IV SA/Wr 3/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-03-28
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyprzewóz osóbzezwoleniecofnięcie zezwoleniaodstąpienie zezwoleniakonsorcjumprawo administracyjnekontrolaustawa o transporcie drogowym

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę klubu sportowego na decyzję o cofnięciu zezwolenia na przewóz osób, uznając, że klub odstąpił zezwolenie innym przedsiębiorcom, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Klub sportowy "A" zaskarżył decyzję o cofnięciu zezwolenia na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób. Klub argumentował, że działał w ramach konsorcjum i nie odstąpił zezwolenia, lecz powierzył wykonanie przewozu innym podmiotom. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że klub faktycznie odstąpił zezwolenie innym przedsiębiorcom, którzy wykonywali przewozy we własnym imieniu i na własny rachunek, co było podstawą do cofnięcia zezwolenia zgodnie z ustawą o transporcie drogowym.

Sprawa dotyczyła skargi Jednosekcyjnego Koszykarskiego Klubu Sportowego "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję o cofnięciu klubowi zezwolenia na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób na linii komunikacyjnej W.-Ś.-Ś. Powodem cofnięcia zezwolenia było odstąpienie go osobie trzeciej, co stwierdzono podczas kontroli przewozów. Kontrole wykazały, że kierowcy posługiwali się zezwoleniem wydanym klubowi, podczas gdy na biletach widniały nazwy innych przedsiębiorców wykonujących faktycznie przewozy. Klub argumentował, że działał w ramach konsorcjum i nie odstąpił zezwolenia, lecz powierzył wykonanie przewozu innym podmiotom, a także że posiadał prawo do dysponowania pojazdami na podstawie porozumień. Sądy obu instancji uznały jednak, że klub nie wykonywał przewozów we własnym imieniu, lecz odstąpił zezwolenie innym przedsiębiorcom, którzy działali na własny rachunek, co stanowiło naruszenie art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Sąd podkreślił, że bilety wydawane podróżnym stanowiły dowód zawarcia umowy z faktycznymi przewoźnikami, a nie z klubem. Stwierdzono również, że przepisy prawa administracyjnego dotyczące zezwoleń na przewóz nie pozwalają na tworzenie konsorcjów w sposób opisany przez klub, a zasada swobody umów nie może stać w sprzeczności z wymogami ustawowymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odstąpienie zezwolenia osobie trzeciej, która wykonuje przewozy we własnym imieniu i na własny rachunek, stanowi podstawę do cofnięcia zezwolenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klub sportowy, który posiadał zezwolenie na przewóz osób, faktycznie odstąpił je innym przedsiębiorcom, którzy wykonywali przewozy na własną rzecz, posługując się zezwoleniem klubu. Nie było to powierzenie wykonania przewozu w rozumieniu przepisów, lecz faktyczne odstąpienie uprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.t.d. art. 24 § ust. 4 pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

Odstąpienie zezwolenia osobie trzeciej jest podstawą do jego cofnięcia, przy czym nie jest tym powierzenie wykonania przewozu innemu przewoźnikowi w rozumieniu Prawa przewozowego.

Pomocnicze

p.p. art. 5

Ustawa Prawo przewozowe

Przewoźnik może powierzać wykonanie przewozu innym przewoźnikom, ponosząc za ich czynności odpowiedzialność jak za swoje własne.

p.p. art. 16

Ustawa Prawo przewozowe

Bilety są dowodem zawarcia umowy o przewóz osób.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, która jednak nie może stać w sprzeczności z przepisami prawa administracyjnego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

u.t.d. art. 11 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Wymóg wykazania przez przedsiębiorcę prawa do dysponowania pojazdem samochodowym przy ubieganiu się o zezwolenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odstąpienie zezwolenia osobie trzeciej stanowi podstawę do jego cofnięcia. Faktyczne wykonywanie przewozów przez inne podmioty we własnym imieniu i na własny rachunek, mimo posiadania zezwolenia przez klub, jest naruszeniem przepisów. Bilety wystawiane podróżnym są dowodem zawarcia umowy z faktycznymi przewoźnikami.

Odrzucone argumenty

Działalność klubu w ramach konsorcjum nie jest odstąpieniem zezwolenia. Powierzenie wykonania przewozu innemu przewoźnikowi nie jest odstąpieniem zezwolenia. Klub posiadał prawo do dysponowania pojazdami na podstawie umów użytkowania/porozumień. Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących kontroli i doręczania pism.

Godne uwagi sformułowania

nie jest odstąpieniem zezwolenia powierzenie wykonania przewozu innemu przewoźnikowi bilety [...] są dowodem z kim podróżny zawarł umowę o przewóz osób nie wykonywał przewozów w swoim imieniu nie jest to powierzenie wykonania przewozu innemu przewoźnikowi w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe

Skład orzekający

Jolanta Sikorska

przewodniczący-sprawozdawca

Wanda Wiatkowska-Ilków

członek

Ewa Kamieniecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odstąpienia zezwolenia na przewóz osób, definicji przewoźnika i wykonywania przewozów we własnym imieniu w kontekście działalności klubów sportowych lub innych organizacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji klubu sportowego działającego jako pośrednik w przewozach, a nie typowego przedsiębiorcy transportowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organizacje niebędące typowymi przedsiębiorcami transportowymi mogą wchodzić w obszar działalności regulowanej i jakie są tego konsekwencje prawne. Pokazuje też złożoność relacji między podmiotami wydającymi zezwolenia a faktycznymi wykonawcami usług.

