IV SA/WR 50/25

IV SA/Wr 50/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 24f ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), , Protokolant: referent Aleksandra Bartczak, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na rozprawie w Wydziale IV sprawy ze skargi L. S. na zarządzenie zastępcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 5 grudnia 2024 r., nr NK-N.4102.1.2024.MS6 w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zarządzeniem zastępczym z 5 XII 2024 r. (NK-N.4102.1.2024.MS6) Wojewoda Dolnosląski stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w Głogowie – L. S. (dalej "skarżący").
W zarządzeniu wojewoda powołał się na art. 98a ust. 2 w związku z art. 24f ustawy z 8 III 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465) – dalej "USG" oraz art. 383 § 1 pkt 5 oraz § 2 ustawy z 5 I 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408 ze zm.) – dalej "KW". Podkreślił, że w świetle art. 24f ust. 1 USG radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.
W ocenie wojewody skarżący naruszył wyżej określony zakaz, bowiem jest członkiem zarządu Spółdzielni M. "[...]" w G. – dalej "SM", która prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy Głogów. Wojewoda zaznaczył, że w toku postępowania wyjaśniającego uzyskał od Prezydenta Głogowa informację o zawartych umowach i płatnościach gminy na rzecz SM potwierdzających związek pomiędzy działalnością SM, która zarządza skarżący, a mieniem gminy. Zwrócono uwagę, że SM otrzymywała i otrzymuje od gminy płatności tytułem wynagrodzenia za usługi wynikające m.in. z: wykonywania prac konserwacyjnych polegających na zabezpieczeniu lub usuwaniu awarii przez Pogotowie Awaryjne SM N. w nieruchomościach: R. oraz B. oraz za nabycie przez miasto G. lokalu niemieszkalnego przy "ul. [...]", a także z tytułu umowy dot. najmu części ścian budynków mieszkalnych w G., będących własnością SM. Również umowy konserwacji dźwigu czy dźwigu towarowego zawarte z Muzeum A. w G., Przedszkolem Publicznym nr [...] oraz Przedszkolem Publicznym nr [...] w G., Miejskim Żłobkiem I. "[...]" w G. oraz umowa na serwisowanie platformy dla osób niepełnosprawnych zawarta z Miejskim C. w G. czy wynajem pomieszczenia piwnicznego pod węzeł ciepłowniczy przy "ul. [...]" z Przedszkolem Publicznym nr [...] w G., zawarte są za wynagrodzeniem pieniężnym na rzecz SM.
Wojewoda podkreślił, że "mienie" jednostki samorządu terytorialnego należy rozumieć szeroko i obejmuje ono swym zakresem również środki pieniężne wypłacane za pośrednictwem samorządowej jednostki organizacyjnej. "Zarządzaniem" działalnością gospodarczą jest zaś m.in. pełnienie funkcji w organach zarządzających podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą. SM jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, tak więc udział w jej zarządzie objęty jest zakresem zastosowania art. 24f ust. 1 USG.
Wojewoda wyjaśnił, że Rada Miejska w Głogowie, mimo wezwania z 1 X 2024 r. przez wojewodę do wygaszenia mandatu radnego, nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaśniecie mandatu, co obligowało do wydania zarządzenia zastępczego po uprzednim powiadomieniu ministra właściwego ds. administracji na zasadzie art. 98a ust. 2 USG w zw. z art. 383 § 1 pkt 5 KW.
