IV SA/Wr 644/25

IV SA/Wr 644/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska
Gabriel Węgrzyn /sprawozdawca/
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 108 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2026 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. P. na akt Komendanta Miejskiego Policji w Legnicy z dnia 17 listopada 2025 r., nr CF-dot:163-48/23 w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dojazdu na badania uchyla zaskarżony akt.
Uzasadnienie
Aktem z 17 XI 2025 r. ([...]-[...]:[...]-[...]/[...]) Komendant Miejski Policji w Legnicy (dalej "KMP") po rozpatrzeniu wniosku z 14 XI 2025 r. odmówił P. P. (dalej "skarżący") zwrotu kosztów podróży na badania do C. w Ł. w dniach 11 i 12 V 2023 r.
Uzasadniając odmowne stanowisko wyjaśniono, że wyjazd ten był wynikiem kolejnego odwołania się skarżącego od orzeczenia R. we W., a to oznacza, iż było to indywidualne działanie skarżącego, a nie polecenie wykonania czynności służbowych, zleconych przez przełożonego. Poza tym, na dzień wykonywania badań skarżący nie był już funkcjonariuszem K. w L. w związku z tym, nie zostało skarżącemu wystawione polecenie wyjazdu służbowego (delegacja).
W skardze z 27 XI 2025 r. złożonej na powyższy akt, oraz w dodatkowym piśmie procesowym z dnia 20 III 2026 r., skarżący wniósł o rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym i stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz uznanie uprawnienia skarżącego do zwrotu kosztów dojazdu. Zarzucono przy tym naruszenie:
1) art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji z 6 IV 1990r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.) – dalej "UoP" w zw. z § 9 pkt 2 rozporządzenia z dnia 31 X 2002 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia (Dz.U. z 2020 r. poz. 903 ze zm.) – dalej "RPS", poprzez jego wadliwe zastosowanie oraz nieprawidłową wykładnię w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie funkcjonariusza Policji do zwrotu kosztów dojazdu na obowiązkowe badania lekarskie lub psychologiczne, na które został skierowany przez przełożonego będąc funkcjonariuszem Policji;
2) art. 2 Konstytucji RP (zasada ochrony praw nabytych) poprzez odmowę realizacji uprawnienia o charakterze słusznym, które powstało i zostało zainicjowane w czasie trwania stosunku służbowego. Skarżący, realizując polecenie służbowe (skierowanie na komisję), działał w zaufaniu do organu, iż koszty związane z procedurą niezbędną do ustalenia jego stanu zdrowia zostaną pokryte przez formację;
3) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że ustanie stosunku służbowego w toku procedury orzeczniczej pozbawia byłego funkcjonariusza prawa do zwrotu kosztów dojazdu na badania lekarskie, na które został skierowany przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Prowadzi to do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej osób znajdujących się w identycznym położeniu faktycznym (wszczęcie procedury w trakcie służby) wyłącznie w oparciu o kryterium momentu zakończenia postępowania odwoławczego.
W motywach skargi opisano stan faktyczny sprawy podnosząc, że skarżący pełnił służbę w K. w L. od [...] r. do [...] r. Skierowaniem z dnia 13 IX 2022 r. (znak [...]-[...]-[...]/[...]) skarżący został skierowany przez K. na badania lekarskie do R. we W. Komisja ta wydała orzeczenie dnia 28 II 2023 r. (nr [...]-[...]-[...]/[...]/[...]), od której skarżący pismem z 22 III 2023 r. odwołał się do C. w Ł. C. wyznaczyła skarżącemu terminy badan lekarskich w Ł. na dzień 11 i 12 V 2023 r., na które skarżący się stawił. W związku z tym skarżący wnioskiem z 14 XI 2025 r. zwrócił się do K. o zwrot kosztów podróży do Ł. i z powrotem w dniach 11 i 12 V 2023 r. wraz z rozliczeniem kosztów na łączną kwotę 408,50 zł.
