IV SA/Wr 356/26

IV SA/Wr 356/26 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-10-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 1, art. 232 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 5 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Przemkowie z dnia 20 marca 2026 r. nr XXI/116/26 w przedmiocie rozpoznania skargi na Burmistrza i wniosku złożonego przez sołtysa Ostaszowa dotyczącego naruszenia procedur przy zwoływaniu i przeprowadzeniu zebrania wiejskiego w Ostaszowie w dniu 20 listopada 2025 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić M. S. uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych.
Uzasadnienie
W dniu 28 stycznia 2026 r. M. S. (dalej: skarżąca) zwróciła się do Rady Miejskiej w Przemkowie (dalej również: organ) ze skargą i wnioskiem dotyczącymi zarzucanego Burmistrzowi Przemkowa (dalej: Burmistrz) niedopełnienia obowiązków w zakresie nadzoru nad procedurą odwoławczą Sołtysa sołectwa O. W treści pisma zarzuciła Burmistrzowi naruszenie przepisów statutu sołectwa O. przy zwoływaniu i przeprowadzaniu zebrania wiejskiego w sołectwie O. w dniu 20 listopada 2025 r., zwołanego w celu odwołania skarżącej z funkcji sołtysa w/w sołectwa, czym zdaniem skarżącej doszło również do naruszenia jej dóbr osobistych.
Burmistrz, w piśmie z dnia 6 lutego 2026 r. nr ORG.0021.2-20.2025, poinformował skarżącą, że w/w skarga i wniosek zostały przekazane Radzie Miejskiej w Przemkowie, jako organowi właściwemu na podstawie art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1651 - dalej: k.p.a.).
Rada Miejska w Przemkowie, uchwałą z dnia 20 marca 2026 r. nr XXI/116/26, w sprawie rozpoznania skargi na Burmistrza i wniosku złożonego przez sołtysa O. dotyczącego naruszenia procedur przy zwoływaniu i przeprowadzeniu zebrania wiejskiego w O. w dniu 20 listopada 2025 r., uznała skargę i wniosek wniesione w przedmiocie działalności Burmistrza za bezzasadne (dalej: uchwała).
Pismem z dnia 23 marca 2026 r. nr ORG.1510.1-2.2026 Wiceprzewodnicząca Rady Miejskiej w Przemkowie przekazała skarżącej uchwałę.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2026 r. skarżąca, za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu (e-PUAP), wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę, zarzucając organowi naruszenie art. 227 k.p.a. oraz dóbr osobistych skarżącej.
W odpowiedzi na skargę z dnia 23 lipca 2025 r. organ wniósł o odrzucenie skargi argumentując, że na uchwałę rady gminy rozpoznającą, w oparciu o art. 227, 229 i 238 § 1 k.p.a., skargę na działanie wójta gminy nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Przesłana w formie załącznika do pisma przewodniego z dnia 24 kwietnia 2026 r. skarga, stanowiąca załączony do w/w pisma plik w formacie pdf o nazwie: "260424 SKARGA WSA sołtys.pdf", nie została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym ani podpisem osobistym.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 11 sierpnia 2026 r., pismem Sądu z dnia 17 sierpnia 2026 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, stanowiącej w/w załącznik, przez jej podpisanie kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym i następnie nadesłanie tak podpisanej skargi na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie skierowano na adres skarżącej do doręczeń elektronicznych.