W skardze na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o: uchylenie zarządzenia, zasądzenie kosztów postępowania i przeprowadzenie rozprawy. Zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 24f ust. 1 USG, przez jego błędną wykładnię, skutkującą uznaniem przez wojewodę, że pełnienie funkcji członka zarządu SM stanowi naruszenie norm wynikających z tego przepisu i umocowywało do zastosowania art. 98a ust. 2 USG, w związku z art. 383 § 1 pkt 2 oraz § 2 KW;
art. 24f ust. 1 USG; art. 6 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, iż:
SM zarządza nieruchomościami gminnymi i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie;
Zakład G. w G., działający w imieniu właścicieli lokali – gminy miejskiej Głogów - dokonuje do SM comiesięcznych opłat z tytułu najmu oraz z tytułu poboru wody wraz z odprowadzaniem ścieków w zakresie lokali gminnych, będących w zasobach SM, opłaty dokonywane są w oparciu o stawki przyjęte na poszczególnych budynkach (wspólnotach);
w ramach poboru opłat od posiadanych psów SM, jako inkasent tej opłaty wskazany w uchwale Rady Miejskiej w Głogowie nr XXXIV/208/12 z dnia 30 X 2012r. otrzymuje wynagrodzenie za inkaso, zgodnie z § 10 powołanej uchwały, a na podstawie umowy z dnia 31 XII 2010r. zarejestrowanej jako UM/207/WFP/504/11, zawartej z gminą miejską Głogów, SM otrzymuje również wynagrodzenie za dodatkowe czynności związane z poborem opłat od posiadanych psów;
gmina miejska Głogów przekazuje na konto SM środki finansowe związane z wypłatą dodatków mieszkaniowych osobom, które złożyły wnioski o przedmiotową dopłatę, środki przekazywane są zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny, tylko i wyłącznie na wniosek osoby fizycznej;
SM otrzymuje dofinansowanie na usunięcie azbestu zgodnie z zarządzeniem nr 114/2023 Prezydenta Miasta Głogowa z dnia 24 VII 2023r. i na tej podstawie w 2024r. złożyła 5 wniosków, zadanie realizowane jest na podstawie zawartej pomiędzy gminą a G. umową na odbiór i transport odpadów w postaci zbędnych materiałów budowlanych zawierających azbest - kod odpadu 17-06-05;
gmina ma podpisaną umowę z SM z dnia 21 V 2024r. na zadanie "Wakacyjna praca dla młodych w ramach działalności społeczno-wychowawczej i edukacji ekologicznej", prace związane z zagospodarowaniem i konserwacją komunalnych terenów zielonych gminy i Spółdzielni;
gmina pokrywa opłaty za lokale mieszkalne i użytkowe - do czasu ich przekazania w administrowanie do Zakładu G. w G. lub zbycia na rzecz nowego właściciela, aktualnie pokrywa wyłącznie opłaty niezależne od SM z tytułu 1/2 udziału we własności lokalu przy "ul. [...]" w G. - udział przejęty w drodze spadku;
w sytuacji kiedy SM w zakresie ww. zadań prowadzi działalność tzw. bezwynikową, a zasada ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co stoi w sprzeczności z charakterem i cechą prowadzenia działalności gospodarczej, która opiera się przede wszystkim na zasadzie "zarobkowania";
c) art. 24f ust. 1 w zw. z art. 43 USG, poprzez błędną wykładnię i uznanie przez wojewodę, iż:
gmina posiada podpisaną umowę z SM m.in. na wykonanie prac konserwacyjnych polegających na zabezpieczeniu lub usuwaniu awarii przez Pogotowie Awaryjne SM N. w nieruchomościach: R. oraz B.;
gmina zawarła umowę z SM na udostępnienie pomieszczenia technicznego w budynku mieszkalnym przy "ul. [...]" na potrzeby G. - stanowisko [...];
SM świadczy usługę konserwacji dźwigu dla Muzeum A. w G.; Przedszkole Publiczne nr [...] oraz Przedszkole Publiczne nr [...] w G., posiadają umowę z SM na usługę konserwacji dźwigu towarowego;
Przedszkole Publiczne nr [...] w G. opłaca SM wynajem pomieszczenia piwnicznego pod węzeł ciepłowniczy przy "ul. [...]";
Miejski Żłobek I. "[...]" w G. posiada podpisaną umowę z SM na konserwację dźwigów towarowych;
Miejskie C. w G. przekazuje środki finansowe na rzecz SM z tytułu obowiązującej umowy na serwisowanie platformy dla osób niepełnosprawnych znajdującej się w siedzibie jednostki;
gmina posiada zawartą umowę z SM dot. najmu części ścian budynków mieszkalnych w G., będących własnością SM, na której gmina umieściła sprzęt służący do monitorowania obszaru miasta G. przy "ul. [...], [...], [...] oraz [...]";
gmina nabyła w trybie bezprzetargowym od SM lokal mieszkalny (użytkowy, stanowiący odrębną własność) przy "ul. [...]", zgodnie z aktem notarialnym nr 2080/2024 z dnia 9 IV 2024r.;
co skutkowało uznaniem, iż skarżący pełniąc funkcję Zastępcy Prezesa SM prowadzi działalność gospodarczą na "mieniu komunalnym" w sytuacji kiedy prawidłowa wykładnia zaskarżonych przepisów winna skutkować uznaniem, że skarżący nie korzysta w prowadzonej działalności gospodarczej z mienia komunalnego, a jedynie w ramach swobody działalności gospodarczej świadczy usługi dla gminy miejskiej Głogów, co nie jest tożsame z "wykorzystaniem mienia komunalnego do potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej";
2) przepisów postępowania tj.:
art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 i art. 144 KPA - poprzez niewywiązanie się przez wojewodę z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez: niezebranie w sprawie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny, a także niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego organ nie uwzględnił stanowiska skarżącego, jak również nie przeprowadził w całości postępowania wyjaśniającego chociażby w przedmiocie zapoznania się ze stanowiskiem osoby zawiadamiającej wojewodę, przyjmując wiadomości w zawiadomieniu za "pewnik" oraz następnie uwzględniając stanowisko gminy miejskiej Głogów w sytuacji braku zapoznania się szczegółowo i wszechstronnie z dokumentami na jakie powołuje się gmina - co doprowadziło do błędnego uznania i stwierdzenia, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą "z wykorzystaniem mienia komunalnego";
art. 10 § 1 KPA, poprzez uniemożliwienie zapoznania się przez skarżącego z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;
art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 oraz art. 11 KPA, poprzez brak dokonania właściwych ustaleń prawnych niezbędnych w kontekście prawidłowego zastosowania art. 24f ust. 1 USG w sytuacji kiedy uzasadnienie zaskarżonego zarządzenia zastępczego jest wewnętrznie sprzeczne (str. 9 in fine - str. 10 initium).