W ocenie skarżącego zawarte w zaskarżonym akcie stanowisko K. jest niezasadne i niezgodne z przepisami prawa. Skarżący powołał przy tym odpowiednie przepisy prawa podkreślając, że został skierowany na badania, a następnie złożył odwołanie będąc jeszcze P1. Roszczenie o zwrot kosztów podróży powstało zatem przed zwolnieniem skarżącego ze służby. Granice odpowiedzialności materialnej K. w zakresie świadczeń z tytułu zwrotu kosztów podróży zamyka dopiero prawomocne zakończenie postępowania orzeczniczego zainicjowanego skierowaniem na badania. Zdaniem skarżącego nie zmienia tego fakt, że postępowanie odwoławcze zainicjowane zostało odwołaniem przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę K. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Podniósł również, że zaskarżona czynność nie stanowi czynności materialno-technicznej, bowiem nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach strony.
Pismem procesowym z 20 III 2026 r. K. wniósł o rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że tożsamy wniosek skarżącego o zwrot kosztów podróży na badania do C. w Ł. w dniach 11 i 12 V 2023 r. był wcześniej rozpatrywany aktem Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 27 XII 2023 r. (nr L.dz. [...]-[...]-[...]/[...] [...] [...]/[...]). Tutejszy Sąd jednak, prawomocnym wyrokiem z 11 IX 2025 r. (IV SA/Wr 250/25) uchylił zaskarżony akt stwierdzając, że organem właściwym do rozpatrzenia żądania skarżącego jest K. w L. (dalej "[...]"). Wyrok ten przesądził zatem o właściwości K. w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego.
Kwestionowana aktualnie przez skarżącego odmowa, sformułowana w piśmie K. z dnia 17 XI 2025 r. ([...]-[...]:[...]-[...]/[...]), stanowi akt rozstrzygający o uprawnieniu (prawie) skarżącego do zwrotu kosztów podróży. Chodzi przy tym o roszczenie powstałe w związku ze służbą publiczną, a więc roszczenie umocowane w stosunku publicznoprawnym. Wbrew argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, akt tego rodzaju podlega kognicji sądu administracyjnego na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 VI 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 VIII 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 XI 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z art. 108 ust. 1 pkt 5 UoP, policjantowi przysługują m.in. świadczenia pieniężne w postaci należności za podróże służbowe i przeniesienia.
Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 RPS, z tytułu krajowej podróży służbowej policjantowi, z zastrzeżeniem ust. 2, przysługują: 1) diety na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia; 2) zwrot kosztów: a) przejazdu na trasie od stałego miejsca pełnienia służby do miejscowości stanowiącej cel podróży służbowej i z powrotem, b) noclegów lub ryczałt za nocleg; 3) ryczałt na dojazdy środkami komunikacji miejscowej; 4) zwrot innych niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Co istotne, przepis powyższy znajduje odpowiednie zastosowanie w przypadku policjanta skierowanego na obowiązkowe badania lekarskie lub psychologiczne, jeżeli nie można ich przeprowadzić w stałym miejscu pełnienia służby. Zgodnie bowiem z § 9 pkt 2 RPS, przepisy § 1-8 stosuje się odpowiednio do policjanta skierowanego na obowiązkowe badania lekarskie lub psychologiczne, jeżeli nie można ich przeprowadzić w stałym miejscu pełnienia służby.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku skierowania policjanta na obowiązkowe badania lekarskie lub psychologiczne, przeprowadzone poza stałym miejscem pełnienia służby, należy się zwrot podróży odbytej w tym celu.
W okolicznościach sprawy skarżący poddał się badaniom przeprowadzonym przez komisję lekarską działającą na zasadach określonych w ustawie z 28 XI 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 310) – dalej "UoKL". Do zadań tych komisji należy m.in.: ocena stanu zdrowia funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby; ustalenie stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy tych służb doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby; oraz ustalenie stopnia uszczerbku na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy poniosły uszczerbek na zdrowiu, oraz związku tego stopnia uszczerbku z tym zdarzeniem albo związku śmierci z tym zdarzeniem (art. 1 ust. 1 pkt. 2 i 5 UoKL).
W okolicznościach sprawy jest bezsporne, że w dniach 11 i 12 V 2023 r. skarżący stawił się na stosowne badania przed C. w Ł., będącą organem drugiej instancji wobec rejonowej komisji lekarskiej (art. 16 pkt 2 UoKL). W zakresie nieuregulowanym w UoKL, stosuje się przepisy kpa (art. 4 UoKL). Skarżący zakwestionował zaś odwołaniem orzeczenie R. we W. z 28 II 2023 r. (nr [...]-[...]-[...]/[...]/[...]), do której został skierowany z urzędu przez K. w dniu 13 IX 2022 r. (znak [..]-[...]-[...]/[...]).
Nie można podzielić stanowiska K., jakoby skarżącemu nie należał się zwrot kosztów podróży koniecznej do przeprowadzenia badań w Ł. Fakt, że K. nie wystawił skarżącemu skierowania na badania przeprowadzone przez C. w Ł. nie wyłącza obowiązku okresowego w § 2 ust. 1 w zw. z § § 9 pkt 2 RPS. Sąd zwraca uwagę, że badania przeprowadzane w ramach instancji odwoławczej stanowią kontynuację postępowania pierwszoinstancyjnego, a ich ostatecznym celem jest rzetelne ustalenie stanu zdrowia funkcjonariusza lub byłego funkcjonariusza P2. Skoro badania lekarskie były przeprowadzane w związku ze skierowaniem skarżącego z urzędu na takie badania, to niezależnie od tego, czy przeprowadzane są one w ramach postępowania pierwszo- czy drugoinstancyjnego, należy się zwrot kosztów podróży, o ile tylko badania odbywały się poza miejscem pełnienia służby. Obie instancje realizują bowiem jeden cel postępowania i w obu przypadkach osoba badana ma obowiązek stawić się na badania lekarskie. Jak wynika z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 V 2013 . w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2023 r., poz. 2269), policjant skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych jest obowiązany bez zbędnej zwłoki poddać się badaniom lekarskim zleconym przez komisję lekarską.
Odmownego stanowiska zajętego w zaskarżonym akcie K. nie uzasadnia także okoliczność, że skarżący został zwolniony ze służby w P2. z dniem 7 IV 2023 r., a więc w okresie pomiędzy wydaniem orzeczenia przez R. we W. (28 II 2023 r.), a dniem przeprowadzenia badań przez C. w Ł. (11 i 12 V 2023 r.). Sąd zwraca uwagę, że postępowanie przed komisjami lekarskimi ma ścisły związek z pełnioną służbą i nie staje się bezprzedmiotowe z momentem zwolnienia skarżącego ze służby. Tym samym nie odpadła też podstawa do zwrotu skarżącemu kosztów podróży. Zaznaczyć należy, że komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są właściwe także w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej zwolnionych ze służby lub których stosunek służbowy wygasł (art. 2 ust. 1 pkt 3 UoKL).
W ocenie Sądu odmienna wykładnia art. 108 ust. 1 pkt 5 UoP oraz § 2 ust. 1 w zw. z § 9 pkt 2 RPS, w myśl której skarżącemu nie należy się zwrot kosztów podróży skoro w chwili jej odbycia nie był już policjantem, prowadziłaby do nieuzasadnionego różnicowania sytuacji prawnej osób znajdujących się w analogicznych okolicznościach. Tymczasem zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Trzeba podkreślić, że celem instytucji z § 2 ust. 1 w zw. z § 9 pkt 2 RPS jest zrekompensowanie kosztów podróży koniecznej do przeprowadzenia badań lekarskich w związku ze służbą. Z perspektywy tak określonego celu nie ma istotnego znaczenia, czy w momencie odbycia tej podróży osoba, która takie koszty poniosła, pozostaje nadal policjantem, czy została już ze służby zwolniona. W jednym jak i w drugim przypadku zostały bowiem poniesione koszty, a badanie lekarskie ma związek ze służbą. Wykładnia przyjmująca, że w takim przypadku zwrot kosztów podróży należy się wyłącznie osobie, która pozostaje w służbie, naruszałaby wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadę równości wobec prawa.
Mając powyższe na względzie, Sąd uchylił zaskarżony akt na zasadzie art. 146 § 1 ppsa. Ponownie rozpatrując wniosek skarżącego należy uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną i rozpatrzyć wniosek zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.