Klub sportowy stracił zezwolenie na przewóz osób. Czy działalność w formie konsorcjum to odstąpienie zezwolenia?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wr 3/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka
Jolanta Sikorska /przewodniczący sprawozdawca/
Wanda Wiatkowska-Ilków
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
I OSK 1020/06 - Wyrok NSA z 2007-06-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
art. 24 ust. 4 pkt 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Dz.U. 2000 nr 50 poz 601
art. 5
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, , Protokolant Magdalena Domańska - Byskosz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 marca 2006r. sprawy ze skargi Jednosekcyjnego Koszykarskiego Klubu Sportowego "A" w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób na linii komunikacyjnej W. – Ś. – Ś. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l kpa oraz art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Jednosekcyjnego Koszykarskiego Klubu Sportowego "A" w W. od wydanej z upoważnienia Marszałka Województwa D. decyzji Wicemarszałka Województwa z dnia [...]r. Nr [...]cofającej Klubowi zezwolenie z dnia [...]r. (Nr [...]) na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób na linii komunikacyjnej W.-Ś.-Ś., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podało, że jak wynika z rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego powodem cofnięcia zezwolenia Nr [...], wydanego w dniu [...]r., na wykonywanie regularnego przewozu osób na wskazanej linii było odstąpienie tego zezwolenia osobie trzeciej. Rozstrzygnięcie to było następstwem kontroli przejazdów na tej linii komunikacyjnej, spowodowanej wystąpieniem Dyrektora Wydziału Komunikacji, Transportu i Dróg Publicznych Starostwa Powiatowego w Ś. z dnia [...]r., który informował o nieprawidłowościach w przewozie osób autobusem na tej trasie. Pracownicy Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. stwierdzili w dniach [...] i [...]r., że kierowcy kontrolowanych pojazdów posługiwali się zezwoleniem Nr [...] wydanym Jednosekcyjnemu Koszykarskiemu Klubowi Sportowemu "A", podczas gdy na biletach wydanych podróżnym widniały nazwy innych przedsiębiorców wykonujących faktycznie przewozy osób. Żaden z przedsiębiorców wykonujących usługi nie posiadał wydanego na jego rzecz zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób na tej linii komunikacyjnej.
W wyjaśnieniach złożonych w dniu [...]r. D.W. i L. S., działający w spółce cywilnej, oświadczyli, że przewozy na linii komunikacyjnej W.- Ś. wykonują we własnym imieniu, a dochody z tej działalności są dochodami wspólników. Jednosekcyjnemu Koszykarskiemu Klubowi Sportowemu "A" uiszczają opłaty na utrzymywanie biura i przystanków, na podstawie zawartego z Klubem porozumienia.
W dniu [...]r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego we W. skontrolowali dwa kolejne pojazdy przewożące osoby na linii komunikacyjnej W. – Ś.. W obu przypadkach posługiwano się zezwoleniem wydanym Jednosekcyjnemu Koszykarskiemu Klubowi Sportowemu "A" w W. i rozkładem jazdy zaktualizowanym dnia [...]r. przez Urząd Marszałkowski Województwa D. dla tego Klubu Sportowego. Kierujący autobusem o numerze rejestracyjnym [...], stanowiącym własność przedsiębiorcy działającego pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe T. K. nie legitymował się zezwoleniem wydanym temu przedsiębiorcy na przewozy regularne osób na tej linii komunikacyjnej lecz wypisem Nr [...] do zezwolenia wydanego [...]r. z upoważnienia Prezydenta Miasta W., które zostało cofnięte decyzją Urzędu Marszałkowskiego Województwa D.. Natomiast kierujący autobusem o numerze rejestracyjnym [...]okazał wypis Nr [...] do zezwolenia Nr [...] wydanego w dniu [...]r. Jednosekcyjnemu Koszykarskiemu Klubowi Sportowemu "A" i wydawał podróżnym bilety z widniejącą firmą przedsiębiorcy i właściciela autobusu "Transport Drogowy – Ciężarowy" w W..
Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego wszczął postępowanie wyjaśniające w stosunku do kontrolowanych przedsiębiorców.
Ponadto organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji stwierdził, że strona skarżąca odnosząc się do tych ustaleń nie kwestionowała w piśmie z dnia [...]r. ustaleń kontroli o wykonywaniu przewozu osób na linii komunikacyjnej W. – Ś. przez innych przedsiębiorców, posługujących się zezwoleniem Nr [...] wydanym Klubowi. Klub uznał taką praktykę za zgodną z ustawą z dnia 19 listopada 1999r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) oraz ustawą z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.). Klub uważa, że nie jest przedsiębiorcą wykonującym działalność gospodarczą osobiście, ale we współdziałaniu z innymi podmiotami, tworząc z innymi przedsiębiorcami rodzaj konsorcjum, które te usługi wykonuje. Zdaniem Klubu, wobec nie posiadania własnych środków transportu, forma korzystania z cudzej własności za wynagrodzeniem nie powinna być negowana i brak jest podstaw do cofnięcia zezwolenia, gdyż nie zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.
W wydanej decyzji organ I instancji podał, iż w sprawie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, że kontrolowani przedsiębiorcy wykonywali przewozy osób na linii komunikacyjnej W. – Ś. bez zezwolenia, a posługiwali się zezwoleniem wydanym Klubowi, który nigdy nie wykonywał przewozów osób w swoim imieniu i na własny rachunek lecz odstąpił zezwolenie innym osobom. Nie jest to powierzenie wykonania przewozu innemu przewoźnikowi w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r., Nr 50, poz. 601 ze zm.), ani przewóz zastępczy, o którym mowa w art. 18 ust. 1 Prawa przewozowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania z powodu uchybień materialnych i formalnych. W ocenie odwołującego się za nieuzasadnioną należy uznać tezę o odstąpieniu przez Klub zezwolenia innym przedsiębiorcom, którzy posługiwali się tym zezwoleniem, wykonując przewozy we własnym imieniu i na swoją rzecz.
Skarżący Klub podkreślił, że ma tytuł prawny oraz prawo dysponowania pojazdami zweryfikowane w postępowaniu o wydanie zezwolenia. Zarzucił, że organ pierwszej instancji popada w sprzeczność, gdyż nie kwestionował tytułu prawnego Klubu do dysponowania pojazdami ale twierdzi, że Klub nie wykonywał nigdy przewozów osób w swoim imieniu i na własny rachunek.
Nieistotne jest zdaniem odwołującego się Klubu, jakie paragony fiskalne były wydawane podróżnym, bo jest to kwestia prawa podatkowego, a nie transportowego. Przepisy prawa podatkowego nie przewidują, aby podmiot wchodzący w skład konsorcjum transportowego mógł przekazywać temu konsorcjum uprawnienia podatkowe. W opinii strony organ pierwszej instancji nie może uzasadniać decyzji argumentami opartymi na prawie podatkowym, nie mając kompetencji w tym zakresie. Organ ten naruszył zatem przepisy art. 6 i art. 7 kpa.
