IV SAB/Wa 69/15

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 69/15 w sprawie ze skargi H. R. na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie rozpatrzenia pisma postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 69/15 odrzucił skargę H. R. wniesioną na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w rozpatrzeniu pisma: "Skargi i Wnioski w trybie art. 227 i 241 KPA oraz innych".

Powołując się na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z tej przyczyny, że skarga nie podlega kontroli sądu administracyjnego, bowiem wniesiona została w trybie art. 227 kpa. Trafność tego rozstrzygnięcia została potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r., I OZ 457/15 oddalającym zażalenie. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "skarga H. R. na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej nie podlega kognicji sądu administracyjnego, bowiem dotyczy postępowania skargowo – wnioskowego, regulowanego Działem VIII ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowanie to ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w postępowaniu skargowo – wnioskowym nie stosuje się przepisów Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo – wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb skargowo – wnioskowy (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednocześnie jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdzona niewłaściwość Sądu pierwszej instancji oznacza oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., a w takiej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje."

Pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym.

Pismem z dnia 9 czerwca 2015 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] wyznaczyła pełnomocnika z urzędu dla skarżącego.

Ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego złożył w dniu 8 lipca 2015 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 18 marca 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wskazując na brak swojej winy w niezachowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik wyjaśnił, że o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego dowiedział się z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Zdaniem pełnomocnika, przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość jej w niesienia po zapoznaniu się w dniu 1 lipca 2015 r. z aktami sprawy. Ponadto skarżący, do czasu ustanowienia pełnomocnika z urzędu, z przyczyn przez siebie niezawinionych, nie miał możliwości samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do regulacji zawartej w treści art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Termin ten jest terminem ustawowym, procesowym i dotyczy każdej ze stron postępowania, niezależnie od tego, czy korzysta ona z pomocy pełnomocnika z wyboru, czy też pełnomocnika ustanowionego z urzędu.

W niniejszej sprawie postanowienie z dnia 18 marca 2015 r. o odrzuceniu skargi wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 kwietnia 2015 r. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 11 maja 2015 r. Wniesienie przez pełnomocnika skarżącego skargi kasacyjnej dopiero w dniu 8 lipca 2015 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) oznacza, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu.

Zgodnie z treścią art. 86 i art. 87 powołanej ustawy uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną kumulatywnie spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując równocześnie czynności, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie skargi kasacyjnej), we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego.

W ocenie Sądu powyższe przesłanki zostały w sprawie spełnione, przy czym należy wziąć pod uwagę specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego związanego z ustanowieniem dla strony profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, mając na uwadze sytuację, która miała miejsce w niniejszej sprawie – gdy strona wnosi o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i dokonuje się to po wydaniu orzeczenia. Wniosek taki, złożony po wydaniu orzeczenia nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednakże może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

W świetle art. 244 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r.) ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Od dnia wejścia w życie tej nowelizacji, za dzień, w którym ustała przyczyna do wniesienia skargi kasacyjnej, należy przyjmować dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co może nastąpić dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, ze stanowiskiem skarżącego co do zakresu skargi kasacyjnej oraz po jej sporządzeniu [por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00 (publ. OSNC 2001/1/7; LEX nr 43423) oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06 (LEX nr 936163)]. Konieczność uwzględnienia warunku dokonania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której został on ustanowiony, a jednocześnie respektowanie ustalonego przepisem art. 177 § 1 powołanej ustawy terminu na sporządzenie skargi kasacyjnej powoduje, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznać należy za wniesiony w terminie, o ile zostanie złożony do trzydziestu dni od dnia, w którym pełnomocnik ten został zawiadomiony przez właściwy organ samorządu zawodowego adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych lub rzeczników patentowych o wyznaczeniu go do reprezentowania określonej strony postępowania. Pełnomocnik taki nie może bowiem być w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do pełnomocnika z wyboru, związanego terminem do sporządzenia skargi kasacyjnej określonym w art. 177 § 1 powołanej ustawy (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II OZ 1093/09 i z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06 – dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Zaprezentowaną wykładnię powołanych przepisów potwierdził Trybunał Konstytucyjny, wskazując w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. SK 17/12, że tak odczytywana norma prawna nie narusza prawa strony reprezentowanej przez pełnomocnika z urzędu do rzetelnej procedury i do zaskarżania orzeczeń wydawanych w pierwszej instancji, a przeciwnie podmiotowi zmuszonemu do korzystania z prawa pomocy gwarantuje efektywnie czynienie użytku z prawa do wniesienia skargi kasacyjnej (publ.: OTK-A 2013, Nr 6, poz. 86; Dz.U z 2013 r., poz. 1004; nr LEX 1354495).

Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego wykonał fotokopie kart z akt sprawy w dniu 1 lipca 2015 r., a zatem przyjąć należy, że w tym dniu zapoznał się z aktami sprawy. Skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wniósł zaś w dniu 8 lipca 2015 r., co uzasadniania twierdzenie, że zachowany został określony w art. 87 § 1 powołanej ustawy siedmiodniowy termin do dokonania tej czynności, biegnący od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ponadto pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia 9 czerwca 2015 r. informujące o wyznaczeniu w niniejszej sprawie radcy prawnego pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego wpłynęło do Sądu 12 czerwca 2015 r., co uprawniania do twierdzenia, że w tej dacie lub w okresie późniejszym zawiadomienie to otrzymał również wyznaczony pełnomocnik. Dochowany zatem został termin trzydziestodniowy o którym mowa wyżej.

W niedochowaniu terminu nie można upatrywać winy skarżącego, gdyż pozostawał w usprawiedliwionym oczekiwaniu co do skuteczności czynności podejmowanych przez przyznanego przez referendarza sądowego w ramach pomocy prawnej z urzędu pełnomocnika. Z kolei pełnomocnik, w ocenie Sądu, uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu, w rozumieniu art. 86 powołanej ustawy, ponieważ wniósł zarówno skargę kasacyjną, jak i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, przed upływem trzydziestu dni od dnia doręczenia mu zawiadomienia o wyznaczeniu go z urzędu pełnomocnikiem do reprezentowania skarżącego, co oznacza zachowanie ustawowych terminów w związku z ustaniem przyczyn uniemożliwiających dokonanie czynności procesowej.

Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.