IV SA/Wr 387/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. C. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu, utrzymujące w mocy odmowę wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Skarżący domagał się takiego zaświadczenia za okresy służby od 1999 do 2020 roku, wskazując na udział w zabezpieczeniach imprez masowych, ochronie obiektów, konwojowaniu, interwencjach, ochronie osób i mienia, a także służbie w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych (PdOZ) w warunkach sanitarnych poniżej norm, z narażeniem na kontakt z osobami agresywnymi i chorymi zakaźnie. Organy Policji, po analizie akt osobowych i dokumentacji, uznały, że przedstawione okoliczności nie spełniają kryteriów służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, które są niezbędne do podwyższenia emerytury. Podkreślono, że służba w Policji z natury wiąże się z ryzykiem, ale dla podwyższenia emerytury wymagane są konkretne, udokumentowane sytuacje wyjątkowego zagrożenia, a nie potencjalne niebezpieczeństwa czy rutynowe czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, zgadzając się z organami, że brak jest dowodów na spełnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji i rozporządzenia wykonawczego. Sąd wskazał, że świadectwo służby z 2000 r. zawierające ogólne stwierdzenie o "szczególnym charakterze" służby nie jest równoznaczne z przesłanką "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu", a orzeczenie lekarskie dotyczące zaburzeń lękowych nie może być automatycznie traktowane jako dowód na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w rozumieniu przepisów emerytalnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących podwyższenia emerytury funkcjonariuszy Policji za służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, a także kryteria oceny dowodów w postępowaniu o wydanie zaświadczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów emerytalnych dla funkcjonariuszy Policji i wymaga udokumentowania konkretnych, obiektywnych zagrożeń, a nie tylko potencjalnych ryzyk związanych ze służbą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy służba pełniona w warunkach, które mogą wiązać się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia lub życia funkcjonariusza Policji (np. w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych, podczas zabezpieczeń imprez masowych), może być uznana za "służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, uzasadniającą podwyższenie emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, służba w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu wymaga udokumentowania konkretnych, rzeczywistych i wyjątkowych sytuacji zagrożenia, a nie potencjalnych ryzyk związanych ze zwykłymi obowiązkami służbowymi.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy (art. 15 ust. 2 pkt 3 UoZEF i § 4 Rozp.Podw.Em.) wymagają udokumentowania konkretnych, rzeczywistych sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia, a nie potencjalnych ryzyk czy rutynowych czynności służbowych. Ogólne stwierdzenia w dokumentacji, jak świadectwo służby z 2000 r., czy orzeczenia lekarskie dotyczące zaburzeń lękowych, nie są wystarczające do uznania służby za spełniającą kryteria "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu".
Czy ogólne stwierdzenie w świadectwie służby o "szczególnym charakterze" służby jest równoznaczne z przesłanką "służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" dla celów emerytalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie o "szczególnym charakterze" służby, będące powtórzeniem ogólnego przepisu ustawy, nie jest równoznaczne z przesłanką służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, która wymaga udokumentowania konkretnych, obiektywnych zagrożeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wzmianka w świadectwie służby o "szczególnym charakterze" służby jest jedynie powtórzeniem art. 78 ustawy o Policji i nie może być utożsamiana z przesłanką służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, która odnosi się do konkretnych, obiektywnych zagrożeń.
Czy orzeczenie lekarskie stwierdzające związek zaburzeń depresyjno-lękowych ze "szczególnymi właściwościami lub warunkami służby" może stanowić podstawę do wydania zaświadczenia o służbie w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie orzeczenie lekarskie, wydane na podstawie przepisów o świadczeniach odszkodowawczych, nie może być automatycznie traktowane jako dowód na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w rozumieniu przepisów emerytalnych, jeśli nie towarzyszą mu konkretne dane dotyczące obiektywnych zagrożeń podczas służby.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że orzeczenie lekarskie dotyczące zaburzeń lękowych, powiązanych ze "szczególnymi właściwościami lub warunkami służby" na gruncie przepisów o świadczeniach odszkodowawczych, nie jest równoznaczne z przesłanką "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" w przepisach emerytalnych, które odwołują się do obiektywnych, zewnętrznych okoliczności zagrożenia.