Odwołujący się uważa, że organ pierwszej instancji błędnie utożsamia wykonywanie przewozów samochodami nie będącymi własnością Klubu z wykonaniem działalności przez kierowców (właścicieli) tych samochodów. W rozumieniu Prawa działalności gospodarczej, przedsiębiorcami są osoby podejmujące i wykonujące we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 2 ust. 2), ale nie oznacza to nakazu osobistego wykonywania tej działalności. Przepis art. 5 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym stwierdza, że przewozy może wykonywać przedsiębiorca, zatrudnieni kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz. Klub posiadający zezwolenie na przewozy regularne osób wykonywał czynności koordynacji rozkładów jazdy, promocji przewozów, podpisywał umowy z właścicielami przystanków itd.
Zdaniem odwołującego się nie jest odstąpieniem zezwolenia powierzenie wykonania przewozu innemu przewoźnikowi, o czym stanowi art. 5 Prawa przewozowego. Pojęcie przewoźnika w art. 5 Prawa przewozowego nie jest tożsame z pojęciem przewoźnika drogowego w art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym, które nie jest w tej ustawie zdefiniowane, co uzasadnia jego zdaniem możliwość wykonania przewozu przez podmiot trzeci.
Odwołujący się Klub zarzuca, że organ administracyjny nie poinformował Klubu o zamierzonej kontroli. Przepis art. 85 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym wymaga, aby czynności kontrolne przeprowadzać w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego wskazanej. Niepowiadomiony Klub nie mógł skorzystać ze swych uprawnień w związku z czym Klub stoi na stanowisku, że postępowanie dowodowe powinno być przeprowadzone ponownie, z zagwarantowaniem udziału Klubu.
Organ administracji zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym może cofnąć zezwolenie, jednak z zachowaniem warunków, o których mowa w art. 15 tej ustawy. Jednym z warunków cofnięcia licencji określonych w art. 15 ust. 2, jest pisemne ostrzeżenie przedsiębiorcy, że w przypadku ponownego stwierdzenia naruszenia tych przepisów wszczyna się postępowanie w sprawie cofnięcia. Wobec powyższego, jak konkluduje strona skarżąca, Wicemarszałek Województwa D. wydał decyzję przedwcześnie bez uprzedniego doręczenia ostrzeżenia.
Odwołujący się zarzucił również naruszenie przepisu art. 107 § 1 kpa, które w jego ocenie stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podniósł, że organ pierwszej instancji powołał się w uzasadnieniu decyzji na przepis art. 18 ust. 1 lit. f) ustawy o transporcie drogowym ale nie podał tych przepisów w sentencji decyzji. Na poparcie tego zarzutu przytoczył tezy szeregu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Klub zauważył także, że nie wiadomo dlaczego w podstawie prawnej decyzji powołano art. 129 kpa, odnoszący się do odwołań.
Odwołujący się zarzucił również naruszenie art. 87 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 6 kpa przez powołanie się w uzasadnieniu decyzji na stanowisko Ministra Infrastruktury stwierdzające, "że wyłącznie sporadyczne zlecenie wykonania przewozu innemu przedsiębiorcy o charakterze incydentalnym spełnia kryteria, o których mowa w art. 5 Prawa przewozowego, a to z kolei nie stanowi podstawy cofnięcia zezwolenia." Podniósł, że stanowisko Ministra Infrastruktury nie jest normą praw powszechnie obwiązującą. Na potwierdzenie zasadności owego zarzutu powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lipca 2001 r., sygn. SK 1/01/OTK 2001/5/127, odnoszący się do komunikatu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 maja 1998 r. (Dz. Urz. MSWiA Nr 4, poz. 39).
W końcowej części pkt 6 odwołania Klub zarzucił, że organ pierwszej instancji nigdy nie przedstawił dowodów na poparcie tezy, że JKKS "A" nigdy nie wykonywał przewozów w swoim imieniu. Ze stwierdzenia tego Klub wyprowadza zarzut niewyjaśnienia przez organ pierwszej instancji w sposób wszechstronny wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na wynik sprawy, mimo że obowiązek ten wynika z art. 7 kpa.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., podzieliło argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji w związku z czym utrzymało w mocy decyzję tego organu.
Zdaniem organu odwoławczego jest oczywiste w świetle wyników kontroli przejazdów pięciu autobusów, dokonanych przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. w dniach [...] i [...]r. i dwu autobusów skontrolowanych w dniu [...]r. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego we W., że Jednosekcyjny Koszykarski Klub Sportowy "A" odstąpił zezwolenie Nr [...], wydane mu w dniu [...] r. innym przedsiębiorcom, którzy wykonują przewozy regularne osób na ich rzecz i ich odpowiedzialność, bez wymaganego zezwolenia, za co grozi im kara pieniężna [...] zł. Z przedłożonych przez Klub Urzędowi Marszałkowskiemu wraz z pismem z dnia [...]r. raportów dziennych z kas rejestrujących z okresu od [...]do [...]r. wynika ponadto, że zezwolenie wydane Klubowi na przewozy regularne odstąpione zostało także innym przedsiębiorcom działającym pod firmami:
- "P.U.H. B" s.c. ul. Ł. [...],[...]B. – G.,
- "C" PRZEW. B. B. ul. M. [...] Ś.,
- "Transport Drogowy Osobowy R. K." ul. [...] M. [...] B. - G.,
- "USŁUGI TRANSPORTOWE B. J. K." R. [...],[...]W.,
- "D" s.c. ul. W. [...],[...]W..
Urzędowi Marszałkowskiemu zostały w [...]r. dostarczone przez Klub kopie oświadczeń D.I., P. Ż., E. S., G. R. i L. S. o przystąpieniu do Zespołu Gospodarczego Przewoźników przy JKKS "A". W części pierwszej zobowiązują się oni do wpłat na rzecz Klubu z tytułu współpracy, wykonywania wszelkich przejazdów według rozkładu jazdy ustalonego przez Klub i na warunkach cenowych ustalonych przez Klub, utrzymywania pojazdów w czystości i sprawności potwierdzonej dokumentami i oznaczenia pojazdu emblematem Klubu, powiadamiania o wszystkich przypadkach awarii i interwencjach służb porządkowych i Policji, brania udziału w każdym spotkaniu Zespołu. W części II oświadczenia przedsiębiorcy deklarują: "Wyrażam nieodwołalną zgodę, aby w czasie trwania mojej przynależności do Zespołu Gospodarczego Przewoźników przy JKKS "A", przysługiwało Klubowi:
a) prawo wyłącznego dysponowania moim pojazdem, tj....(marka)...(nr rejestracyjny)... w zakresie wymaganym ustawą z dnia 29.08.1997r. "o warunkach wykonywania krajowego przewozu osób" (Dz. U. Nr 141, poz. 942 z późn. zm.),
b) prawo do ustanowienia zabezpieczenia - na moim pojeździe - na warunkach określonych w/w ustawą,
c) prawo wykluczenia mnie z Zespołu, jeżeli nie będę wykonywał swoich obowiązków określonych w punkcie 1 - 6, po co najmniej 14 dniach od udzielenia mi upomnienia i wezwania do wykonywania obowiązków, jeśli obowiązki te nie będą dalej wykonywane".