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono poszczególne zarzuty podkreślając, że wojewoda w istocie nie zapoznał się z umowami, na które się powołuje, a nadto pominął, że SM jest spółdzielnią mieszkaniową, której celem jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych spółdzielców, a nie osiąganie zysku. W ocenie skarżącego podnoszone przez wojewodę wpływu z tytułu najmu nie stanowią przychodu SM ale przychód poszczególnych wspólnot mieszkaniowych, do których należą pomieszczenia czy części budynków oddanych w najem (pożytki należne współwłaścicielom). Podkreślono również, że nabycie przez gminę lokalu przy "ul. [...]" miało miejsce przed objęciem przez skarżącego mandatu radnego, gdyż umowę zawarto w dniu 9 IV 2024 r., zaś objęcie mandatu nastąpiło w dniu 7 V 2024 r. Co do kwot przekazywanych przez gminę w ramach programu "Wakacyjna praca dla młodych w ramach działalności społeczno-wychowawczej i edukacji ekologicznej", to są to środki otrzymywane przez osoby wykonujące pracę wakacyjną a nie przez SM. W odniesieniu do świadczenia usług związanych z funkcjonowaniem w gminnych jednostkach wind oraz platformy dla osób niepełnosprawnych istotne jest – zdaniem skarżącego - że przedmiotem umowy nie są usługi konserwacyjne, lecz niezwiązana z działalnością gospodarczą pomoc w sytuacji konieczności ratowania ludzi uwięzionych w windach czy na platformie dla osób niepełnosprawnych. Pogotowie dźwigowe jest bowiem w istocie grupą ratowniczą (jedyną chyba na terenie miasta), która może uwolnić ludzi w przypadku awarii windy. Uznanie takiej pomocy świadczonej przez osoby zatrudnione przez SM na rzecz mieszkańców G. (także tych, którzy mogliby utknąć w windzie "gminnej") za prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminnego, które prowadzić by mogło do wygaśnięcia mandatu, jest więc nieuzasadnione. Wojewoda powinien stosować środki nadzoru z poszanowaniem zasady proporcjonalności przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności sprawy, czego nie uczynił.
W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że SM łączą z gminą Głogów liczne umowy, które zostały wojewodzie przekazane celem przeprowadzenia stosownej oceny. Wynagrodzenie z tytułu ich wykonania przekazywane jest do SM i nie ma znaczenia w jaki sposób SM tymi środkami w dalszej kolejności gospodaruje. Działalność SM w obszarze wykonania tych umów, w tym w ramach prac dotyczących urządzeń dźwigowych, nie jest prowadzona nieodpłatnie, a sama okoliczność otrzymania wynagrodzenia świadczy o korzystaniu z mienia komunalnego.
Skarżący, w piśmie procesowym z 14 IV 2025 r., odniósł się do stanowiska wojewody przedstawionego w odpowiedzi na skargę. Wyjaśnił, że w przypadku SM brak zarobkowego charakteru działalności, zaś ewentualna nadwyżka bilansowa przeznaczana jest na cele związane z działalnością statutową, tj. zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków spółdzielni. Do pisma załączono wraz z wnioskiem dowodowym wydruki kalkulacji godzinowej stawki kosztorysowej na roboty konserwacyjne i remontowe dotyczące dźwigów celem wykazania faktu braku w podanych kalkulacjach wynagrodzenia członków Zarządu SM.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zaskarżone zarządzenie zastępcze nie narusza prawa.
