IV SAB/Wr 1198/24

IV SAB/Wr 1198/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Nikiforów /sprawozdawca/
Anetta Makowska-Hrycyk
Marta Pająkiewicz-Kremis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4, art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Lubaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 19 października 2024 r. I. stwierdza bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Lubaniu w rozpoznaniu wniosku z dnia 19 października 2024 r., która to bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; II. zobowiązuje Komendanta Powiatowego Policji w Lubaniu do rozpoznania wniosku z dnia 19 października 2024 r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; III. zasądza od Komendanta Powiatowego Policji w Lubaniu na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 10 listopada 2024 r. J. M. (dalej: skarżący) wniósł skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Lubaniu (dalej: organ) w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że skarżący 19 października 2024 r. wystąpił do organu, drogą mailową, o przekazanie wykazu interwencji w zakresie ruchu drogowego na drodze 112850D od 1 lipca 2024 r. zawierające co najmniej:
- datę interwencji,
- przyczynę – zakres naruszeń przepisów,
- rodzaj i model pojazdu/pojazdów,
- sposób zakończenia interwencji (w tym wysokość mandatu, a dla pouczeń – przyczynę zastosowania takiego środka).
W skardze na bezczynność skarżący zarzucił organowi naruszenie:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
- art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.
Mając na uwadze powyższe wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że do dnia sporządzenia skargi organ nie udostępnił ani nie przesłał wnioskowanych informacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie, pismo skarżącego nie zawierało precyzyjnego określenia zakresu żądanych informacji i nie wskazywało, że jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. O tym fakcie – jak wskazał - dowiedział się z treści złożonej skargi. Nadmienił również, że zgodnie z art. 63 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego organy publiczne nie mogą rozpatrywać podania przesłanego zwykłym e-mailem. Poza tym, organ nadmienił, że skarżący nie ujawnił swojego adresu zamieszkania lub korespondencyjnego, na który można byłoby próbować wzywać w trybie KPA czy KPSoW czy KPK do sprecyzowania żądania. Wobec tego zdaniem organu złożone podanie należało pozostawić bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 334), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola – o której mowa powyżej – obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W świetle u.d.i.p., aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 u.d.i.p.); poinformować, że danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W przypadku wniesienia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, obowiązkiem Sądu w pierwszej kolejności jest wówczas zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p., jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez tę ustawę.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd akcentuje, że bez wątpienia organ, do którego skarżący skierował wniosek z 19 października 2024 r. (tj. Komendant Powiatowy Policji w Lubaniu), jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne, w związku z czym – jako organ władzy publicznej - jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W świetle rozpatrywanej skargi nie powinno również budzić żadnych wątpliwości, że żądana informacja, jako dotycząca sposobu wykonywania zadań publicznych przez organ, posiada kwalifikowany przymiot na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Odnotować również wypada, że powszechnie w orzecznictwie sądów administracyjnych aprobuje się, wobec braku wyraźnej regulacji w u.d.i.p., dopuszczalność złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej drogą mailową.
Sporne w niniejszej sprawie okazało się natomiast to, czy formalną przesłanką rozpatrzenia wniosku w trybie u.d.i.p. jest powołanie przez wnoszącego tych właśnie przepisów, jako podstawy prawnej żądania, czy też jednoznaczne wskazanie, że wnosi on o "udostępnienie informacji publicznej".
Organ argumentował, że brak takiego elementu nakazywał zakwalifikowanie wniosku z 19 października 2024 r., jako podania w trybie K.p.a., które – z uwagi na formę wniesienia (drogą mailową) - należało pozostawić bez rozpoznania.
Oceniając takie stanowisko należy wskazać, że u.d.i.p. nie określa żadnych wymogów formalnych wniosku. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę. Istotne jest aby wynikało z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Jak wskazuje się trafnie w orzecznictwie, okoliczność, że wniosek nie zawiera odesłania do u.d.i.p., nie może stanowić usprawiedliwienia dla jego nierozpoznania lub niedochowania przez organ terminów przewidzianych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. To na organie ciąży bowiem obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie (por.: wyrok WSA we Wrocławiu z 25 kwietnia 2024 r., IV SAB/Wr 486/23; wyrok NSA z 14 czerwca 2019 r., I OSK 4/18; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 6 września 2017 r., II SAB/Go 46/17).
Nie zasługuje zatem na akceptację stanowisko organu, że brak wskazania przez skarżącego, iż wnosi "o udostepnienie informacji publicznej", automatycznie uwalniało go od obowiązku załatwienia wniosku w trybie przepisów u.d.i.p. (wyroki NSA: z 5 grudnia 2024 r., III OSK 1230/23; z 29 stycznia 2025 r., III OSK 1980/24; z 11 lutego 2025 r., III OSK 1750/24).
Dodatkowo Sąd nadmienia, że zarówno postępowanie administracyjne (w trybie K.p.a.), jak i postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (w trybie u.d.i.p.), mają swój odrębny przedmiot oraz wobec siebie są niekonkurencyjne. W szczególności, postępowanie administracyjne ma na celu - przede wszystkim - załatwienie sprawy indywidualnej (zob. art. 1 pkt 1-3 K.p.a.). Z kolei pozostałe materie objęte zakresem stosowania K.p.a. wobec tak określonego naczelnego przedmiotu mają charakter służebny i ogniskują się – co do zasady - wokół kwestii indywidualnych spraw opartych na kryterium interesu prawnego.
Można zatem przyjąć generalne założenie, że o ile wnioskodawca wnosi o udostępnienie informacji bez nawiązania do swojej indywidualnej sytuacji (interesu prawnego), to należy przyjąć domniemanie, że wnosi o udzielenie informacji w trybie przepisów u.d.i.p. W takim też trybie wniosek powinien zostać załatwiony.
Jeszcze raz zatem Sąd podkreśla, że o zakwalifikowaniu podania jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie przesądzają żadne formalne przesłanki w postaci określenia go - expressis verbis - jako "wniosku o udostępnienie informacji publicznej", czy też powołanie przepisów u.d.i.p., jako podstawy prawnej. Kluczowy jest tutaj aspekt materialny, polegający na sformułowaniu żądania udostępnienia informacji bez nawiązania do indywidualnego interesu wnioskodawcy.
W opisanej powyżej sytuacji należało zatem oczekiwać od organu, że wniosek skarżącego z 19 października 2024 r. zostanie załatwiony w sposób opisany w u.d.i.p.
Sąd - w pkt. I w zdaniu pierwszym sentencji wyroku - stwierdził tym samym bezczynność organu w załatwieniu wniosku, a w pkt. II sentencji wyroku zobowiązał organ do rozpoznania go w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt. I zdaniu drugim sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego, czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył. Brak załatwienia wniosku – co wynika z odpowiedzi na skargę – był następstwem błędnego rozumienia przez organ procedury związanej z udzielaniem informacji publicznej.
O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota kosztów odpowiada wartości wpisu sądowego, jaki uiścił on, inicjując postępowanie sądowe. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.