Jak wynika z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia ([...] - k.45), skarżąca nie odebrała wezwania. Dokument elektroniczny, stanowiący wezwanie do uzupełnienia wspomnianego wyżej braku formalnego skargi został uznany za doręczony w dniu 1 września 2026 r. Przedmiotowy brak formalny skargi w postaci opatrzenia jej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym nie został uzupełniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta sprawowana jest zaś pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje natomiast orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a., tj:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W sprawie przedmiotem jest uchwała w przedmiocie rozpatrzenia przez organ stanowiący gminy skargi i wniosku dotyczących działalności organu wykonawczego gminy – burmistrza gminy. Zaskarżona uchwała została podjęta w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanym "Skargi i wnioski". Przedmiotem skargi, po myśli art. 227 k.p.a., może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie zaś takiej skargi następuje, na podstawie art. 238 § 1 k.p.a., poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Stanowi ono prawną formę działania, będącą czynnością materialno-techniczną, a więc taką czynnością, która skutki prawne wywołuje przez fakty (por. Z. Kmieciak, Czynności faktyczne administracji państwowej, SP-E t. XXXIX, Łódź 1978, s. 74-86). Zawiadomienie takie zawiera informacje o czynnościach wewnętrznych organu załatwiającego skargę i ich rezultatach, a wywiera ono trojaki skutek prawny. Po pierwsze kończy postępowanie skargowe w odniesieniu do sprawy. Po drugie umożliwia wniesienie przez adresata zawiadomienia kolejnej skargi, tym razem wynikającej z niezadowolenia z załatwienia skargi (art. 227 k.p.a.). Trzecim zaś skutkiem będzie możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 239 k.p.a. w odniesieniu do ponowionej skargi, w szczególności podtrzymania swego poprzedniego stanowiska z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy, bez zawiadamiania skarżącego. Określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wyklucza jednakże możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd skarg powszechnych składanych w trybie art. 227 k.p.a. W sprawach skarg i wniosków (Dział VIII k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co wynika z brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a., a wcześniej z art. 16 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (zob. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 1997 r., sygn. akt III SAB 1/97, publ. LEX nr 29038; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, publ. LEX nr 5426; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 213/00, publ. LEX nr 5455). Pogląd ten prezentowany jest także w nowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2091/16, z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09).
Z kolei przedmiotem wniosku, stosownie do treści art. 241 k.p.a., mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Załatwienie takiego wniosku następuje na podstawie art. 244 k.p.a. poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia wniosku, które stanowi prawną formę działania organu administracji.
W doktrynie prezentowane jest również stanowisko, że zawiadomienie o załatwieniu skargi i wniosku nie daje podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na jego niezgodność z prawem. Ta kategoria czynności różnego rodzaju organów państwowych i organizacji społecznych nie mieści się w wyliczeniu aktów zaskarżalnych do sądu administracyjnego (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego, wyd. 8, Warszawa 2006, s. 856). Nadal aktualny będzie zatem pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 1983 r. (sygn. akt II SA 983/83, publ. ONSA 1983, Nr 2, poz. 57, s. 90), że "zawiadomienie może być kwestionowane jedynie nową skargą, która ma za przedmiot w rozumieniu art. 227 k.p.a. właściwość organu do załatwienia skargi, wskazanie sposobu jej załatwienia oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli było zamieszczone w zawiadomieniu". Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, że zawiadomienie o załatwieniu skargi w trybie postępowania skargowego wyrażone nawet w formie uchwały przez radę gminy nie daje podstaw do złożenia skargi na taką uchwałę do sądu administracyjnego, w tym w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, albowiem tego rodzaju skarga nie mieści się w tak szeroko określonej kognicji tego sądu, określonej w zapisach wskazanego powyżej art. 3 § 2 p.p.s.a.
Postępowanie skargowo-wnioskowe ma bowiem charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II k.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (zob. w tej materii m.in. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3045/15 oraz z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3207/17).
Uchwała lub inny akt właściwego organu załatwiające skargę powszechną i wniosek uregulowany w art. 241 k.p.a. nie są aktami z zakresu administracji publicznej w rozumieniu wskazanych przepisów, bowiem nie rozstrzygają w sposób władczy o prawach lub obowiązkach strony skarżącej, mających podstawę w normie prawa materialnego. Akty te są rodzajem aktów informujących a nie władczych. Stąd też zaskarżonej w sprawie uchwały Rady Miejskiej w Przemkowie nie można zakwalifikować jako aktu z art. 3 § 2 pkt 5 czy pkt 6 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że omawiane akty informacyjne nie są przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego w sprawach wniosków z Działu VIII k.p.a. nie są sprawami z zakresu administracji publicznej (por. postanowienia: WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Go 37/10; WSA w Gliwicach z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 1206/17 oraz WSA w Warszawie z 11 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 136/18).
