanego przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który upływał z dniem 25 lutego 2026 r. Nie jest sporne, że w tym czasie organ nie poinformował i nie wykazał, że w tym terminie informacja nie może być udostępniona, słowem nie skorzystał z trybu przewidzianego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez Stronę wniosku, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.
Przy czym, mając na uwadze obiektywny stan bezczynności, pozbawione znaczenia dla jej stwierdzenia są argumenty organu odnoszące się do przyczyny udostępnienia informacji publicznej po upływie prawem przewidzianego. Okoliczność ta ma natomiast znaczenie przy kwalifikacji naruszenia prawa, co Sąd obligowany jest uczynić zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. W świetle tego zapisu Sąd winien ocenić, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru (pkt II sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu, który w odpowiedzi na skargę wyjaśnił co legło u podstaw naruszenia terminu udostępnienia wnioskowanej przez Stronę informacji. W opinii Sądu działanie organu administracji publicznej jakkolwiek naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, to zrealizowanie wniosku Strony niezwłocznie po wniesieniu skargi do sądu decyzji, jak i nieznaczny okres zaistniałej zwłoki w ich wydaniu nie daje podstaw do wywodzenia rażącego naruszenia prawa.
Z uwagi na rozpoznanie wniosku Strony Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). W obecnym stanie prawnym, załatwienie sprawy przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność nie skutkuje już umorzeniem całego postępowania sądowoadministracyjnego, lecz umorzeniem postępowania jedynie w odniesieniu do żądania skargi zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie. W orzecznictwie podkreśla się, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. Umorzenie postępowania sądowego w takiej sytuacji w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia oznacza jednocześnie uznanie przez sąd administracyjny, że organ administracji dopuścił się bezczynności (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 1161/21, z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3812/21 oraz z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 470/18).
O kosztach postępowania (pkt IV sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.). Na koszty postępowania złożyła się kwota 100,00 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi, kwota 480,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17,00 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.