Przepisy (5)
Główne
UoZEF art. 15 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przewiduje podwyższenie emerytury funkcjonariusza o 0,5% podstawy jej wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Rozp.Podw.Em. art. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej
Określa szczegółowe warunki, w tym minimalną liczbę czynności lub dni służby, które kwalifikują do podwyższenia emerytury z tytułu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 217
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej.
Ustawa o Policji art. 78
Określa, że okres służby w Policji traktuje się w szczególny sposób dla celów zaopatrzenia emerytalnego.
Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą
Podstawa prawna dla orzeczeń lekarskich stwierdzających związek chorób ze służbą, ale niekoniecznie z warunkami "szczególnie zagrażającymi życiu i zdrowiu" w rozumieniu przepisów emerytalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak udokumentowania konkretnych, rzeczywistych sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia funkcjonariusza. • Służba w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu musi mieć charakter wyjątkowy, a nie być normalnym następstwem pełnienia służby. • Ogólne stwierdzenie w świadectwie służby o "szczególnym charakterze" nie jest równoznaczne z przesłanką "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu". • Orzeczenie lekarskie o związku zaburzeń z warunkami służby nie jest automatycznie dowodem na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w rozumieniu przepisów emerytalnych.
Odrzucone argumenty
Służba w PdOZ, interwencje, zabezpieczenia imprez masowych, ochrona osób i mienia, kontakt z osobami agresywnymi i chorymi zakaźnie, warunki sanitarne poniżej norm, służba poniżej poziomu gruntu, praca w ograniczonym składzie osobowym – powinny być uznane za służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. • Świadectwo służby z 14 X 2000 r. potwierdza szczególne warunki służby i powinno być uwzględnione. • Pismo Komendanta Stołecznego Policji z 25 I 2023 r. jest jedynie wykładnią świadectwa z 2000 r. i nie pozbawia go mocy prawnej. • Orzeczenie Dolnośląskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA z 5 XI 2021 r. potwierdza związek zaburzeń skarżącego ze szczególnymi warunkami służby.
Godne uwagi sformułowania
Służba w Policji, z uwagi na podstawowe zadania przez nią realizowane, [...] nieodłącznie wiąże się z ryzykiem wystąpienia potencjalnych zagrożeń dla zdrowia i życia wszystkich funkcjonariuszy, niezależnie od zajmowanego stanowiska. • Podejmowane przez funkcjonariuszy w toku zwyczajnej służby [...] nie mogą być z założenia uznawane za czynności podejmowane w warunkach zagrażających ich życiu bądź zdrowiu. Musi dojść do zaistnienia konkretnych sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. • Nie może chodzić przy tym o zagrożenia o charakterze potencjalnym, z których nie wynika realne zagrożenie życia lub zdrowia. • Istnieje bowiem oczywista różnica między potencjalnym niebezpieczeństwem, jakie może nieść za sobą służba w Policji dla każdego funkcjonariusza, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu, bądź w oznaczonej akcji i to w ściśle wymaganym wymiarze czasu. • zwrot "szczególnie zagrażający życiu i zdrowiu" odnosić należy do istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, które ryzyko zagrożenia życia i zdrowia ma wpisane w swoją istotę.
Skład orzekający
Katarzyna Radom
przewodniczący
Marta Pająkiewicz-Kremis
członek
Gabriel Węgrzyn
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podwyższenia emerytury funkcjonariuszy Policji za służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, a także kryteria oceny dowodów w postępowaniu o wydanie zaświadczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów emerytalnych dla funkcjonariuszy Policji i wymaga udokumentowania konkretnych, obiektywnych zagrożeń, a nie tylko potencjalnych ryzyk związanych ze służbą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i ubezpieczeniami społecznymi, a także dla funkcjonariuszy Policji zainteresowanych prawami emerytalnymi. Dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących świadczeń.
“Czy służba w Policji zawsze wiąże się z ryzykiem uprawniającym do wyższej emerytury? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria.”
Sektor
służby mundurowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.