IV SA/Wr 433/25

IV SA/Wr 433/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Katarzyna Radom /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 22 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi D. H. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 24 czerwca 2025 r., nr PN-N.4131.39.4.2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Jelczu-Laskowicach z dnia 30 maja 2025 r. nr XVI/190/2025 w sprawie przekazania skargi według właściwości postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 lipca 2025 r. Skarżąca, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 24 czerwca 2025 r., nr PN-N.4131.39.4.2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Jelczu- Laskowicach z dnia 30 maja 2025 r. nr XVI/190/2025 w sprawie przekazania skargi wg właściwości.
W skardze Strona zarzucała naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez dokonanie całkowicie dowolnych, niejasnych, niepełnych i wewnętrznie sprzecznych ustaleń, gdyż Wojewoda Dolnośląski z jednej strony stwierdza, że przewodniczący rady gminy nie jest organem gminy, ale jednym z radnych i Wojewoda ma kompetencje w zakresie nadzoru nad przewodniczącym, jeżeli jego działania wpływają na działania gminy, a równocześnie twierdzi, że nie ma kompetencji e tej sprawie, pomimo, że dotyczy ona przebiegu sesji Rady Miejskiej w dniu 27 lutego 2025 r. Wojewoda stwierdza, że nie posiada kompetencji w tej sprawie, a jednocześnie dokonuje jej ceny. Zarzucała także naruszenie art. 221 § 1 k.p.a. w zw. z art. 229 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm., dalej: u.s.g.) w wyniku stwierdzenia nieważności uchwały – co oznacza ocenę formalną – a równocześnie dokonanie oceny stanowiska Skarżącej w sposób merytoryczny i nieustalenie, co było intencją Skarżącej, przy równoczesnym stwierdzeniu, że przewodniczący rady gminy nie jest organem gminy – w efekcie stanowisko Wojewody powoduje, że pismo Skarżącej pozbawione byłoby reakcji. Zarzucała również naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w wyniku sformułowania uzasadnienia w sposób wewnętrznie sprzeczny, z jednej strony organ stwierdza, że pisma Skarżącej dotyczyły przebiegi sesji rady miejskiej, a z drugiej strony uznanie, że nie jest kompetentny w tej sprawie.
Skarżąca wnioskowała o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym akcie, że nie jest właściwy do rozpoznania skargi na działanie rady gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna.
Kontrola sprawowana przez wojewódzkie sądy administracyjne, zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267 ze zm.), polega na ocenie działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.), kontrola ta sprawowana jest w sprawach opisanych w tym przepisie, w tym m.in. w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a).
Przepis art. 50 § 1 p.ps.a. stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
W odniesieniu jednak do rozstrzygnięć nadzorczych dotyczących gminy ustawodawca przewidział regulacje szczególne i tak stosownie do art. 98 ust. 3 u.s.g. uprawnionym do złożenia skargi jest gmina i związek gminny, których interes prawny, uprawnienie lub kompetencje zostały naruszone. Wobec tego legitymację do wniesienia skargi ma wyłącznie gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1598/04, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Podkreślenia dodatkowo wymaga, iż czynności nadzorcze, o których mowa w art. 91 u.s.g. (stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części) podejmowane są z urzędu. Jest ono prowadzone wyłącznie z udziałem gminy, której uchwała lub zarządzenie zostało objęte kontrolą pod względem zgodności z prawem. W postępowaniu tym nie biorą wiec udziału inne podmioty. Zgodnie z regulacjami omawianej ustawy o samorządzie gminnym, jeśli organ nadzoru nie jest władny do
stwierdzenia nieważności opisanych już aktów organów gminy - z uwagi na upływ terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego – może on zaskarżyć takie akty do sądu administracyjnego, podstawę prawną takich działań stanowi art. 93 u.s.g. Osoba, która nie jest uczestnikiem postępowania nadzorczego nie może być uczestnikiem postępowania przed sądem administracyjnym, chyba że ustawa wyraźnie tak stanowi, wyjątek w tym zakresie zawiera art. 98a ust. 3 u.s.g, który odnosi się do zarządzenia zastępczego.
Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez osobę, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem organu gminy reguluje natomiast art. 101 u.s.g., który określa odrębny rodzaj postępowania. Odrębność tych postępowań wyłącza możliwość udziału osoby, która może wnieść skargę na podstawie art. 101 ww. ustawy, w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez wojewodę. Dodatkowo należy wskazać, iż za brakiem możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego przez podmioty, które swój interes prawny wywodzą z treści art. 101 ust. 1 u.s.g., przemawia także okoliczność braku regulacji co do trybu i terminu w jakim miałoby to nastąpić. Tryb zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego określony w art. 98 u.s.g. dotyczy wyłącznie gminy lub związku międzygminnego, których interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone, a termin do wniesienia skargi biegnie od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2013r., sygn. akt IV SA/Wa 1281/13 oraz wyrok NSA z dnia 13 października 2013 r., sygn. akt II OSK 2691/13, orzeczenia dostępne w CBOSA).
Jako, że posiadanie uprawnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, a Skarżąca takiej legitymacji nie posiada, skarga na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a podlegała odrzuceniu.