Niedopuszczalna jest zatem skarga wniesiona w niniejszej sprawie na uchwałę w przedmiocie rozpatrzenia skargi i wniosku dotyczących działalności Burmistrza Przemkowa, podjętą w trybie art. 229 pkt 3 i 244 k.p.a.. Jako taką skargę należało, po myśli art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucić.
Dodatkowo Sąd wskazuje, że nieuzupełnienie przez skarżącą braków formalnych skargi w postaci podpisania skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym również stanowi podstawę do odrzucenia skargi, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (art. 12b § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Stosownie do art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.
Według natomiast art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.
Warunkiem skutecznego wniesienia skargi w drodze elektronicznej jest wniesienie skargi podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Należy dostrzec, że z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. nie można przyjmować, że opatrzenie pisma przewodniego podpisem elektronicznym skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, a więc również załączników. W art. 46 p.p.s.a. rozróżniono podpisywanie dwóch elementów korespondencji elektronicznej - pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego (§ 2a) oraz załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (§ 2b), których dotyczą zasady podpisywania przewidziane w art. 46 § 2a p.p.s.a. Kwestia ta została ostatecznie przesądzona w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2021 r. sygn. akt I FPS 2/21, który uznał, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Nie dysponując skargą podpisaną w sposób, o jakim mowa w art. 46 § 2a p.p.s.a., Sąd wezwał skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego skargi, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podpisanie skargi, stanowiącej załącznik do pisma przewodniego skarżącej z dnia 24 kwietnia 2026 r. o nazwie: "260424 SKARGA WSA sołtys.pdf", kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym i nadesłanie w ten sposób podpisanej skargi na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu.
Wezwanie zostało wysłane do skarżącej na jego adres do doręczeń elektronicznych w dniu 17 sierpnia 2026 r. Zgodnie z art. 74a § 1 p.p.s.a., skarżąca wniosła skargę w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu i nie zrezygnowała z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, co obligowało Sąd do doręczenia skarżącej wezwania do jej adres do doręczeń elektronicznych. Z kolei zgodnie z § 5 powołanego artykułu, datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2, a w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd (§ 6 ), po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. Do powtórnego zawiadomienia stosuje się przepisy § 3 i 4 (§ 7), a w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (§ 8).
Jak wynika z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi ([...] - k.45), dokument wezwania nie został odebrany przez skarżącą w okresie 14 dni od daty wysłania pierwszego UPD, zatem zgodnie z art. 74a § 8 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia, czyli w dniu 1 września 2026 r.
W tych okolicznościach siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego skargi, w postaci podpisanie jej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym i nadesłanie w ten sposób podpisanej skargi na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu, upłynął bezskutecznie w dniu 8 września 2026 r., albowiem skarżąca nie sanowała braku formalnego skargi. Obligowało to Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jednakże, jak wskazano wyżej, brak dopuszczalności skargi objawiający się w pozostawaniu uregulowanych w dziale VIII k.p.a. skarg powszechnych i wniosków oraz aktów dotyczących ich rozpoznania poza kognicją sądu administracyjnego, stanowi fundamentalną i wystarczającą podstawę braku możliwości dopuszczenia skargi do merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny.
Jedynie na marginesie Sąd zwraca uwagę, że dochodzenie roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych jako praw niemajątkowych, co skarżąca również zarzuca organowi, objęte jest kognicją sądu okręgowego, w myśl art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468).
Z wskazanych wyżej powodów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę należało odrzucić, o czym orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia.
Orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu, zawarte w pkt II sentencji postanowienia, znajduje oparcie w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie, z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.