Orzeczenie · 2024-01-30

IV SA/Wr 145/23

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2024-01-30

NSAinneWysokawsa

świadczenie pielęgnacyjneopieka nad niepełnosprawnymemeryturaprawo do wyboru świadczeniaustawa o świadczeniach rodzinnychkodeks postępowania administracyjnegozasada równościsprawiedliwość społeczna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem sprawy była skarga J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skarżąca sprawowała opiekę nad ojcem posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca ma przyznane prawo do emerytury od 2020 r. W związku z tym, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, odmówiono przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, argumentując, że osoba pobierająca emeryturę nie ponosi ryzyka socjalnego i korzysta już z zabezpieczenia społecznego. Organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że świadczenie pielęgnacyjne ma kompensować utracone dochody z pracy, a emeryt już posiada źródło utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił obie decyzje. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na dominującej linii orzeczniczej, która uwzględnia kontekst historyczny i cel świadczenia pielęgnacyjnego. Zwrócono uwagę, że pierwotnie świadczenie pielęgnacyjne było niższe od emerytury, co uzasadniało wyłączenie, jednak po waloryzacjach świadczenie pielęgnacyjne często przewyższa emeryturę. Sąd uznał, że wykluczenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekuna pobierającego emeryturę w niższej wysokości narusza zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Podkreślono, że emeryt może zawiesić pobieranie emerytury, co pozwoli na nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd wskazał, że organy administracji miały obowiązek poinformować skarżącą o możliwości zawieszenia emerytury i uzależnienia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, czego zaniechały, naruszając tym samym przepisy k.p.a. W konsekwencji, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego została uznana za przedwczesną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Umożliwienie wyboru świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekuna pobierającego emeryturę, obowiązek informacyjny organów administracji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy świadczenie pielęgnacyjne jest potencjalnie wyższe niż emerytura i gdy opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba posiadająca ustalone prawo do emerytury może jednocześnie nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, osoba posiadająca ustalone prawo do emerytury może nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, pod warunkiem złożenia wniosku o zawieszenie wypłaty emerytury, co pozwoli na wybór korzystniejszego świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że literalna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykluczająca świadczenie pielęgnacyjne dla osób z prawem do emerytury, jest sprzeczna z zasadami konstytucyjnymi i celem świadczenia. Wskazano na możliwość zawieszenia emerytury, co usuwa negatywną przesłankę, umożliwiając wybór świadczenia.

Czy organy administracji publicznej mają obowiązek poinformowania strony o możliwości zawieszenia pobierania emerytury w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji mają obowiązek poinformowania strony o możliwości zawieszenia pobierania emerytury i uzależnienia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, zgodnie z przepisami k.p.a.

Uzasadnienie

Zaniechanie poinformowania strony o możliwości wyboru świadczenia i zawieszenia emerytury stanowi naruszenie przepisów k.p.a. (art. 9, art. 79a), co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało przedwczesną odmową przyznania świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Jelcz-Laskowice.

Przepisy (22)

Główne

u.ś.r. art. 17 § 5 pkt 1 lit. a)

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Przepis wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę, która ma ustalone prawo do emerytury. Sąd interpretuje ten przepis w sposób umożliwiający wybór świadczenia po zawieszeniu emerytury, uwzględniając kontekst historyczny i cel świadczenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ich prawa i obowiązki.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania o przesłankach zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, a mogą skutkować decyzją niezgodną z żądaniem.

u.e.r.f.u.s. art. 103 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa prawna do zawieszenia prawa do emerytury na wniosek emeryta.

u.e.r.f.u.s. art. 134 § 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 134 § 2 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1