IV SA/Wa 916/06

IV SA/Wa 916/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Opyrchał
Jarosław Stopczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Laskowska
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II OSK 350/07 - Wyrok NSA z 2008-04-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska,, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2006r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte w następstwie odwołania J. S. od decyzji wydanej przez Prezydenta W. w dniu [...].11.2005 r. ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych przy ulicy [...] na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w obrębie [...] na terenie dzielnicy T. w W.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ ll-ej instancji wskazał, że podstawowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma to czy odwołujący się może mieć przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynków mieszkalnych, które mają być realizowane przy ulicy [...] w W., a więc czy ma on interes prawny rozumiany jako interes oparty na przepisach prawa materialnego. Z akt sprawy wynika, że J. S. jest właścicielem działki o numerze [...] położonej w pobliżu terenu inwestycji przy ulicy [...], która jednak nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji której dotyczy decyzja organu l-ej instancji, albowiem jest od niego oddzielona działką o numerze ewidencyjnym [...], której właścicielką hipoteczną jest B. L.
W ocenie SKO ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zapewnia ochronę interesów właścicieli działek sąsiednich.
Wprawdzie organ l-ej instancji uznał J. S. za stronę postępowania to jednak poglądy doktryny oraz orzecznictwa sądowego wskazują na to, że stronami w postępowaniu o ustalenie warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla projektowanej inwestycji są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy postępowanie oraz działek sąsiednich.
Na poparcie powyższego stanowiska organ ll-ej instancji przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4.12.1995 r. (ONSA 1996/2/54), w którym NSA wskazał, że stroną postępowania administracyjnego o
ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub
użytkownicy wieczyści sąsiednich działek.
Ponieważ J. S. nie jest właścicielem działki nr. [...] sąsiadującej z działką inwestorów o numerze [...] przeto nie spełnia warunku bycia stroną, która może skutecznie wnieść odwołanie. To z kolei uzasadnia umorzenie postępowania odwoławczego.
Skargę na decyzję organu ll-ej instancji wniósł J. S. W skardze przyznał on, iż istotnie w księdze wieczystej urządzonej dla nieruchomości położonej przy ulicy [...] ujawnionych jest dwóch właścicieli. Dla działki oznaczonej numerem [...] właścicielem jest skarżący, a dla działki o numerze [...] B. L.
Nieruchomość oznaczona obecnie jako działka nr. [...] jest jednak począwszy od 1958 r. w nieprzerwanym samoistnym posiadaniu jego rodziny, które ma charakter posiadania w dobrej wierze. Poza tym jest ona ogrodzona jednym murowanym ogrodzeniem razem z działką nr. [...] i stanowi faktycznie jedną całość. W celu uzgodnienia stanu prawnego ze stanem faktycznym skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. o stwierdzenie zasiedzenia tej nieruchomości. Obecnie postępowanie w tej sprawie toczy się pod sygnaturą [...].
Skarżący zwrócił uwagę także i na to, że postępowanie administracyjne toczy się w przedmiotowej sprawie po raz drugi jako że poprzednio wydane przez organy decyzje zostały przez niego zaskarżone do sądu. W następstwie rozpoznania złożonej skargi WSA w Warszawie uchylił je (sprawa IV SA/Wa 784/04). Skarżący wyraził zdziwienie, że SKO dopiero na tym etapie postępowania zakwestionowało jego prawo do bycia stroną w tej sprawie i to w sytuacji, gdy sprawa już wcześniej trafiła do WSA w Warszawie, który z urzędu bada czy skarga została wniesiona przez osobę uprawnioną i który nie zakwestionował jego prawa bycia stroną w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona i jako taka pociąga za sobą konieczność uchylenia decyzji organu ll-ej instancji.
Stroną w rozumieniu art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei interes prawny jest kategorią normatywną mającą swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, a zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania.
Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to inaczej ustalić przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z jej potrzebami.
