IV SA/Wr 105/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia, które ustaliły skarżącej opłatę za pobyt jej babci w domu pomocy społecznej. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Kluczowe zarzuty dotyczyły nieuwzględnienia wniosku o częściowe lub całkowite zwolnienie z opłaty, mimo jego złożenia w toku postępowania. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, uznając, że organy były zobowiązane rozpatrzyć wniosek o zwolnienie z opłaty w decyzji ustalającej jej wysokość, a nie zawieszać postępowanie w tej sprawie. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie art. 61 ust. 2d w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na dochodach skarżącej i pominięcie jej 'możliwości' ponoszenia opłat, uwzględniając jej sytuację osobistą, zdrowotną i majątkową. Sąd podkreślił, że w przypadku ustalania opłaty w drodze decyzji, organ powinien uwzględnić nie tylko dochód, ale także faktyczne możliwości ponoszenia odpłatności, zwłaszcza gdy strona wyraziła zgodę na wywiad środowiskowy. Sąd zwrócił również uwagę na potrzebę prowadzenia jednego postępowania z udziałem wszystkich zobowiązanych stron lub zapewnienia stronom dostępu do dowodów z postępowań dotyczących innych zobowiązanych. W konsekwencji, sąd uchylił obie decyzje i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w DPS, w szczególności konieczności rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłaty w decyzji ustalającej jej wysokość oraz uwzględnienia sytuacji osobistej i zdrowotnej strony.
Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o zwolnienie z opłaty został złożony w toku postępowania o ustalenie jej wysokości. Wymaga uwzględnienia indywidualnej sytuacji strony.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany rozpatrzyć wniosek o zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w decyzji ustalającej wysokość tej opłaty, jeśli został złożony w toku postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ jest zobowiązany rozpatrzyć wniosek o zwolnienie z opłaty w decyzji ustalającej jej wysokość, jeśli został złożony w toku postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 64 ustawy o pomocy społecznej, osoba obowiązana do wnoszenia opłaty może złożyć wniosek o zwolnienie z tej opłaty częściowo lub całkowicie w toku postępowania o ustalenie wysokości opłaty, a organ jest zobowiązany orzec w przedmiocie zwolnienia w decyzji ustalającej jej wysokość.
Czy przy ustalaniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w drodze decyzji, organ powinien uwzględniać jedynie dochód strony, czy również jej 'możliwości' ponoszenia opłat, wynikające z sytuacji osobistej, zdrowotnej i majątkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ powinien uwzględnić nie tylko dochód strony, ale także jej 'możliwości' ponoszenia opłat, wynikające z sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej, zwłaszcza gdy strona wyraziła zgodę na wywiad środowiskowy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy bezpodstawnie ograniczyły się do ustalenia wysokości opłaty wyłącznie w oparciu o dochody skarżącej, pomijając jej sytuację zdrowotną i koszty leczenia, a także inne czynniki wpływające na jej możliwości finansowe. W przypadku wywiadu środowiskowego, organ powinien uwzględnić szerszy zakres czynników niż tylko kryteria ekonomiczne.
Czy ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może obejmować okres poprzedzający wydanie decyzji ustalającej jej wysokość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie opłaty może obejmować okres poprzedzający wydanie decyzji, gdyż obowiązek ponoszenia opłaty powstaje z mocy prawa od dnia umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA, zgodnie z którą obowiązek ponoszenia opłaty powstaje od chwili umieszczenia osoby w DPS, a decyzja jedynie konkretyzuje ten obowiązek. Dlatego ustalenie opłaty może obejmować okres przed wydaniem decyzji.
Czy w sytuacji, gdy kilka osób jest zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w DPS, powinno toczyć się jedno postępowanie, czy odrębne postępowania wobec każdej z tych osób?
Odpowiedź sądu
Idealnie powinno toczyć się jedno postępowanie z udziałem wszystkich zobowiązanych stron, ale jeśli toczą się odrębne postępowania, strona musi mieć możliwość wypowiedzenia się co do wszystkich zebranych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że sytuacja każdej ze stron zobowiązanych do ponoszenia opłat ma wpływ na obowiązki innych. W przypadku odrębnych postępowań, akta powinny zawierać dowody z innych postępowań, a strona powinna mieć do nich dostęp.
Przepisy (16)
Główne
u.p.s. art. 61 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § 2d
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 64
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 103 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s. art. 60 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie rozpatrzył wniosku o zwolnienie z opłaty w decyzji ustalającej wysokość opłaty. • Organ nie uwzględnił sytuacji osobistej i zdrowotnej skarżącej przy ustalaniu opłaty, skupiając się jedynie na dochodach. • Postępowanie było prowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, w tym na podstawie niekompletnego materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Ustalenie opłaty za okres poprzedzający wydanie decyzji jest zgodne z prawem. • Nie ma przeszkód, aby skarżąca zwróciła się o ponowne przeliczenie opłaty w przypadku zmiany sytuacji dochodowej. • Zarzuty dotyczące kierowania wezwań bez podstawy prawnej nie znalazły potwierdzenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że ustalenie opłaty nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania. • Takie działanie organów należy uznać za niedopuszczalne. • Organy powołały się na praktykę stosowania art. 64 u.s.p. ukształtowaną przed nowelizacją tego przepisu, która weszła w życie z dniem 4 października 2019 r. • Wobec powyższego, rację należy przyznać skarżącej, że w decyzji ustalającej wysokość opłaty - z uwagi na złożenie w toku postępowania wniosku o zwolnienie z tej opłaty - organ powinien orzec także w przedmiocie tego wniosku. • Organy powinny odnieść się do sytuacji życiowej skarżącej, w tym wydatków związanych z koniecznością leczenia. • Sąd podziela także stanowisko skarżącej, że w sytuacji, gdy więcej niż jedna osoba jest obowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS, powinno toczyć się tylko jedno postępowanie z udziałem wszystkich potencjalnie zobowiązanych stron.
Skład orzekający
Tomasz Świetlikowski
przewodniczący sprawozdawca
Anetta Makowska-Hrycyk
sędzia
Marta Pająkiewicz-Kremis
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w DPS, w szczególności konieczności rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłaty w decyzji ustalającej jej wysokość oraz uwzględnienia sytuacji osobistej i zdrowotnej strony."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o zwolnienie z opłaty został złożony w toku postępowania o ustalenie jej wysokości. Wymaga uwzględnienia indywidualnej sytuacji strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i opłat za pobyt w DPS, a rozstrzygnięcie sądu podkreśla znaczenie indywidualnej sytuacji strony i prawidłowego procedowania organów.
“Sąd uchylił decyzję o opłacie za DPS: organ zignorował wniosek o zwolnienie i sytuację rodzinną.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.