IV SA/Wr 522/26

IV SA/Wr 522/26 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-09-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 29 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi A. U. i B. U. na czynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie naliczania opłat za korzystanie z lokalu komunalnego postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
A. U. i B. U. (dalej: strona skarżąca) pismem z dnia 29 czerwca 2026 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się "skazania Gminy Wrocław za nielegalne pobieranie opłat za czynsz w mieszkaniu socjalnym i za nielegalne opłaty za centralne ogrzewanie" w zajmowanym lokalu komunalnym, które trwają od 21 lat i 10 miesięcy". W związku z powyższym strona skarżąca domagała się zwrotu od Gminy Wrocław opłat poniesionych tytułem czynszu najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego Gminy Wrocław oraz za centralne ogrzewanie w kwocie 135 495,92 zł. W uzasadnieniu powyższego pisma, nakreślając swoją sytuację lokalową, strona skarżąca kwestionuje wysokość czynszu uiszczanego z tytułu najmu zajmowanego lokalu komunalnego oraz wysokość opłaty za centralne ogrzewanie w przedmiotowym lokalu.
W odpowiedzi na skargę reprezentujący Gminę Wrocław Prezydenta Wrocławia, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, że przedmiot skargi nie jest objęty właściwością sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia.
Zakres przedmiotowy i podmiotowy dopuszczalności drogi sądowej przed sądami administracyjnymi jest wyznaczony przez pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.).
Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z 5 listopada 2020 r., II SA/Wa 1852/20). Sądy administracyjne zajmują się jedynie kontrolą działalności administracji publicznej, która to kontrola polega m.in. na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje, wskazane postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej lub na bezczynność i przewlekłość tych organów w ww. sprawach. Nie są natomiast powołane do rozpoznawania innych spraw niż sprawy sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, które należą do właściwości sądów powszechnych. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Tym samym w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżenie czynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w tym zakresie, jaki wyznaczają ją treść art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Owe akty lub czynności muszą mieć charakter publicznoprawny oraz muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku (postanowienie NSA z 16 września 2004r., sygn. OSK 247/04, ONSAiWSA 2004r. z.2, poz. 30). Chodzi tu przy tym o uprawnienia lub obowiązki o charakterze administracyjno-prawnym, ponieważ wojewódzki sąd administracyjny sprawuje sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej. Nie mieszczą się zatem w tym znaczeniu wszelkie przejawy działania organów administracji publicznej podlegające kwalifikacji jako czynności prawne w rozumieniu przepisów prawa cywilnego (por. post. NSA, sygn. I SA 264/97,ONSA 1997, nr 4, poz.182, uchwała NSA 7 sędziów, sygn. FPS 2/97, ONSA 1997, nr 4, poz. 147).
Jak wynika z treści skargi, strona skarżąca kwestionuje wysokość kwoty czynszu oraz opłaty za centralne ogrzewanie, które zobowiązana jest uiszczać na rzecz Gminy Wrocław z tytułu najmu lokalu socjalnego wynajmowanego z zasobu mieszkaniowego Gminy Wrocław. Żąda również od Gminy Wrocław zwrotu kwoty uiszczonej z tytułu w/w opłat, jako ustalonych, zdaniem strony skarżącej, w sposób nieprawidłowy, tym samym nienależnych.
W świetle przedstawionych powyżej rozważań należy stwierdzić, iż przedmiot skargi, jako związany z istnieniem stosunku zobowiązaniowego najmu lokalu mieszkalnego, w relacji dłużnik - wierzyciel (najemca - wynajmujący), nie należy do kompetencji sądu administracyjnego. Należy podkreślić, że zarówno zawarcie umowy najmu, która ze swej natury należy do czynności z zakresu prawa cywilnego, jak i związane z nią roszczenia stron są regulowane przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795) oraz ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725). Brak jest bowiem określonej normy, na gruncie obowiązujących przepisów prawa administracyjnego, przyznającej organowi (w tym przypadku Prezydentowi Wrocławia), jako wynajmującemu lokal z mieszkaniowego zasobu gminy, kompetencję do wydania władczego aktu w odniesieniu do strony skarżącej jako najemcy lokalu z w/w zasobu.
Zatem analizując wymieniony na wstępie katalog spraw należało uznać, iż żądania skargi, w tym wnioskowane przez stronę skarżącą żądanie zwrotu od Gminy Wrocław jako właściciela wynajmowanego lokalu, określonej kwoty pieniężnej wpłaconej z tytułu czynszu najmu oraz opłat za centralne ogrzewanie lokalu komunalnego, nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzecznictwa, sąd administracyjny jest właściwy w sprawach z zakresu administracji publicznej, z wyłączeniem tych, które rodzą bezpośrednio skutki cywilnoprawne (B. Adamiak, J. Borkowski: Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2005, s. 380).
Z uwagi na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.