Trzeba jednak pamiętać o tym, że ograniczenie pojęcia "interesu prawnego" tylko do interesu chronionego przez normy prawa materialnego nie znajduje oparcia w doktrynie prawa administracyjnego. Oznacza to, że przymiot strony w jej aspekcie procesowym uzyskuje każdy kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W związku ze stosowaniem przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) dotyczących decyzji o ustalaniu warunków zabudowy wydanych zostało szereg orzeczeń, w których NSA doprecyzował i wyjaśnił kto może być stroną takiego postępowania. I tak:
1) w uchwałach 5 sędziów z dnia 4.12. 1995 r. - VI SA 20/95, oraz z dnia 25.09.1995
r. - VI SA 13/95 uznano, że stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy
i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści
sąsiednich działek,
2) w wyroku z dnia 8.10.1998 r. - II SA 4d 1095/98 (lex nr. 44159) NSA stwierdził, że
stronami takiego postępowania będą zainteresowany inwestor, właściciel
nieruchomości na której inwestycja ma być realizowana, oraz inne podmioty, które
powołując się na konkretny przepis prawa wykażą interes prawny do udziału w tym
postępowaniu,
3) 3) w orzeczeniu z dnia 27.06.2001 r. - IV SA 1056/99 (lex nr. 78932) wskazano z kolei, że w postępowaniu o którym mowa właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza jego uzasadnione prawem chronione interesy.
Już choćby pobieżna analiza treści w/w orzeczeń prowadzi do wniosku, że krąg osób które mogą czy wręcz nawet powinny być uznane za strony postępowania administracyjnego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie może być określony wyczerpująco. Wyrok NSA z dnia 8.10.1998 r. mówi bowiem także o innych podmiotach, które wykażą interes prawny do udziału w tym postępowaniu, a które nie są inwestorami, właścicielami nieruchomości na której inwestycja ma być realizowana, ani nawet jej sąsiadami. Wszystko bowiem zależy od okoliczności faktycznych z jakimi mamy do czynienia w konkretnej sprawie. Takim innym podmiotem mającym interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa może być także (tak jak w sprawie będącej przedmiotem osądu) wieloletni posiadacz samoistny nieruchomości sąsiedniej, który poczynił na nią nakłady i która stanowi jedną całość gospodarczą i faktyczną z inną nieruchomością z nią sąsiadującą, która jest jego własnością, zwłaszcza w sytuacji kiedy jest stroną toczącego się przed sądem powszechnym postępowania o stwierdzenie nabycia jej własności na podstawie art. 172 kc.
W ocenie Sądu także taki posiadacz nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja zagrażająca jego zdaniem jakiemukolwiek jego dobru osobistemu bądź majątkowemu ma interes prawny w kwestionowaniu prawidłowości wydanej decyzji o warunkach zabudowy.
Twierdzenie a priori - tak jak uczynił to organ ll-ej instancji - że podmiot taki (skarżący) nie ma interesu prawnego tylko dlatego, że nie jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej jest zbyt daleko idące i w realiach przedmiotowej sprawy -niezasadne, a co za tym idzie - niedopuszczalne. Poza tym kwestia oceny przymiotu strony w przypadku skarżącego była już w niniejszej sprawie przedmiotem oceny ze strony Sądu.
Sąd bada bowiem legalność kwestionowanych decyzji tj. ich zgodność z przepisami prawa niezależnie od treści wniesionej skargi. Badanie owej legalności wiąże się także z oceną dopuszczalności skargi wniesionej przez określony podmiot.
Ł1- ■ • \
W sprawie IV SA/Wa 784/04 tut. Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek nieprawidłowości w tej materii. Uprawnienia do wniesienia odwołania od decyzji organu l-ej instancji nie kwestionowało także SKO.
Ponieważ od czasu wydania decyzji uchylonych przez Sąd w sprawie IV SA/Wa 784/04 status skarżącego nie uległ zmianie, przeto nie sposób uznać, że stracił on przymiot strony kwestionując rozstrzygnięcie, które mógł kwestionować wcześniej.
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu są przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, oraz 152 ppsa.