IV SAB/Po 10/23

IV SAB/Po 10/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Monika Świerczak
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Zobowiązano do podjęcia czynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "M. " z siedzibą w P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpoznania odwołania Stowarzyszenia "M. " z siedzibą w P. z dnia [...] października 2022 r. od decyzji Wójta Gminy P. z dnia 25 października 2022 r. nr [...] i to w terminie 30 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz z aktami; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia ‘M. " w siedzibą w P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 października 2022 r., znak: [...] Wójt Gminy P., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku szkoleniowego z częścią gastronomiczną, budynku wypożyczalni sprzętu wodnego z częścią gastronomiczną oraz budowie toalety publicznej w ramach budowy centrum sportowo-szkoleniowego, przewidzianej do realizacji na terenie działki o nr ew. [...], obręb P., gmina P..
Od powyższej decyzji odwołanie złożyło Stowarzyszenie "M. " z siedzibą w P. . Odwołanie wpłynęło do SKO w K. 9 listopada 2022 r.
Dnia 14 grudnia 2022 r. Stowarzyszenie "M. " wniosło ponaglenie na bezczynność organu odwoławczego.
Pismem z dnia 27 grudnia 2022 r. Stowarzyszenie "M. " z siedzibą w P. wywiodło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność SKO w K..
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że "przedmiotowa sprawa powinna być załatwiona bez zbędnej zwłoki, gdyż sprawa ta jest bardzo dobrze znana organowi - decyzją Nr [...] z dnia 28 lutego 2022 r. SKO w K. uchyliło decyzję Wójta Gminy P. w przedmiotowej sprawie. Ponadto wskazano, że od dnia 9 listopada 2022 r. (tj. doręczenia SKO w K. odwołania) do dnia 29 listopada 2022 roku (tj. wezwania Wójta o akta sprawy) upłynęło 20 dni.
Strona skarżące wniosła o:
1. Zobowiązanie SKO w K. do załatwienia sprawy (wydania aktu).
2. Stwierdzenie, że organ, dopuścił się bezczynności, w przedmiotowej sprawie, która to bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
3. Przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
4. Zasądzenie od organu, na rzecz Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że akta sprawy przekazane organowi odwoławczemu przez organ I instancji zawierały wyłącznie kserokopie dokumentów. W zaistniałej sytuacji należało zwrócić się do organu I instancji o ich nadesłanie w oryginale, ewentualnie w kopiach poświadczonych za zgodność z oryginałem. W ocenie SKO okoliczności nierozpoznania sprawy w terminie miesiąca miały charakter niezależny od organu odwoławczego.
Pismem z dnia 16 lutego 2023 r., SKO w K. wskazało, że prowadzona przed tut. Kolegium sprawa Nr [...], na dzień udzielania informacji nie została zakończona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola Sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji ma na celu ochronę praw strony, przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się bezczynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.
Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 p.p.s.a., który przewiduje, że w tym przypadku sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie natomiast z art. 53 § 2b p.p.s.a. - skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona, bowiem strona skarżąca 14 grudnia 2022 r. wniosła ponaglenie do organu.
Przedmiotowa sprawa dotyczy bezczynności SKO w K. w rozpoznaniu odwołania od decyzji organu I instancji ustalającej warunki zabudowy.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynnością jest niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a więc niezwłocznie albo w terminie miesiąca dla postępowania odwoławczego (art. 35 § 3 k.p.a.), lub w terminie określonym w art. 36 § 1 k.p.a., czyli nowym terminie załatwienia sprawy wyznaczonym przez organ w przypadku niezałatwienia sprawy we wcześniej wskazanym terminie. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.).
Z akt sprawy wynika, że odwołanie Stowarzyszenia od decyzji Wójta Gminy P. zostało przekazane SKO w K. w dniu 9 listopada 2022 r. W dniu 29 listopada 2022 r. SKO zwróciło się do organu I instancji o przekazanie akt sprawy w oryginale, ewentualnie w kopiach poświadczonych za zgodność z oryginałem. Uzupełnienie akt o powyższe - poświadczenie ich za zgodność z oryginałem nastąpiło w dniu 9 grudnia 2022 r.
Zawiadomieniem z dnia 9 stycznia 2023 r. SKO, poinformowało strony postępowania, że z uwagi na postępowanie wyjaśniające sprawa nie może zostać zakończona w terminie ustalonym w art. 35 k.p.a. Stosownie do art. 36 k.p.a. wskazano, że załatwienie sprawy przewiduje się do dnia 10 lutego 2023 r. Do dnia orzekania przez Sąd decyzja w przedmiotowej sprawie nie została wydana.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że organ odwoławczy w tej sprawie dopuścił się bezczynności, ponieważ sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 i 36 k.p.a.
Z powyższych względów w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę należało uwzględnić i na tej podstawie zobowiązać organ do rozpoznania odwołania Stowarzyszenia "M. " z dnia 28 października 2022 r., w terminie 30 dni, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku. Jednocześnie należało stwierdzić, że SKO w K. dopuściło się bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., o czym Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a..
Bezczynność nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Należy zaznaczyć, że każda bezczynność postępowania jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w k.p.a. (art. 12, art. 35, art. 36 k.p.a.). Jednakże nie każda bezczynność jest bezczynnością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w k.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej przez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Przyjmuje się, że w celu ustalenia czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por.: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Gd 29/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III SAB/Gd 13/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, CBOSA).
Jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz pisma organu z 16.02.2023 r. z uwagi na pisma inwestora oraz zarzuty wystosowanych odwołań, nie tylko skarżącego Stowarzyszenia "M. ", ale również J. M., będące wyrazem powstania społecznej kontrowersji wokół planowanej inwestycji, organ odwoławczy prowadzi postępowanie wyjaśniające, ukierunkowane na wszechstronne rozpoznanie sprawy, w tym na zgromadzenie pełnej dokumentacji dowodowej.
Ponadto w ocenie Sądu bezczynność w rozpatrzeniu odwołania Skarżącego nie wynikała z okoliczności świadczących o celowym unikaniu, czy odwlekaniu podjęcia rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, lecz związanych z kwestią proceduralną, niezależną od organu odwoławczego.
W sprawie nie wystąpiły natomiast podstawy do przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej. Przyjęta kwalifikacja stopnia naruszenia prawa nakazuje oddalenie żądania Strony o przyznanie sumy pieniężnej, gdyż ta w opinii Sądu winna być powiązana z rażącym naruszeniem prawa. Dlatego Sąd w tym zakresie oddalił skargę, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 3 wyroku).
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt. 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).