Tego rodzaju enigmatyczna, zdaniem organu odwoławczego, zgoda na dysponowanie pojazdem lub pojazdami przedsiębiorcy przystępującego do Zespołu nie oznaczała spełnienia przez Klub warunku wymienionego w art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy jakim mogło być prawo do dysponowania pojazdem samochodowym w rozumieniu tego przepisu, tj. posiadanie pojazdu wskutek nabycia na własność, nabycia rzeczowego prawa użytkowania, lub w rezultacie powstania stosunku obligacyjnego dzierżawy, leasingu, najmu lub użyczenia. Zgoda wyrażona w części II oświadczenia o przystąpieniu do Zespołu nie tworzyła na rzecz Klubu tytułu prawnego do dysponowania pojazdem, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5, ani bezpośredniej dyspozycji, o jakiej mowa w art. 22a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Organ wskazał, że pojęcie przewoźnika jest ugruntowane na tle przepisów art. 776 i dalszych kodeksu cywilnego i ustawy - Prawo przewozowe. Przepisy kodeksu cywilnego, art. 5 i inne Prawa przewozowego, odnoszące się do przewoźnika w ogólności, odnoszą się także do przewoźnika w transporcie drogowym. W art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym stwierdza się jedynie, że przewoźnik drogowy to przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Przepis art. 5 ustawy o transporcie drogowym nie reguluje podejmowania działalności gospodarczej przez przedsiębiorców, ani stosunków między przewoźnikami, lecz warunki udzielenia licencji, w tym w ust. 4 ustanawia wymagania w stosunku do kierowców, którymi mogą być sami przedsiębiorcy, zatrudnieni przez nich kierowcy oraz osoby niezatrudnione, lecz osobiście wykonujące przewozy na rzecz przedsiębiorcy, np. na podstawie doraźnej umowy zlecenia.
W opinii organu II instancji Klub nie może powoływać się na zastrzeżenie w art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, że nie jest odstąpieniem zezwolenia powierzenie wykonania przewozu (w liczbie pojedynczej) innemu przewoźnikowi, o którym mowa w art. 5 Prawa przewozowego, gdyż dotyczyć to może powierzenia pojedynczego przewozu, a poza tym Klub w istocie przewozów nie wykonywał.
W odniesieniu do zarzutu uzasadnienia rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji argumentami opartymi na prawie podatkowym, na tle ujawnienia okoliczności, iż na biletach wydawanych podróżnym widniała nazwa przedsiębiorcy wykonującego faktycznie przewozy, podkreślono, że bilety te, są nie tylko paragonami fiskalnymi wydawanymi z kas rejestrujących dla celów podatkowych, ale i w myśl art. 16 Prawa przewozowego są dowodem z kim podróżny zawarł umowę o przewóz osób lub także bagażu. Tym samym bilety lub kwity bagażowe dowodzą, że umowy były zawierane z tymi przedsiębiorcami, których własnością były autobusy, a nie były zawierane z Klubem "A".
Na tym przedsiębiorcy, który z podróżnymi zawiera umowy przewozu, spoczywają w świetle prawa obowiązki i odpowiedzialność cywilna wobec podróżnych, wymienione w art. 776 i art. 777 kodeksu cywilnego, odpowiedzialność za szkody na osobie lub imieniu według art. 435, art. 436 i art. 437 kc i art. 62 oraz art. 63 Prawa przewozowego. Na tym przedsiębiorcy spoczywają obowiązki określone w art. 2 i art. 3, art. 14, art. 18 i wynikające z art. 23 ust. 1 i art. 24 ust. 1 Prawa przewozowego. Przedsiębiorca ten ma uprawnienia wobec podróżnych wymienione w art. 7, art. 15 ust. 1 i 2, w art. 23 ust. 2 i 3, art. 24 ust. 2 - 4 i art. 33a Prawa przewozowego.
Odpowiedzialność i uprawnienia wynikające z umowy przewozu w świetle prawa nie dotyczą Klubu Sportowego "A". Dlatego uzasadnione było końcowe stwierdzenie w decyzji organu pierwszej instancji, że JKKS "A" nie wykonywał przewozów w swoim imieniu".
Organ zauważył dalej, że przepisy ustawy o transporcie drogowym ani Prawo przewozowe nie przewidują tworzenia konsorcjum transportowego, w którym organy konsorcjum mogłyby władać majątkiem przedsiębiorców. Konsorcjum w ogólności jest krótkotrwałą organizacją przedsiębiorców, której celem jest dokonywanie operacji handlowych, bankowych, pieniężnych, wymagających nakładu kapitału przekraczającego możliwości poszczególnych przedsiębiorców. Natomiast wykonywanie przez Klub Sportowy "A" czynności koordynacji rozkładów jazdy, promocji przewozów i zawieranie umów z właścicielami przystanków, jest istotą działalności gospodarczej Klubu, jako świadczącego usługi reklamy i pośrednictwa między przedsiębiorcami oraz między nimi a właścicielami przystanków. Przy tym czynności koordynacji rozkładu jazdy do dnia [...]r., czyli do zmiany brzmienia art. 2 i art. 34 ust. 1 Prawa przewozowego przez ustawę z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452), były wkraczaniem w administracyjne kompetencje Marszałka Województwa D..
W odniesieniu do zarzutów w zakresie uchybień w przeprowadzonych kontrolach podkreślono, iż należy odróżnić postępowanie kontrolne, o którym mowa w art. 84, art. 85 i art. 86 ustawy o transporcie drogowym, które przeprowadza się na podstawie postanowienia w siedzibie przedsiębiorcy, od kontroli dokonywanych podczas przejazdu, o których mowa w art. 87, art. 88 i art. 89 tej ustawy, które nie są uwarunkowane wydaniem uprzednio postanowienia ani obecności przedsiębiorcy lub wyznaczonej przez niego osoby. Przewidziane w art. 90 pkt 2 cofnięcie zezwolenia jest zależne od wagi i znaczenia stwierdzonych uchybień i nie jest uwarunkowane uprzednim wezwaniem przedsiębiorcy do usunięcia stwierdzonych uchybień. Do cofnięcia zezwolenia stosuje się wskazane przepisy art. 24 ust. 4 - 6, natomiast przepisy art. 15 w razie cofnięcia licencji. Dlatego brak było podstaw do wnioskowania o ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji.
Za bezpodstawne uznano również twierdzenia odwołującego się Klubu o naruszeniu przepisu art. 107 § 1 kpa, przez wskazanie w uzasadnieniu decyzji przepisów art. 18 ust. 1 lit. f) ustawy o transporcie drogowym i art. 18 ust. 1 Prawa przewozowego, a niepowołanie tych przepisów w sentencji decyzji. W osnowie decyzji nie cytuje się przepisów ustawowych, którymi uzasadnia się rozstrzygnięcie w sprawie.
Organ odwoławczy nadto zwrócił uwagę, iż w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wykazał dlaczego cofnął Klubowi "A" zezwolenie na przewozy regularne, a uzasadnienie to nie jest sprzeczne z osnową i wyjaśnia w ocenie organu w sposób niewątpliwy powody cofnięcia zezwolenia.
Przytoczone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wypowiedzi bliżej nieokreślonej osoby w Ministerstwie Infrastruktury, iż zlecenie wykonania przewozu innemu przedsiębiorcy powinno mieć charakter incydentalny w sytuacjach określonych w art. 18 ust. 1 Prawa przewozowego, nie świadczy zaś o naruszeniu art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ani naruszeniu art. 6 kpa i wadliwości decyzji.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w zaskarżonej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca powtórzyła stanowisko i argumentację zawartą w odwołaniu, zarzucając naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 § 1 kpa oraz zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 3 pkt 5, art. 24 ust. 4 pkt 4, art. 85 ust. 3, art. 90 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125 , poz. 1371 ze zm.), art. 60 i art. 353¹ kc oraz art. 7 i art. 87 § 1 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skargi przytoczyła twierdzenia i argumentację zawartą w uzasadnieniu odwołania, polemizując ze stanowiskiem organu odwoławczego przedstawionym w zaskarżonej decyzji. Dla wykazania prawidłowości swojego stanowiska argumentację zawartą w odwołaniu jeszcze rozszerzyła.
Podała, że na tle rozpatrywanej sprawy nie jest przedsiębiorcą wykonującym działalność gospodarczą osobiście, ale we współdziałaniu z innymi podmiotami. Natomiast nie traci statusu przedsiębiorcy wobec powierzenia wykonywania czynności należących do jej zakresu innym osobom, zgodnie z zasadą swobody umów.
W odniesieniu do stwierdzenia organów braku prawa do dysponowania pojazdami innych przedsiębiorców przez JKKS "A", skarżący Klub podał, iż zawarte przez niego porozumienie w ramach konsorcjum ze wskazanymi podmiotami wyczerpuje cechy umowy użytkowania uregulowanej w przepisach kodeksu cywilnego (art. 252 - 265). Pojazdy samochodowe zostały obciążone prawem ich używania i pobierania z nich pożytku przez skarżącego. Klub zobowiązał się do wykonywania swojego prawa zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki. Wskazano, iż w tym zakresie skarżący skorzystał z fundamentalnej zasady swobody (wolności) umów wynikającej z art. 353 kc.
Zakwestionowanie przez SKO możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wykonywania przewozów przez konsorcjum utworzone przez skarżącego i innych przedsiębiorców stanowi naruszenie art.3531 kc oraz art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
W nawiązaniu do stwierdzenia organu, iż czynności koordynacji rozkładu jazdy wykonywane przez JKKS "A" były czynnościami wkraczającymi w administracyjne kompetencje Marszałka Województwa D., stwierdzono iż teza ta została oparta wyłącznie na literalnym brzmieniu zapisu porozumienia Klubu z przedsiębiorcami bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
W opinii skarżącego art. 5 ustawy o transporcie drogowym, biorąc pod uwagę redakcję ustawy, wbrew twierdzeniom zawartym w decyzji SKO, reguluje podejmowanie działalności gospodarczej polegającej również na wykonywaniu transportu drogowego.
Za błędne w ocenie skarżącego Klubu należy uznać stwierdzenie organu, że Klub nie może się powoływać na zastrzeżenie zawarte w art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, iż nie jest odstąpieniem zezwolenia powierzenie wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi, o którym mowa w art. 5 Prawa przewozowego, gdyż dotyczy to powierzenia pojedynczego przewozu, a poza tym Klub w istocie przewozów nie wykonywał. Odnośnie tej kwestii skarżący podtrzymał swoje stanowisko i zarzuty zawarte w odwołaniu.
W odniesieniu do ustaleń w zakresie treści biletów wystawianych przez podmioty wykonujące usługi transportowe na trasie W.- Ś. –Ś. podniesiono, iż brzmienie art. 16 ustawy Prawo przewozowe w żadnym miejscu nie wskazuje, ze umowa przewozu zostaje zawarta z przewoźnikiem, którego dane zamieszczone są na bilecie. Wspomniane bilety mają więc tylko charakter paragonów fiskalnych wydanych z kas rejestrujących wyłącznie z powodu obowiązku podatkowego. Nadto w przypadku skarżącego nie można mówić o zleceniu wykonania przewozu, a jedynie o odpłatności za udostępnienie środków transportu. Nie zachodzi więc przypadek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Skarżący płaci za wykonywany transport poprzez udział usługodawców w zyskach ze sprzedaży biletów.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Podkreślono, iż regulacja zawarta w art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania. Przepis ten warunkuje uzyskanie licencji na podjęcie wykonywania transportu drogowego wykazaniem tytułu prawnego do dysponowania pojazdem lub pojazdami. Obowiązek uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego przed podjęciem starań o zezwolenie na wykonywanie określonego rodzaju transportu drogowego obowiązuje od [...]r. Natomiast Klub uzyskał zezwolenie z dnia [...] r., w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz. U. z 1997 r., Nr 141, poz. 942 ze zm.), która nie przewidywała wydawania licencji lecz jedynie zezwolenia na określone rodzaje transportu drogowego. Ustawa ta w art. 11 ust. 1 pkt 1 wymagała wykazania przez przedsiębiorcę prawa do dysponowania pojazdem samochodowym, tj. posiadania pojazdu, np. wskutek nabycia na własność, nabycia rzeczowego prawa użytkowania lub wskutek powstania obligacyjnego stosunku prawnego, np. dzierżawy, leasingu, najmu, użyczenia.
Natomiast przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym umożliwiał przedsiębiorcom, prowadzącym przed 1 stycznia 2002r. krajowy drogowy przewóz osób, wykonywanie nadal tej działalności przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy, i wystąpienie, nie później niż w terminie 6 miesięcy przed upływem tych 2 lat, o uzyskanie licencji.
Decyzje obu instancji nie naruszyły również - w opinii Kolegium – przepisów art. 85 ust. 3 lub art. 90 ustawy o transporcie drogowym. Należy bowiem odróżnić postępowanie kontrolne prowadzone według art. 84 i 85 tej ustawy wobec przedsiębiorcy, które organ udzielający licencji ma obowiązek przeprowadzać co najmniej raz na 5 lat i które ma poprzedzać wydanie postanowienia o zakresie kontroli i osobach upoważnionych do jej przeprowadzenia, od kontroli dokumentów dokonywanych podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego, o których mowa w art. 87, art. 88 i art. 89 tej ustawy. Te kontrole nie są uwarunkowane wydaniem uprzednio postanowienia, ani obecnością przedsiębiorcy lub wyznaczonej przez niego osoby, a kontroli tych mogą również dokonywać upoważnieni pracownicy zarządców dróg publicznych. Regulowane w art. 90 pkt 2 cofnięcie zezwolenia, skoro zaistniały przesłanki określone dla obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia wymienione w art. 24 ust. 4, nie jest uwarunkowane przewidzianym w art. 90 pkt 1 wezwaniem przedsiębiorcy do usunięcia stwierdzonych uchybień, gdyż nie chodzi o uchybienia usuwalne.
Zaskarżone decyzje o cofnięciu Klubowi zezwolenia na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób nie naruszają także - zdaniem Kolegium - art. 60 i art. 3531 Kodeksu cywilnego, ani nie są sprzeczne z tymi przepisami. Zarówno cywilnoprawna zasada z art. 60 dowolnej formy oświadczenia woli, jak i wyrażona w pierwszej części art. 3531 Kodeksu cywilnego zasada swobody umów nie przekreśla wymagań stawianych przez administracyjno-prawne przepisy wcześniej obowiązującej ustawy o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób i obecnie obowiązującej ustawy o transporcie drogowym
Zaskarżone decyzje nie naruszają też przepisów art. 7 lub art. 87 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Według oświadczeń złożonych Klubowi przez właścicieli autobusów i przez posiadających na podstawie umów użyczenia autobusy stanowiące własność ich bliskich, albo posiadających je jako leasingobiorcy, Klub nie posiada autobusów i nie wykonuje przewozów osób w swoim imieniu i na własny rachunek i odpowiedzialność. Autobusy pozostają w posiadaniu osób fizycznych, w niektórych przypadkach związanych umową spółki cywilnej. Te osoby wykonują przewozy w swoim imieniu, na własny rachunek i odpowiedzialność, choć autobusy są oznaczone emblematami Klubu. Jak wynika z akt sprawy, posiadacze autobusów nie mają certyfikatu kompetencji zawodowych, licencji ani zezwoleń na przewozy regularne osób. Legitymują się wypisami z zezwolenia wydanego Klubowi w [...]r., kierowani są rozkładem jazdy ustalonym dla autobusów Klubu, lecz umowy przewozu z przewożonymi osobami zawierają w swoim imieniu i - według prawa - na swoją odpowiedzialność. Klub zajmuje się czynnościami koordynacji rozkładów jazdy, promocją przewozów, zawieraniem umów z właścicielami przystanków, ustala ceny biletów za przejazdy. Działalność gospodarcza Klubu, jak stwierdza SKO, nie jest działalnością przewoźnika, jest odstąpieniem zezwolenia innym osobom, którymi rozporządza za ich zgodą, i świadczeniem za opłatą usług pośrednictwa, reklamy, koordynacji przewozów i cen biletów, za co pobiera opłaty ustalone umowami z posiadaczami autobusów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodało, że wraz ze skargą, adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Jednosekcyjny Koszykarski Klub Sportowy "A" nadesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Kolegium z dnia [...]r. cofającej Klubowi zezwolenie na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób. Wniosek uzasadnia perspektywa utraty źródła finansowania działalności statutowej Klubu, czyli działalności sportowej i szkolenia dzieci i młodzieży, konsekwencją czego będzie postawienie stowarzyszenia w stan likwidacji. Wnioskodawca informuje, że podjął działania dostosowawcze w zakresie wykonywania usług transportu drogowego, m. in. zawarł umowy najmu środków transportowych, a przychody z wykonywania usług transportowych rozlicza za pomocą zakupionych kas rejestracyjnych. Uważa, że gdyby wskazano Klubowi w myśl art. 8 i 11 na istniejące nieprawidłowości i uchybienia, Klub był gotowy zastosować się do wskazań organów administracji publicznej. Ta argumentacja zdaniem SKO, nie znajduje jednak odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy , gdyż na tle wyników kontroli dokumentów w autobusach podczas przejazdu w dniach [...] i [...]r. Urząd Marszałkowski Województwa D. Zwrócił Klubowi uwagę pismem z dnia [...]r. [...], że to inni przedsiębiorcy legitymują się wypisami z zezwolenia Nr [...] wydanego Klubowi. Ze względu na treść odpowiedzi Klubu zawartą w piśmie z dnia [...]r., dowolnie interpretującej pojęcie prawa dysponowania autobusami innych przewoźników, będących - jak sam stwierdził -osobnymi podmiotami gospodarczymi. Dyrektor Wydziału Dróg, Komunikacji i Transportu Publicznego w Urzędzie Marszałkowskim pismem z dnia [...]r. (Nr [...]) zawiadomiła Klub o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób. Przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło z powodu wad uzasadnienia, Klub i Urząd Marszałkowski wymieniali korespondencję, a przedstawiciele Klubu byli osobiście w Urzędzie Marszałkowskim w dniu [...]r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że pomimo powyższych uwag, ze względu na brak przesłanek negatywnych wskazanych w art. 61 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowieniem z dnia [...]r. wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej wydanej z istotnym naruszeniem prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wydane bowiem w sprawie decyzje w niczym nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisów procedury administracyjnej. Są zatem prawidłowe. Podniesione zaś w skardze zarzuty są powtórzeniem zarzutów podniesionych w odwołaniu i stanowią dalszą polemikę strony skarżącej z motywami trafnego rozstrzygnięcia sprawy przez organy decyzyjne.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z zm.), w szczególności przepis art. 24 ust 4 pkt 4 owej ustawy, zgodnie z którym: "Zezwolenie cofa się w razie odstąpienia zezwolenia osobie trzeciej, przy czym nie jest odstąpieniem zezwolenia powierzenie wykonania przewozu innemu przewoźnikowi, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601, z późn. zm.). W myśl zaś art. 5 wyżej powołanej ustawy - Prawo przewozowe: "Przewoźnik może powierzać wykonanie przewozu innym przewoźnikom na całej przestrzeni przewozu lub jej części, jednakże ponosi odpowiedzialność za ich czynności jak za swoje własne."
W świetle prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie przez organy decyzyjne brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący Klub wykonywał działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu przewozów we własnym imieniu. Przeczą temu okoliczności faktyczne sprawy.
Niespornym w sprawie jest, że w dniu [...]r. zostało wydane na rzecz skarżącego Jednosekcyjnego Koszykarskiego Klubu Sportowego "A" w W. zezwolenie Nr [...] na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób na linii komunikacyjnej W.– Ś. – Ś.. Z akt sprawy wynika, że przeprowadzona na tej linii komunikacyjnej w dniach [...]r. oraz [...] i [...] r. przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. kontrola wykazała, że kierowcy kontrolowanych pojazdów posługiwali się zezwoleniem Nr [...], wydanym w dniu [...] r. Jednosekcyjnemu Koszykarskiemu Klubowi Sportowemu "A" w W., a na biletach wydanych podróżnym widniały nazwy innych przedsiębiorców wykonujących faktycznie przewozy osób. Żaden z kontrolowanych przedsiębiorców nie posiadał wydanego na jego rzecz zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych na tej linii komunikacyjnej.
W wyjaśnieniach złożonych w dniu [...]r., działający w spółce cywilnej D. W. i L. S. oświadczyli, że przewozy na linii komunikacyjnej W. – Ś. wykonują we własnym imieniu, a dochody z tej działalności są dochodami wspólników. Jednosekcyjnemu Koszykarskiemu Klubowi Sportowemu "A" uiszczają opłaty na utrzymywanie biura i przystanków, na podstawie zawartego z Klubem porozumienia.
Skarżący JKKS "A" w W. nie kwestionował wyników przeprowadzonej kontroli oraz poczynionych w oparciu o nią ustaleń odnośnie wykonywania przewozu osób na linii komunikacyjnej W. – Ś. przez innych przedsiębiorców posługujących się zezwoleniem Nr [...], wydanym temu Klubowi w dniu [...]r. na wykonywanie regularnego przewozu osób na w/w linii.
Skarżący Klub dostarczył Urzędowi Marszałkowskiemu kopie oświadczeń D. I., P. Ż., E. S., G. R. i L. S. o przystąpieniu do Zespołu Gospodarczego Przewoźników przy JKKS "A". W części pierwszej zobowiązują się oni do wpłat na rzecz Klubu z tytułu współpracy, wykonywania wszelkich przejazdów według rozkładu jazdy ustalonego przez Klub i na warunkach cenowych ustalonych przez Klub, utrzymywania pojazdów w czystości i sprawności potwierdzonej dokumentami i oznaczenia pojazdu emblematem Klubu, powiadamiania o wszystkich przypadkach awarii i interwencjach służb porządkowych i Policji, brania udziału w każdym spotkaniu Zespołu. W części II oświadczenia przedsiębiorcy wyrażają "nieodwołalną" zgodę, aby w czasie trwania ich przynależności do Zespołu Gospodarczego Przewoźników przy JKKS "A", przysługiwało Klubowi prawo wyłącznego dysponowania ich pojazdem w zakresie wymaganym ustawą z dnia 29.08.1997r. o warunkach wykonywania krajowego przewozu osób, prawo do ustanowienia na ich pojeździe zabezpieczenia na warunkach określonych w/w ustawą oraz prawo wykluczenia ich z Zespołu, jeżeli nie będą wykonywali swoich obowiązków określonych w punkcie 1 – 6 oświadczenia, po co najmniej 14 dniach od udzielenia im upomnienia i wezwania do wykonywania obowiązków, jeśli obowiązki te nie będą dalej wykonywane.
Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku strony skarżącej, trafnie – mając na względzie wyżej przytoczone okoliczności sprawy - organy decyzyjne uznały, że skarżący Klub nie wykonywał działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu przewozów we własnym imieniu, lecz odstąpił wydane na jego rzecz zezwolenie wykonywania przewozów osobie trzeciej, a tym samym, że zachodziła w sprawie przesłanka z art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym do cofnięcia skarżącemu Klubowi wydanego w dniu [...]r. zezwolenia Nr [...] na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób na linii komunikacyjnej W. – Ś. – Ś..
Wbrew stanowisku skarżącego Klubu (pkt 1 zarzutów skargi), organy decyzyjne nie przyjęły, że działalność wykonywana we własnym imieniu musi być wykonywana osobiście. Zgodzić się należy z poglądem organów, że brak jest w świetle okoliczności faktycznych sprawy podstaw do przyjęcia, że czynności objęte działalnością gospodarczą były podejmowane w imieniu prowadzącego działalność gospodarczą, czyli w imieniu skarżącego Klubu.
Wskazany w skardze przepis art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym dotyczy udzielania licencji. Powoływanie się na ów przepis uznać należy za nieskuteczne albowiem przepis ten nie reguluje podejmowania działalności gospodarczej przez przedsiębiorców, ani stosunków między przewoźnikami lecz warunki udzielania licencji, w tym w ustępie 4 ustanawia wymagania w stosunku do kierowców, którymi mogą być sami przedsiębiorcy zatrudnieni przez nich kierowcy oraz osoby niezatrudnione lecz osobiście wykonujące przewozy na rzecz przedsiębiorcy.
Podobnie przepis art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym, którego dotyczy zarzut sformułowany w pkt 3 zarzutów skargi nie ma w sprawie zastosowania z podanych wyżej przyczyn. Przepis ten warunkuje uzyskanie licencji na podjęcie wykonywania transportu drogowego wykazaniem tytułu prawnego do dysponowania pojazdem lub pojazdami. Zważyć należy, że obowiązek uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego przed podjęciem starań o zezwolenie na wykonywanie określonego rodzaju transportu drogowego obowiązuje od 1 stycznia 2002 r. Natomiast Klub uzyskał zezwolenie z dnia [...]r., w czasie obowiązywania ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz. U. z 1997 r., Nr 141, poz. 942 ze zm.), która nie przewidywała wydawania licencji lecz jedynie zezwolenia na określone rodzaje transportu drogowego. Ustawa ta w art. 11 ust. 1 pkt 1 wymagała wykazania przez przedsiębiorcę prawa do dysponowania pojazdem samochodowym, tj. posiadania pojazdu, np. wskutek nabycia na własność, nabycia rzeczowego prawa użytkowania lub wskutek powstania obligacyjnego stosunku prawnego, np. dzierżawy, leasingu, najmu, użyczenia.
Natomiast przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym umożliwiał przedsiębiorcom, prowadzącym przed 1 stycznia 2002 r. krajowy drogowy przewóz osób, wykonywanie nadal tej działalności przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy, i wystąpienie, nie później niż w terminie 6 miesięcy przed upływem tych 2 lat, o uzyskanie licencji.
Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi wskazać należy, że z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że osoby niezatrudnione przez skarżący Klub wykonywały przewozy lecz nie na rzecz Klubu ale na rzecz własną. Przemawia za tym nie tylko treść złożonych przez te osoby oświadczeń ale także treść biletów sprzedawanych osobom przewożonym. Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, bilety są nie tylko paragonami fiskalnymi wydawanymi z kas rejestrujących dla celów podatkowych, ale w myśl art. 16 prawa przewozowego są dowodem, z kim podróżny zawarł umowę o przewóz osób lub także bagażu. Bilety skontrolowane w sprawie dowodzą, że umowy były zawierane z tymi przedsiębiorcami, których własnością były autobusy, a nie z Klubem "A".
Nie zasługują także na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty dotyczące stanowiska organu odwoławczego co do możliwości wykonywania przez skarżący Klub przewozów na podstawie udzielonego zezwolenia organu w formie, jak twierdzi skarżący: "swoistego rodzaju konsorcjum utworzonego przez skarżącego i innych przedsiębiorców". Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, że przepisy ustawy o transporcie drogowym, ani ustawa Prawo przewozowe nie przewidują tworzenia konsorcjum transportowego, w którym organy konsorcjum mogłyby władać majątkiem przedsiębiorców. Konsorcjum w ogólności jest krótkotrwałą organizacją przedsiębiorców, której celem jest dokonywanie operacji handlowych, bankowych, pieniężnych, wymagających nakładu kapitału przekraczającego możliwości poszczególnych przedsiębiorców.
Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego Klubu, decyzja zaskarżonej treści o cofnięciu Klubowi zezwolenia na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób nie narusza art. 60 i art. 3531 Kodeksu cywilnego, ani nie jest sprzeczna z tymi przepisami. Zarówno cywilnoprawna zasada z art. 60 Kodeksu cywilnego dowolnej formy oświadczenia woli, jak i wyrażona w pierwszej części art. 3531 tego Kodeksu zasada swobody umów nie przekreśla wymagań stawianych przez administracyjno - prawne przepisy wcześniej obowiązującej ustawy o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób i obecnie obowiązującej ustawy o transporcie drogowym. Zezwolenie na wykonywanie przewozu osób jest kategorią prawa administracyjnego i podlega w zakresie jego realizacji regulacjom zawartym w przepisach szczególnych, do których zalicza się ustawa o transporcie drogowym. W prawie administracyjnym nie obowiązuje zasada, że co nie jest zabronione, jest dozwolone. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasady tej, powiązanej z art. 353¹ Kc, skarżący nie może przeciwstawiać wynikającej z przepisów prawa kompetencji organów władzy publicznej do podjęcia decyzji zaskarżonej treści. Powoływanie się przez skarżący Klub na uchwałę 7 sędziów SN z dnia 22 maja 1991 r., III CZP 15/91, OSNCP 1992, z. 1, poz. 1 jest nietrafne. Beneficjent zezwolenia na wykonywanie przewozu osób nie może go realizować w sposób sprzeczny z ustawą dotyczącą tego zezwolenia. Zważyć należy, że zezwolenie zostało wydane na rzecz skarżącego Klubu, a było realizowane, jak wykazało przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe, na podstawie porozumienia (umowy) zawartego ze skarżącym Klubem przez przewoźników wykonujących przewozy na swoją rzecz i we własnym imieniu.
Odnośnie zarzutu zawartego w pkt 7 uzasadnienia skargi wskazać należy, że powierzenie wykonania przewozu innemu przewoźnikowi, o którym mowa w art. 5 Prawa przewozowego w związku z art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym dotyczyć może powierzenia pojedynczego przewozu, o czym świadczy też użycie przez ustawodawcę w art. 5 Prawa przewozowego bezokolicznika "powierzać". Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że przytoczone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wypowiedzi bliżej nieokreślonej osoby w Ministerstwie Infrastruktury, iż zlecenie wykonania przewozu innemu przedsiębiorcy powinno mieć charakter incydentalny w sytuacjach określonych w art. 18 ust. 1 Prawa przewozowego, nie świadczy o naruszeniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ani naruszeniu art. 6 kpa i wadliwości decyzji. Wypowiedź ta nie była bowiem podstawą decyzji. Decyzja została wydana w oparciu o powołany w jej podstawie prawnej przepis prawa powszechnie obowiązującego.
Sąd nie podziela zarzutu podniesionego w pkt 8) skargi i w tym zakresie odwołuje się do wyżej przedstawionych rozważań dotyczących charakteru prawnego paragonów fiskalnych wydawanych przez przewoźników, wykonujących przewozy na podstawie udzielonego skarżącemu Klubowi zezwolenia Nr [...] z dnia [...]r., z kas rejestrujących. Sąd w pełni podziela zaprezentowane w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu odwoławczego. Trafnie zauważa organ odwoławczy, że na tym przedsiębiorcy, który z podróżnymi zawiera umowy przewozu, spoczywają w świetle prawa obowiązki i odpowiedzialność cywilna wobec podróżnych, wymienione w art. 776 i art. 777 Kodeksu cywilnego, odpowiedzialność za szkody na osobie lub imieniu według art. 435, art. 436 i art. 437 tego Kodeksu i art. 62 oraz art. 63 Prawa przewozowego. Na tym przedsiębiorcy spoczywają obowiązki określone w art. 2 i art. 3, art. 14, art. 18 i wynikające z art. 23 ust. 1 i art. 24 ust. 1 Prawa przewozowego. Przedsiębiorca ten ma uprawnienia wobec podróżnych wymienione w art. 7, art. 15 ust. 1 i 2, w art. 23 ust. 2 i 3, art. 24 ust. 2 - 4 i art. 33a Prawa przewozowego. Do przepisów Kodeksu cywilnego odsyła w art. 90 ustawa - Prawo przewozowe w sprawach nie unormowanych w tej ustawie oraz w przepisach wydanych w jej wykonaniu i w przepisach szczególnych.
Z powyższego wynika, że wydawane w autobusach bilety nie mają wyłącznie charakteru paragonów fiskalnych wydanych z kas rejestrujących z powodu obowiązku podatkowego lecz w myśl art. 16 Prawa przewozowego są dowodem na to, z kim podróżny zawarł umowę o przewóz osób lub także bagażu. A bilety lub kwity bagażowe dowodzą w okolicznościach niniejszej sprawy dowodzą, że umowy były zawierane z tymi przedsiębiorcami, których własnością były autobusy, a nie z Klubem "A". Przytoczone w pkt [...]) skargi dalsze argumenty mające wykazać trafność w tym zakresie stanowiska skarżącego Klubu nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Za chybiony uznać należy zarzut naruszenia art. 90 oraz art. 85 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają przepisu art. 85 ust. 3 lub art. 90 ustawy o transporcie drogowym. Trafnie zauważa organ odwoławczy, że należy odróżnić postępowanie kontrolne prowadzone według art. 84 i 85 tej ustawy wobec przedsiębiorcy, które organ udzielający licencji ma obowiązek przeprowadzać co najmniej raz na 5 lat i które ma poprzedzać wydanie postanowienia o zakresie kontroli i osobach upoważnionych do jej przeprowadzenia, od kontroli dokumentów dokonywanych podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego, o których mowa w art. 87, art. 88 i art. 89 tej ustawy. Te kontrole nie są uwarunkowane wydaniem uprzednio postanowienia, ani obecnością przedsiębiorcy lub wyznaczonej przez niego osoby, a kontroli tych mogą również dokonywać upoważnieni pracownicy zarządców dróg publicznych. Regulowane w art. 90 pkt 2 cofnięcie zezwolenia, skoro zaistniały przesłanki określone dla obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia wymienione w art. 24 ust. 4, nie jest uwarunkowane przewidzianym w art. 90 pkt 1 wezwaniem przedsiębiorcy do usunięcia stwierdzonych uchybień, gdyż nie chodzi o uchybienia usuwalne.
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 107 § 1 kpa przez wskazanie w uzasadnieniu decyzji przepisów art. 18 ust. 1 lit. f) ustawy o transporcie drogowym i art. 18 ust. 1 Prawa przewozowego, a nie powołanie tych przepisów w sentencji decyzji. Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że w osnowie decyzji nie cytuje się przepisów ustawowych, którymi uzasadnia się rozstrzygnięcie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wykazał dlaczego cofnął Klubowi "A" zezwolenie na przewozy regularne, a uzasadnienie to nie jest sprzeczne z osnową i wyjaśnia w sposób niewątpliwy powody cofnięcia zezwolenia. Przytoczone w skardze (pkt 11 zarzutów) tezy z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostają w związku z wydaną decyzją z tego względu, że dotyczą zupełnie innych sytuacji procesowych.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI