IV SA/Wr 252/22

IV SA/Wr 252/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Bogumiła Kalinowska
Ewa Kamieniecka
Tomasz Świetlikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Zabezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I OSK 1203/23 - Wyrok NSA z 2024-05-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 111
art. 30 ust. 1 i 2 pkt 4, ust. 9
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant: Karolina Sdzuj, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 lutego 2023 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 18 lutego 2022 r. nr SKO 4103/49/2022 w przedmiocie uznania wypłaconej kwoty zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązania do zwrotu ustalonej kwoty I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata P. S. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.
Uzasadnienie
Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.
Skarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania G. P.(dalej: strona, skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha (dalej: organ I instancji)
z 2 grudnia 2021 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Przedmiotem decyzji było uznanie wypłaconych stronie na dziecko kwot: zasiłku rodzinnego
w okresie od 1 maja 2018 r. do 31 października 2018 r. (810 zł), dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego wypłaconego za okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. (1.320 zł), dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła od 1 maja 2018 r. do 30 czerwca 2018 r. (138 zł) i od 1 września 2018 r. do 31 października 2018 r. (138 zł), dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (100 zł), za świadczenia nienależnie pobrane
i zobowiązanie do zwrotu tychże kwot. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji podano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. - dalej: K.p.a.) oraz art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U.
z 2020 r., poz. 111 ze zm. - dalej: u.ś.r.).
Z akt sprawy wynika, że decyzją z 24 października 2017 r. przyznano stronie: zasiłek rodzinny na dziecko na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 stycznia 2018 r. (124 zł miesięcznie), od 1 lutego 2018 r. do 31 października 2018 r. (135 zł miesięcznie), dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. (100 zł miesięcznie), dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (100 zł jednorazowo).
W wyniku wznowienia postępowania, organ I instancji - decyzją z 22 października 2019 r. - uchylił ww. decyzję i przyznał zasiłek rodzinny na dziecko od
1 listopada 2017 r. do 31 stycznia 2018 r. (po 124 zł miesięcznie), od 1 lutego 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r. (po 135 zł miesięcznie) oraz dodatek do zasiłku rodzinnego
z tytułu pokrycia wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła od 1 listopada 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. (po 69 zł miesięcznie). Jednocześnie odmówił przyznania na dziecko: dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego od listopada 2017 r. do kwietnia 2018 r., zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego od 1 maja 2018 r. do 31 października 2018 r. Po rozpoznaniu odwołania strony - decyzją z 18 grudnia 2019 r. - SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA) oddalił skargę strony na decyzję SKO (wyrok prawomocny z 5 listopada 2020 r., IV SA/Wr 149/20).
W konsekwencji powyższego - decyzją z 2 grudnia 2021 r. - organ I instancji uznał ww. świadczenia za nienależnie pobrane i zobowiązał stronę do ich zwrotu.
Odwołując się od decyzji strona dowodziła, że nie ponosi winy za zaistniałą sytuację.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniało, że zgodnie z art. 30 ust. 1 u.ś.r., osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Wskazało, że w art. 30 ust. 2 u.ś.r. ustanowiono definicję nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. I tak, stosownie do art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r., za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego.
Kolegium dostrzegło, że stronie przyznano świadczenia rodzinne na dziecko decyzją, którą następnie - w wyniku wznowionego postępowania administracyjnego -uchylono i odmówiono przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego od 1 listopada 2017 r. do 30 kwietnia
2018 r. oraz zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego od 1 maja 2018 r. do 31 października 2018 r. Uznało, że okoliczność ta stanowi podstawę do uznania świadczeń wypłaconych stronie w ww. okresach za świadczenia nienależnie pobrane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r. i zobowiązania o ich zwrotu.
Odnosząc się do zarzutu strony, że nie ponosi ona winy za zaistniałą sytuację, SKO stwierdziło, że przesłanki winy, czy świadomości nienależności pobieranego świadczenia, nie zostały ujęte w przepisie art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r. Oznacza to, że obowiązek zwrotu świadczenia rodzinnego powstaje w sytuacji, gdy świadczenie zostało przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego, chociażby strona takiego postępowania nie miała świadomości nienależności pobieranego świadczenia, ani nie przyczyniła się do wydania decyzji przyznającej nienależne świadczenie (wyrok NSA z 13 kwietnia 2021 r., I OSK 2851/20).
SKO pouczyło jednocześnie stronę o treści art. 30 ust. 9 u.ś.r., który stanowi, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Wskazało, że w tym celu należy złożyć stosowny wniosek.
W skardze, skarżąc decyzję SKO w całości, skarżąca zarzuciła nie wzięcie pod uwagę ważności decyzji orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności, który zaliczył jej córkę do osób niepełnosprawnych o stopniu umiarkowanym od 1 stycznia 2016 r. oraz poprzestanie na drugiej decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Niepełnosprawności z połowy lipca 2016 r. Zauważyła, że odrzucono jej prośbę o umorzenie w całości, bądź częściowo lub rozłożenie kwoty na raty, mimo że jest taka możliwość, zwłaszcza, że względem niej wydano 5 decyzji o zwrocie obejmującym łącznie około 15.000 zł. Wyraziła pogląd, że podstawowym błędem jest zignorowanie ważności dat decyzji
o orzeczeniu o niepełnosprawności jej córki i tego, że decyzja, którą cały czas organ
I i II instancji uznaje za ważną od lipca 2016 r. (z unieważnieniem poprzedniej od stycznia 2016 r.), uprawomocniła się w połowie listopada 2018 r. Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 K.p.a., ze względu na to, że decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, tzn. organ I instancji winien wziąć pod uwagę przede wszystkim ważność faktyczną orzeczeń i uwzględnić fakt, że od decyzji Wojewódzkiego Urzędu Orzekania
o Niepełnosprawności było złożone odwołanie i orzeczenie było dopiero ważne
z chwilą odrzucenia apelacji, tj. od połowy listopada 2018 r., co powinno skutkować wznowieniem postępowania.
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a w całości. Z ostrożności procesowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 p.p.s.a., wnioskowała o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości. Skarżąca uzasadniła swoje stanowisko w sprawie. Dowodziła, że zaistniała sytuacja, tj. uznanie świadczeń za nienależnie pobrane, które musi zwrócić, nie wynika z występującej u niej chęci wprowadzenia w błąd urzędu, lecz stanowi wynik nierzetelnych działań organu (błędnie udzielanych jej informacji, skrajnie różnej interpretacji przepisów itp.).
Niezależnie skarżąca poprosiła o ewentualne rozbicie kwoty do zwrotu na raty. Opisała swoją sytuację materialną i rodzinną.
Odpowiadając na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie.
W piśmie procesowym, skarżąca uzupełniła skargę.
Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej złożył pismo procesowe,
w którym podtrzymał w całości skargę skarżącej. Zarzucił:
1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:
- art. 30 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 4 u.ś.r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.) przez bezpodstawne przyjęcie, że brak winy oraz świadomości nienależności pobieranego świadczenia nie ma znacznia dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane, bez wzięcia pod uwagę, że skoro ustawodawca przewidział w art. 30 ust. 1 u.ś.r., iż zwrotowi podlega "świadczenie nienależnie pobrane", a nie "świadczenie nienależne", a jednocześnie jako "świadczenie nienależnie pobrane" w art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r. potraktował także "świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego", to oznacza, że również w takim przypadku organ orzekając następnie o zwrocie świadczenia powinien badać, czy strona była świadoma tego, że świadczenie jej się nie należy, a więc powinien ocenić winę strony oraz świadomości nienależności pobieranego świadczenia;
- art. 30 ust. 9 u.ś.r. przez nieustalenie, w jaki sposób zwrot nienależnie pobranych świadczeń będzie mieć wpływ na sytuację życiową skarżącej, w szczególności, czy pozbawienie skarżącej świadczeń nie pogorszy jej sytuacji na tyle, że będzie ona zmuszona ubiegać się o kolejne świadczenia, co w konsekwencji doprowadziło do nierozłożenie świadczenia na raty, pomimo tego, że w niniejszej sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny uzasadniające rozłożenie świadczenia na raty zgodnie z wnioskiem skarżącej;
2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej oraz niewyczerpujące zebranie
i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, pomimo tego, że skarżąca powoływała okoliczności uzasadniające nieobciążanie jej obowiązkiem zwrotu spornego świadczenia, ewentualnie uzasadniające rozłożenie świadczenia na raty zgodnie z jej wnioskiem.
Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania
w sprawie, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Jednocześnie, na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800), ew. na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 8 pkt 3 w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18), wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz adwokata z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wg norm przepisanych w wysokości 150% opłaty określonej w rozporządzeniu (oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone).
Pełnomocnik podtrzymał argumentację skarżącej. Niezależnie od powyższego uzupełnił tę argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Należy podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Materialno-prawną podstawę orzekania w sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.). Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.ś.r., osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się - m.in. - świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego (art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r.). W sprawie spór dotyczy ustalenia, czy organy zasadnie orzekły o uznaniu wypłaconych skarżącej za poszczególne okresy świadczeń na dziecko za świadczenia nienależnie pobrane i zobowiązały ją do zwrotu tychże świadczeń. Stronie przyznano świadczenia rodzinne na dziecko decyzją, którą następnie
- w wyniku wznowionego postępowania administracyjnego (decyzją wznowieniową) - uchylono i odmówiono przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego od 1 listopada 2017 r. do 30 kwietnia
2018 r., zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego od 1 maja 2018 r. do 31 października 2018 r. Okoliczność ta stanowi podstawę do uznania świadczeń wypłaconych stronie w ww. okresach za świadczenia nienależnie pobrane
i zobowiązania do ich zwrotu na podstawie art. 30 ust. 1 i 2 pkt 4 u.ś.r. Sąd zauważa, że decyzja wznowieniowa organu była kontrolowana przez tut. Sąd, który wyrokiem
z 5 listopada 2020 r. ( IV SA/Wr 149/20) oddalił skargę strony.
Przepis art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r. jest w swej treści jednoznaczny i przewiduje oczywisty skutek w razie wystąpienia opisanej w nim przesłanki, a decyzja zapadła
w takich okolicznościach ma charakter związany. Ta regulacja jest odmienna od pozostałych (zamieszczonych w art. 30 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 u.ś.r.), a więc w jej przypadku - wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej - nie można brać pod uwagę świadomości strony co do spełnienia przesłanek ustawowych, ew. wprowadzenia
w błąd, świadomości podania nieprawdy, ani oceniać skutków braku pouczenia
o prawie do określonego świadczenia. Jeżeli zatem za stwierdzeniem nienależności pobranego świadczenia przemawia spełnienie obiektywnej przesłanki uchylenia decyzji przyznającej świadczenie w wyniku wznowienia postępowania i odmowa przyznania tego świadczenia, to przesłanki braku winy oraz świadomości, co do pobierania nienależnego świadczenia, jako przesłanki pozaustawowe, nie mogą powodować uchylenia zaskarżonych decyzji. Na podstawie art. 2 Konstytucji RP strona nie jest chroniona bezwarunkowo w sytuacji, kiedy zachodzą w pełni uzasadnione podstawy do uznania przyznanego świadczenia za nienależnie pobrane i nakazania jego zwrotu (zob. wyrok NSA z 13 kwietnia 2021 r., I OSK 2851/20 i z 26 stycznia 2021 r., I OSK 2198/20; CBOSA). Dla zaistnienia podstawy prawnej przewidzianej w art. 30 ust. 2 pkt 4 u.ś.r. decydujące znaczenie ma wyłącznie ustalenie, czy w sprawie wydano decyzję, którą po wznowieniu postępowania
- z przyczyn określonych w art. 145 § 1 K.p.a. - uchylono dotychczasową decyzję
o przyznaniu świadczenia i orzeczono o odmowie jego przyznania, co w tej sprawie miało miejsce.
Nieuzasadniony jest więc - postawiony przez pełnomocnika skarżącej - zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 4 u.ś.r.
Organ nie był zobowiązany do jednoczesnego zastosowania w sprawie art. 30 ust. 9 u.ś.r. Instytucje umorzenia, odroczenia terminu płatności oraz rozłożenia na raty, o których mowa w tym przepisie, dotyczą wyłącznie tych należności, które zostały uznane mocą decyzji za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne (por. wyrok NSA z 14 października 2020 r., I OSK 1095/20; CBOSA). Zatem, przed zakończeniem ostateczną decyzją postępowania dotyczącego zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, właściwy organ nie może zajmować się kwestią umorzenia, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty tychże świadczeń. Organ trafnie natomiast pouczył skarżącą o treści art. 30 ust. 9 u.ś.r., który stanowi, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie potwierdziła zasadności zarzutu skargi, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnieniu słusznego interesu skarżącej, niewyczerpującym zebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. -orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
w postępowaniu sądowym (pkt II sentencji wyroku) przyznano adwokatowi na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 18 ze zm. - dalej: rozporządzenie). Przedmiotem zaskarżenia w sprawie nie jest bowiem należność pieniężna, ale zasadność wydania orzeczenia w sprawie nienależnie pobranego świadczenia i zobowiązania do jego zwrotu
w określonej kwocie. Prawodawca w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia posłużył się zwrotem "w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna". Powyższe sformułowanie - co do zasady - koresponduje z art. 231 p.p.s.a. stanowiącym, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, zaś w innych sprawach pobiera się wpis stały. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez "sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" należy rozumieć te, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie. Tym samym nie wszystkie sprawy, które mogą w jakimś stopniu dotyczyć należności pieniężnych, będą sprawami, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne (vide: postanowienie NSA z 23 czerwca 2008 r., II FZ 227/08, CBOSA). Badana w tym postępowaniu decyzja administracyjna nie kreuje należności pieniężnej i nie stwierdza jej istnienia. Uznaje natomiast określoną kwotę za nienależnie pobraną i zobowiązuje do jej zwrotu. Powyższe nie wypełnia dyspozycji art. 231 in primo p.p.s.a. i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, lecz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia.
Sąd nie dopatrzył się także usprawiedliwionych okolicznościami podstaw do przyznania wynagrodzenia z tytułu świadczenia przez pełnomocnika nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponad zakres wyznaczony treścią § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, tzn. ponad ściśle tam określoną kwotę 240 zł. Na mocy
§ 4 ust. 1 rozporządzenia: "Opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy" Ustęp 2 stanowi natomiast, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1,
a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje
z uwzględnieniem:
1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach
i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;
2) wartości przedmiotu sprawy;
3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;
4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności."
Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniała żadna z ww. przesłanek pozwalająca na zasądzenie na rzecz ustanowionego z urzędu adwokata kwoty wyższej od podstawowej. Niniejsza sprawa nie wymagała bowiem zwiększonego nakładu pracy poza standardowym, nie cechuje się również zawiłością lub obszernością w zakresie problematyki prawnej lub materiału dowodowego.