Jak wynika z art. 24f ust. 1 USG, radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.
Zgodnie z art. 24f ust. 2 USG, jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 383 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6.
Stosownie zaś do art. 383 § 1 pkt 5 oraz § 5 i 6 KW, w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności następuje wygaśnięcie mandatu radnego, co stwierdza rada, w drodze uchwały.
Według art. 98a ust. 1 i 2 USG, jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 § 2 i 6 oraz art. 492 § 2 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu tego terminu, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.
W okolicznościach sprawy wojewoda wykazał wszystkie przesłanki obligujące do podjęcia zarządzenia zastępczego znajdującego oparcie w wyżej powołanych przepisach.
Z zebranego w aktach administracyjnych materiału dowodowego wynika, że skarżący zarządza działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, tj. gminy Głogów. Jest bowiem członkiem zarządu SM, którą łączy z gminą Głogów i jej jednostkami organizacyjnymi szereg umów, których przedmiotem jest odpłatne świadczenie na rzecz gminy usług i odpłatne udostępnianie nieruchomości.
Szczególną uwagę zwracają tu cztery umowy, których przedmiotem jest odpłatne świadczenie usług dotyczących mienia komunalnego. Umową z 19 X 2015r. SM zobligowała się na czas nieoznaczony do odpłatnego świadczenia usług konserwacji platformy dla osób niepełnosprawnych Cibes A 5000 zainstalowanej w budynku Miejskiego C. w G. Analogiczną umowę SM zawarła dnia 29 III 2022 r. z Muzeum A. w G. dotyczącą konserwacji platformy w Ośrodku A., z tym zastrzeżeniem, że umowę zawarto na czas oznaczony do dnia 31 III 2025 r. Z kolei w umowie z 1 XII 2022 r. SM zobowiązała się do odpłatnej konserwacji (przez czas nieokreślony) dwóch dźwigów towarowych zamontowanych w obiekcie Miejskiego Żłobka I. "[...]" w G. Natomiast przedmiotem umowy z dnia 14 VII 2023 r. jest świadczenie przez SM na rzecz gminy Głogów prac konserwacyjnych polegających na zabezpieczeniu lub usuwaniu awarii w budynkach Urzędu Miejskiego – R. oraz bloku [...] przy "ul. [...]" w zakresie instalacji wodnej, kanalizacyjnej, gazowej, centralnego ogrzewania i elektrycznej (Pogotowie Awaryjne). Również i te usługi są odpłatne a umowa zawarta na czas nieokreślony.
Powołane wyżej umowy wskazują na bezpośredni związek pomiędzy prowadzoną przez SM działalnością gospodarczą, a wykorzystywanym w tej działalności mieniem gminy Głogów. Mienie gminne stanowi w tym przypadku istotny element przedmiotu świadczonych usług, co przesądza o wykorzystywaniu tego mienia w prowadzonej działalności gospodarczej, a zarazem o naruszeniu zakazu z art. 24f ust. 1 USG.
Jakkolwiek już tylko cztery powyższe umowy dają wystarczającą podstawę do stwierdzenia naruszenia omawianego zakazu, to zgodzić się należy ze stanowiskiem wojewody, że na naruszenie art. 24f ust. 1 USG wskazuje także ta grupa umów, których przedmiotem jest odpłatne udostępnienie przez SM na rzecz gminy Głogów określonych nieruchomości. Chodzi tu o takie umowy jak: umowa najmu z 6 II 2027 r. oddająca gminie do korzystania części ścian oznaczonych budynków mieszkalnych dla potrzeb monitoringu; umowa najmu z 30 IX 2008 r. oddająca do korzystania lokal użytkowy dla potrzeb Przedszkola Publicznego nr [...] w G. oraz umowa z 29 I 2015 r., mocą której SM udostępniła gminie Głogów na czas nieoznaczony pomieszczenie w budynku przy "ul. [...]" na potrzeby monitoringu wpływów górniczych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że "mienie komunalne" obejmuje nie tylko nieruchomości gruntowe oraz budynki i budowle (minie trwałe) ale także środki pieniężne (aktywa finansowe). Jest to bowiem składnik mienia komunalnego rozumianego jako własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw (art. 43 USG). Wykorzystanie mienia gminy dotyczy więc wszelkich przypadków korzystania z mienia gminy w ramach prowadzonej działalności, a więc też sytuacji, gdy radny uzyskuje wynagrodzenie w związku z prowadzoną przez siebie na rzecz gminy czy gminnych osób prawnych działalnością gospodarczą (zob. motywy wyroku NSA z 20 I 2023 r., III OSK 7737/21 i powołane tam orzecznictwo – publ. CBOSA).
Nie można zgodzić się z argumentacją skargi, jakoby SM, będąc spółdzielnią mieszkaniową, nie prowadziła "działalności gospodarczej". Jak wynika z art. 1 ust. 1 i 6 ustawy z 15 XII 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2024 r., poz. 558, ze zm.) – dalej "USM", celem spółdzielni mieszkaniowej, jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu. Spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w ust. 1. Sąd w składzie orzekającym podziela przy tym wielokrotnie wyrażane w orzecznictwie sądowym stanowisko, że w zakresie realizacji ustawowych celów, działalność spółdzielni mieszkaniowej jest działalnością gospodarczą. Przyjęcie przez ustawodawcę w art. 1 ust. 6 USM, że spółdzielnia mieszkaniowa "może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w ust. 1", wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że chodzi w tym przypadku o inną działalność gospodarczą niż ta wynikająca z podstawowego przedmiotu działalności, określonego w art. 1 ust. 2 i 3 USM (zob. motywy wyroku NSA z 24 X 2024 r., I OSK 1507/21 – publ. CBOSA). Potwierdził to również Sąd Najwyższy wskazując, że prowadzenie działalności gospodarczej jest podstawowym przedmiotem działania spółdzielni mieszkaniowej, celem i racją jej bytu prawnego. Prowadzenie tej działalności jest obligatoryjne, co istotnie odróżnia ten podmiot od innych organizacji zrzeszeniowych, które mogą, lecz nie muszą prowadzić działalności gospodarczej. Spółdzielnia mieszkaniowa, prowadząc we własnym imieniu działalność gospodarczą, posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 431 KC (zob. np. uzasadnienia: uchwały (7) SN z 9 III 2017 r., sygn. akt III CZP 69/16; postanowienia SN z 15 IV 2016 r., sygn. akt I CSK 169/15; wyroku SN z 15 XII 2021 r., sygn. akt II CSKP 137/21 oraz przywołane w nich orzecznictwo).
Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące struktury własnościowej budynków stanowiących przedmiot najmu uwzględniającej istnienie w nich tzw. nieruchomości wspólnej, nie mają żadnego wpływu na kwestię w tym przypadku zasadniczą, tj. otrzymywanie wynagrodzenia z tytułu najmu przez SM od gminy Głogów (jej jednostek organizacyjnych). Z pozycji art. 24f ust. 1 USG istotne jest bowiem wyłącznie to, że skarżący jest członkiem zarządu SM, która wynajmuje gminie Głogów zarządzane przez siebie budynki uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie, co równoznaczne jest z wykorzystywaniem mienia gminnego. Bez znaczenia jest, czy w budynkach tych występują nieruchomości wspólne, a także w jaki sposób SM rozlicza otrzymane wynagrodzenie i na jakie cele je przeznacza.
Z perspektywy art. 24f ust. 1 USG nie ma również znaczenia, czy dochód wynikający z wykorzystywania mienia gminnego jest znaczący i czy konkretny radny osiąga z tego tytułu osobisty zysk (zob. wyroki NSA z 26 III 2024 r., III OSK 912/23; z 23 I 2025 r., III OSK 1153/24 – publ. CBOSA).
Nie są zasadne także te zarzuty skargi, które ponoszą braki dowodowe postępowania nadzorczego. W aktach organu nadzoru znajdują się wszystkie umowy, które stanowiły podstawę wydania zarządzenia, jak również z samego uzasadnienia zarządzenia wynika, że wojewoda zapoznał się z tymi umowami i wyciągnął z nich prawidłowe wnioski.
Skarżący, będąc osobą, która zarządzała działalnością gospodarczą przed objęciem mandatu, miał możliwość zaprzestania tej działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania, zgodnie z art. 24f ust. 1a USG. W aktach administracyjnych znajduje się także wystosowane przez wojewodę wezwanie z 1 X 2024 r. do podjęcia przez Radę Miejską w Głogowie uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu skarżącego, czego wymagał art. 98a ust. 1 USG. Bezskuteczność tego wezwania, potwierdzona pismem przewodniczącego Rady Miejskiej w Głogowie z 5 XI 2024 r., aktualizowała kompetencję wojewody do wydania zarządzenia zastępczego z art. 98a ust. 2 USG, po uprzednim zawiadomieniu ministra właściwego w sprawach administracji publicznej.
Nie dopatrując się w opisanych czynnościach wojewody naruszenia prawa, Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa.