IV SA/WA 474/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-04-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyochrona przyrodypark krajobrazowypas nadbrzeżnyturystyka wodnazakaz zabudowyinterpretacja przepisówKPA WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy wiaty załadunkowo-rozładunkowej w pasie 100m od linii brzegowej jeziora w parku krajobrazowym.

Skarżący L. T. zaskarżył postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy dwóch budynków letniskowych (w tym wiaty załadunkowo-rozładunkowej) na działce w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora w parku krajobrazowym. Organy uznały, że planowana inwestycja narusza zakaz budowy nowych obiektów w strefie nadbrzeżnej, a wiata załadunkowo-rozładunkowa nie jest obiektem służącym turystyce wodnej w rozumieniu przepisów. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi L. T. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków letniskowych (w tym wiaty załadunkowo-rozładunkowej) na działce położonej w pasie 100 m od linii brzegowej Jeziora [...] w [...] Parku Krajobrazowym. Organy ochrony środowiska odmówiły uzgodnienia, wskazując na naruszenie § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r., który zakazuje budowy nowych obiektów w pasie 100 m od linii brzegów wód, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Organy uznały, że planowana wiata załadunkowo-rozładunkowa nie spełnia kryteriów obiektu służącego turystyce wodnej, gdyż stanowi jedynie infrastrukturę towarzyszącą, a nie obiekt bezpośrednio umożliwiający uprawianie turystyki wodnej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów K.p.a. oraz błędną wykładnię i zastosowanie przepisów rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że celem przepisu § 3 pkt 7 uchwały Sejmiku Województwa jest ochrona strefy nadbrzeżnej, a wyjątki od zakazu zabudowy należy interpretować ściśle. Sąd uznał, że wiata załadunkowo-rozładunkowa nie jest obiektem bezpośrednio związanym z uprawianiem turystyki wodnej, a jedynie stanowi zaplecze techniczne lub magazynowe, które nie mieści się w definicji obiektu służącego turystyce wodnej w rozumieniu przepisów. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wiata załadunkowo-rozładunkowa nie jest obiektem służącym turystyce wodnej w rozumieniu przepisów, a jedynie stanowi zaplecze techniczne lub magazynowe, które nie mieści się w definicji obiektu bezpośrednio umożliwiającego uprawianie turystyki wodnej.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że celem ochrony strefy nadbrzeżnej jest zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych, a wyjątki od zakazu zabudowy należy interpretować ściśle. Wiata załadunkowo-rozładunkowa nie jest obiektem bezpośrednio związanym z uprawianiem turystyki wodnej, a jej budowa w pasie 100 m od jeziora naruszałaby cel ochrony parku krajobrazowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

u.p.z.p. art. 60 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt. 7 a

Ustawa o ochronie przyrody

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego art. 4 § ust. 1 pkt. 7

Rozporządzenie nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego art. 3 § pkt. 7

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt. 8

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § ust. 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 16 § ust. 3

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 6 § ust. 1 pkt. 3

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 24 § ust. 2 pkt. 4

Ustawa o ochronie przyrody

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r, i rybactwie śródlądowym art. 6 § ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowana wiata załadunkowo-rozładunkowa nie jest obiektem służącym turystyce wodnej w rozumieniu przepisów, a jej budowa w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora narusza zakaz zabudowy w parku krajobrazowym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80, 10, 28) oraz błędnej wykładni i zastosowania przepisów rozporządzenia Wojewody. Argumentacja skarżącego, że wiata załadunkowo-rozładunkowa jest niezbędna do zwodowania i wyciągania jednostek pływających oraz stanowi obiekt służący turystyce wodnej.

Godne uwagi sformułowania

przez turystykę wodną rozumieć należy przemieszczanie się, podróżowanie szklakami, drogami wodnymi przy wykorzystaniu określonego sprzętu i urządzeń, obiektów umożliwiających realizację określonej formy turystyki wodnej. Wprowadzone odstępstwo od zakazu na celu zapewnienie możliwości budowy obiektów, które umożliwią realizację aktywności ściśle związane z wodą ( t. z rzekami, jeziorami i innymi zbiornikami wodnymi), np. w postaci żeglarstwa czy kajakarstwa. Obiekt służący turystyce wodnej musi być zatem ściśle związany w takim rodzajem turystyki. Wszelkie obiekty kubaturowe ( tj. budynek rekreacyjny, hangar do przechowywania łodzi) stanowią jedynie infrastrukturę towarzyszącą, która podnosi jakość usług. Pojęcie obiektu służącego turystyce wodnej wykładać bowiem należy z uwzględnieniem celu, jakiemu służy przepis § 3 pkt 7 uchwały. Celem tym jest wyłączenie obszaru nadbrzeżnego spod zabudowy... Zaś w rzeczywistości doprowadzić do zabudowy obszaru nadbrzeżnego wód w sposób nadmierny, ograniczający, czy wręcz uniemożliwiający korzystanie z jego walorów w sposób niczym niezakłócony.

Skład orzekający

Anita Wielopolska

przewodniczący

Wanda Zielińska-Baran

sprawozdawca

Alina Balicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"obiektów służących turystyce wodnej\" w kontekście zakazu zabudowy w pasie 100 m od linii brzegowej w parkach krajobrazowych oraz zasady ścisłej wykładni przepisów o ochronie przyrody."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy wiaty załadunkowo-rozładunkowej w parku krajobrazowym, ale jego zasady interpretacyjne mogą być stosowane do innych obiektów infrastruktury towarzyszącej w strefach chronionych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu zagospodarowania terenów nad wodą i ochrony przyrody, a interpretacja pojęcia "turystyka wodna" ma praktyczne znaczenie dla wielu inwestorów i właścicieli nieruchomości.

Czy wiata przy jeziorze to już "turystyka wodna"? Sąd administracyjny rozstrzyga spór o zabudowę w parku krajobrazowym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 474/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka
Anita Wielopolska /przewodniczący/
Wanda Zielińska-Baran /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 2788/19 - Wyrok NSA z 2022-09-22
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1945
art. 53 ust. 4 pkt. 8, art. 60 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, 77 par. 1, art. 124, art. 11, 28 k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Sędzia WSA Alina Balicka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi L. T. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] , po rozpatrzeniu zażalenia L. T. , utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] , o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków letniskowych ( w związku z procesem legalizacji) na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] .
W uzasadnieniu podano, iż Burmistrz Miasta i Gminy [...] pismem z dnia 2 października 2018 r. wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji dwóch budynków letniskowych na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowienie z dnia [...] października 20018 r. odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji z tego powodu, że realizacja planowanej inwestycji na tej działce koliduje z § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r, w sprawie [...] Parku Krajobrazowego ( Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...] poz [...] ), z którego wynika zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. RDOŚ jednocześnie uznał, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania odstępstw od przedmiotowego zakazu.
W zażaleniu L. T. podniósł zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a także art. 10 k.p.a. w związku z art. 53 ust. 5 u.p.z.p., polegające na niedokładnym zebraniu materiału dowodowego i uniemożliwieniu stronom postępowania czynnego udziału w sprawie, zgłaszania ewentualnych dowodów i wypowiedzenia się na tym etapie postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpatrując sprawę, stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Organ odwoławczy podkreślił, iż działka na której planowana jest inwestycja znajduje się na terenie [...] Parku Krajobrazowego, gdzie obowiązuje rozporządzenie nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego. Z projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika, że działka ew. nr [...] położona jest w odległości 30 m od linii brzegowej jeziora [...] , tym samym realizacja przedmiotowej inwestycji naruszy zakazy lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów rzek jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, obowiązujący na terenie [...] Parku Krajobrazowego zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia. W tym przypadku nie ma możliwości zastosowania odstępstw od zakazu, ponieważ nie jest to obiekt służący turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Przez turystykę wodną rozumieć należy przemieszczanie się, podróżowanie szklakami, drogami wodnymi przy wykorzystaniu określonego sprzętu i urządzeń, obiektów umożliwiających realizację określonej formy turystyki wodnej. Wprowadzone odstępstwo od zakazu na celu zapewnienie możliwości budowy obiektów, które umożliwią realizację aktywności ściśle związane z wodą ( t. z rzekami, jeziorami i innymi zbiornikami wodnymi), np. w postaci żeglarstwa czy kajakarstwa. Funkcja obiektów służących turystyce wodnej wskazuje, że ich celem jest tylko i wyłącznie służenie i zapewnienie w sposób bezpieczny i dogodny korzystania z wód, GDOŚ podkreślił, że zarówno zakaz, jak i wyjątki od niego trzeba ściśle interpretować. Obiekt służący turystyce wodnej musi być zatem ściśle związany w takim rodzajem turystyki. Kwalifikując obiekt jako taki należy mieć na uwadze, że rozporządzenie Wojewody dopuszcza do realizacji w pasie 100 m budynki, które spełniają ściśle przesłanki odstępstw od zakazu zabudowy. Zatem o ile przykładowo miejsca na pomost do cumowania niewielkich jednostek pływających (łodzi, kajaków) czy też pochylania do wodowania łodzi, jako bezpośrednio związane z uprawianiem turystyki wodnej, mieszczą się w kategorii obiektów wyłączonych spod zastosowania zakazu zabudowy w pasie 100 m od brzegu jezior, o tyle budynek letniskowy nie jest obiektem niezbędnym do prowadzenia tej formy turystyki. Wszelkie obiekty kubaturowe ( tj. budynek rekreacyjny, hangar do przechowywania łodzi) stanowią jedynie infrastrukturę towarzyszącą, która podnosi jakość usług.
Z tego punktu widzenia posadowienie budynku w pasie 100 m od jeziora na terenie parku krajobrazowego, zdaniem organu, jest niedopuszczalne. Organ odwoławczy stwierdził, że planowane do realizacji przedsięwzięcie nie spełnia również kryterium innego rodzaju obiektów zakwalifikowanych w § 4 pkt 7 ww. rozporządzenia, jako wyjątek od ww. zakazu tj. obiektów służących gospodarce wodnej lub rybackiej. Obiekty te nie mieszczą się bowiem w kategorii XXIV Prawa budowlanego ( katalog obiektów gospodarki wodnej), jak i nie służą celom gospodarki rybackiej wynikającym z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r, i rybactwie śródlądowym ( Dz. U. z 2018 r. poz. 1476 z e zm.).
Organ podkreślił, że planowana inwestycja nie dotyczy wykonywania zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych, zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym a także realizacji inwestycji celu publicznego ( art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody), co wynika wprost z samego charakteru planowanej do realizacji inwestycji. W odniesieniu do zarzutów odwołania dotyczącego błędnego ustalenia stanu faktycznego organ odwoławczy wyjaśnił, iż RDOŚ faktycznie obliczył odległość budynków od linii brzegowej jeziora w oparciu o mapy dostępne na stronach internetowych m.in. [...] gdyż nie wynika to z załącznika graficznego dołączonego do projektu decyzji o warunkach zabudowy. W części opisowej projektu decyzji wskazano, iż działka graniczy z lasem od strony północno-zachodniej, w odległości około 30 m od strony północno-zachodniej znajduje się Jezioro [...] . Zatem organ I instancji jedynie pomocniczo skorzystał z informacji internetowych, potwierdzając tym samym wskazaną w projekcie decyzji odległość od linii brzegowej jeziora. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 5 u.p.z.p. organ wyjaśnił, iż projekt decyzji sporządzono dla L. T. , dlatego tylko on został uznany w postępowaniu jako inwestor, któremu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia. Natomiast A. T. i H. T. zostały określone jako strony postępowania, którym zgodnie z art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 106 § 5 w zw. z art. 141 k.p.a. prawo do złożenia zażalenia nie przysługuje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. T. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1. art. 7, 6, 8, 11, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 3 rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego, polegające na braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności związanych z ustaleniem jakie cele ochrony Parku zostały naruszone przez wnioskowaną zabudowę, co skutkowało utrzymaniem w mocy postanowienia I instancji,
2. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. polegające na braku wnikliwej oceny czy okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione, co skutkowało, iż organ II instancji poczynił całkowicie dowolne i nieuprawnione ustalenia w zakresie lokalizacji i odległości rzeczonej zabudowy na działce nr [...] względem linii brzegowej jeziora [...];
3. art. 10 w zw. z art. 28 k.p.a., art. 53 ust. 5 u.p.z.p., polegające na uniemożliwieniu pozostałym inwestorom A.T. H. T. czynnego udziału w postępowaniu, złożenia środka zaskarżenia, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, niedoręczenia im odpisu zaskarżonego postanowienia,
4. § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia nr [...] poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten nie powinien mieć zastosowania, gdyż planowana inwestycja nie jest nowym obiektem budowlanym w rozumieniu prawa. Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze szkicu sytuacyjnego skala 1:500 działki nr [...] ( stan przed podziałem działki na działki nr [...], [...] , [...]) , sporządzonego 1 grudnia 1994 r. przez technika budowlanego na okoliczność rodzaju zabudowy istniejącej na działce nr [...] na dzień 1 grudnia 1994 r., w tym istnienia dwóch budynków szklarni- cieplarni. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2017 r. i utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] lutego 2017 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym – w wyniku analizy akt sprawy i treści wyżej wymienionych postanowień – Sąd nie stwierdził przywołanych w zarzutach skargi naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a dalej i naruszeń, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. W myśl art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [(obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1073) – dalej w skrócie: "u.p.z.p."], decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. (w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.), w tym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych obszarów, niż obszary położone w granicach parku narodowego i jego otuliny, objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (pkt 8). Do form ochrony przyrody - stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2016 r., poz. 2134) - zalicza się parki krajobrazowe. Park krajobrazowy - według art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody - obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. Utworzenie parku krajobrazowego lub powiększenie jego obszaru następuje w drodze uchwały sejmiku wojewódzkiego, która określa jego nazwę, obszar, przebieg granicy i otulinę, jeżeli została wyznaczona, szczególne cele ochrony oraz zakazy właściwe dla danego parku krajobrazowego lub jego części, wybrane spośród zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wynikające z potrzeb jego ochrony (art. 16 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody). Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w parku krajobrazowym mogą być wprowadzone zakazy, w tym zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzeki, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych - z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej (pkt 7 a). I tak mocą § 3 pkt 7 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego [(Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) – zwaną dalej: "uchwałą"] - na terenie Parku wprowadzono zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Z kolei mocą § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 postanowiono, że zakaz, o którym mowa w § 3 pkt 7 nie dotyczy: 1) obszarów zwartej zabudowy wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, gdzie dopuszcza się uzupełnianie zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów wód, określonej przez połączenie istniejących budynków na przylegających działkach;
2) istniejących siedlisk rolniczych - w zakresie uzupełniania istniejącej zabudowy o obiekty niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego, pod warunkiem nie przekraczania dotychczasowej linii zabudowy od brzegów wód;
3) istniejących obiektów letniskowych, mieszkalnych i usługowych, zrealizowanych na podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc przed dniem 1 stycznia 2004 r. - gdzie dopuszcza się przebudowę i modernizację istniejącego zainwestowania w celu poprawy standardów ochrony środowiska oraz walorów estetyczno-krajobrazowych, pod warunkiem nie zwiększania powierzchni zabudowy, ilości miejsc pobytowych a także nie przybliżania zabudowy do brzegów wód.
Z ustaleń organów wynika, że działka o numerze ewidencyjnym [...] położona w miejscowości [...], gmina [...]:
- po pierwsze stanowi teren, na którym skarżący chce zrealizować inwestycję objętą wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, tym samym i projektem decyzji o warunkach zabudowy przedstawionym do przedmiotowego uzgodnienia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...];
- po drugie znajduje się w granicach [...] Parku Krajobrazowego i w Zespole Przyrodniczo-Krajobrazowym "[...]";
- po trzecie planowana na niej zabudowa podlega zakazowi, o którym mowa w § 3 pkt 7 uchwały, jako lokalizowana w pasie szerokości 100 m od linii brzegu Jeziora [...] i jako obiekt bezpośrednio niesłużący turystyce wodnej nie podlega wyłączeniu, o którym mowa w tej regulacji;
- po czwarte nie kwalifikuje się do zastosowania odstępstw, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 – 3 uchwały od zakazu określonego w § 3 pkt 7 uchwały.
Wszystkie te ustalenia Sąd uznaje za prawidłowe i w dalszej części rozważań odniesie się do tej ich części, która jest sporna i w szczególności związana z brzmieniem § 3 pkt 7 uchwały. Przepis § 3 pkt 7 ww. uchwały przewiduje wyłączenie od zakazu budowy nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegowej jeziora w przypadku, gdy planowany do budowy obiekt miałby służyć turystyce wodnej. Przedmiotem sporu między skarżącym a organami ochrony środowiska właściwymi w sprawie jest właśnie wspomniane wyłączenie od zakazu określone w ww. przepisie uchwały, którym organy uzasadniły odmowę uzgodnienia przedstawionego projektu decyzji o warunkach zabudowy, a ściślej rozumienie przez strony postępowania pojęcia "obiektu służącego turystyce wodnej". Zdaniem skarżącego organy stając na stanowisku, że planowana inwestycja nie będzie stanowiła "obiektu służącego turystyce wodnej", wadliwie ustaliły, że nie zachodzi określona w § 3 pkt 7 uchwały przesłanka wyłączająca ten zakaz. Tymczasem Sąd w pełni podziela stanowisko organów zaprezentowane w kontrolowanych postanowieniach, czyli tak ustalenia i ocenę stanu faktycznego, jak i interpretację zastosowanej regulacji.
W sprawie trzeba było ocenić, czy planowany przez skarżącego obiekt do realizacji na opisanej wyżej działce, czyli przystań wodna dla mniej niż [...] statków, składająca się z pomostu i wiaty załadunkowo – rozładunkowej, jest obiektem służącym turystyce wodnej. Zastrzeżeń organów nie budzi planowana realizacja pomostu, wobec spełnienia przez ten obiekt wyjątku dotyczącego "obiektów służących turystyce wodnej". Natomiast do obiektu jakim jest wiata załadunkowo – rozładunkowa, już tego wyjątku zastosować nie można, co w ocenie Sądu jest wnioskowaniem słusznym. W tej kwestii należy zauważyć, że uchwała Sejmiku Województwa [...] w sprawie [...] Parku Krajobrazowego nie wyjaśnia, co rozumie pod pojęciem "obiektów służących turystyce wodnej". Pojęcia tego nie definiuje także ustawa o ochronie przyrody, na podstawie której została podjęta ta uchwała. Posiłkowo jednak organ odwoławczy sięgnął do ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, która w załączniku, za obiekty sportu i rekreacji uznaje: stadiony, amfiteatry, skocznie i wyciągi narciarskie, kolejki linowe, odkryte baseny, zjeżdżalnie (Kategoria V) i za obiekty związane z transportem wodnym uznaje: porty, przystanie, sztuczne wyspy, baseny, doki, falochrony, nabrzeża, mola, pirsy, pomosty, pochylnie (Kategoria XXI). Brak zatem legalnej definicji tego pojęcia w aktach normatywnych, nastręcza duże wątpliwości interpretacyjne, które muszą zostać usunięte w drodze wykładni przeprowadzonej w toku praktyki orzeczniczej. Stanowi to niewątpliwie utrudnienie w dokonaniu takiej precyzyjnej wykładni, pozwalającej na jednoznaczne przesądzenie, czy przez obiekty służące turystyce wodnej należy rozumieć wyłącznie obiekty ściśle i bezpośrednio związane z obsługą sprzętu pływającego, czy też również obiekty towarzyszące. W tej sytuacji Sąd w pełni podziela pogląd jaki zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 6 listopada 2014 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1659/14), że "wydaje się celowe sięgnięcie do wykładni językowej przy wykorzystaniu semantyki obowiązującej w powszechnym rozumieniu. Turystyka mianowicie powszechnie oznacza wyjazdy poza miejsce stałego zamieszkania, służące celom poznawczym, wypoczynkowym albo rekreacyjnym. Zdaniem Sądu przez turystykę wodną należy rozumieć realizację tych celów przez przemieszczanie się drogą wodną, podróżowanie szlakami, drogami wodnymi przy wykorzystaniu określonego sprzętu i urządzeń. Idąc tą drogą do obiektów służących turystyce wodnej należałoby zaliczyć przede wszystkim stanice wodne, kąpieliska, przystanie czy porty żeglarskie. Te obiekty są bezpośrednio powiązane z korzystaniem ze sprzętu pływającego, a więc służą "uprawianiu" turystyki wodnej." W ramach "obiektów służących turystyce wodnej" umożliwiających odstępstwo od ww. zakazu nie mieszczą się obiekty budowlane związane zarówno z usługami uzupełniającymi (wypożyczalnie sprzętu, miejsca noclegowe, kluby żeglarskie), jak również z usługami technicznymi (takimi jak przechowywanie kajaków, łodzi i jachtów, itp.). Jednocześnie wiaty (tak jak budynki składowe, chłodnie, hangary), zgodnie z ww. załącznikiem, należą do obiektów magazynowych (tj. kategorii XVIII).
Z akt administracyjnych sprawy, w tym projektu decyzji o warunkach zabudowy, a nadto zażalenia skarżącego wynika, że zamiarem skarżącego jest wybudowanie na działce położonej częściowo w pasie 100 m od linii brzegowej Jeziora [...] "obiektu służącego turystyce wodnej - przystani wodnej dla mniej niż [...] statków: pomostu i wiaty załadunkowo-rozładunkowa". Zaś celem skarżącego względem planowanej przystani wodnej "w istocie jest umożliwienie korzystania z wód za pomocą jednostek pływających z uwagi na konieczność m. in. ich zwodowania, cumowania oraz wyciągania. [...] wprowadzanie do zbiorników wodnych jednostek pływających, jak np. żaglówek, motorówek, a nawet kajaków (w przypadku trudnych warunków brzegowych) wymaga zastosowania odpowiednich urządzeń, wciągarek i pochylni w celu ich zwodowania i wyciągania – czemu też służyć ma przedmiotowa wiata". Z projektu decyzji o warunkach zabudowy jeszcze wynika, że w "ustaleniach dotyczących warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego" nie określa się linii zabudowy. Taki zapis w istocie oznacza, że wskazane obiekty mogłyby zostać usytuowane w dowolnym miejscu działki nr [...]. Skarżący zaplanował wiatę załadunkowo - rozładunkową do wielkości powierzchni zabudowy 30 m², szerokość elewacji frontowej max. 14 m, wysokość zabudowy max. 6 m, pokrytej dachem dwuspadowym o kącie nachylenia 25-45 stopni, z dopuszczeniem podpiwniczenia budynku. W świetle powyższego Sąd stanął na stanowisku, że w sprawie mamy do czynienia z inwestycją (wiatą załadunkowo-rozładunkową) wykraczającą poza zakres obiektów budowlanych związanych z przemieszczaniem się po wodach, która nie stanowi elementu determinującego turystykę wodną, wykorzystywania Jeziora [...] do celów turystycznych. Pojęcie obiektu służącego turystyce wodnej wykładać bowiem należy z uwzględnieniem celu, jakiemu służy przepis § 3 pkt 7 uchwały. Celem tym jest wyłączenie obszaru nadbrzeżnego spod zabudowy, czyli części obszaru [...] Parku Krajobrazowego chronionego ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. W konsekwencji powyższego tę część przepisu § 3 pkt 7 rozporządzenia, która ustanawia wyjątek od zasady niezabudowywania strefy nadbrzeżnej, należy interpretować w sposób ścisły, z wyłączeniem jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej, tak aby nie tworzyć precedensu prowadzącego w efekcie do zanegowania zasady. Zaś w rzeczywistości doprowadzić do zabudowy obszaru nadbrzeżnego wód w sposób nadmierny, ograniczający, czy wręcz uniemożliwiający korzystanie z jego walorów w sposób niczym niezakłócony. W tym kontekście należy uznać za uprawnione lokalizowanie na terenie inwestycji wyłącznie obiektów, które są bezpośrednio powiązane z korzystaniem ze sprzętu pływającego, z transportem wodnym, czyli tych wcześniej już wymienionych. Zlokalizowanie natomiast wiaty załadunkowo – rozładunkowej poza strefą 100 metrów od jeziora w żaden sposób nie wpływa na możliwość żeglowania, czy korzystania z innej formy wypoczynku wodnego. Obiekt będący wiatą nie może być uznany za obiekt determinujący, niezbędny do prowadzenia turystyki wodnej. Planowany obiekt bez wątpienia należy zaliczyć do obiektów związanych z turystyką wodną. Obiektów stanowiących zaplecze dla uprawiana turystyki wodnej stworzone przez podmioty świadczące usługi w zakresie tego rodzaju rekreacji i podnoszące jakość świadczonych usług. Niemniej nie bezpośrednio umożliwiających uprawianie tej turystyki, czyli służących turystyce wodnej. Postępujące zabudowywanie strefy nadbrzeżnej tego typu obiektami nie tylko zmniejsza wolną przestrzeń ukształtowanego nadbrzeża jeziora, ale i doprowadza do przekształcania terenu objętego ochroną ze względu na walory krajobrazowe, rekreacyjne, czy wartości przyrodnicze, zwłaszcza w przypadku, gdy w planach skarżącego jest wiata z podpiwniczeniem. Ponadto im większa strefa nadbrzeża wolna od obiektów budowlanych trwale związanych z podłożem, tym bezpieczniejsze warunki do uprawiania rekreacji, turystyki nie tylko w szerokim tego słowa znaczeniu, ale i turystyki wodnej. Taki stan rzeczy stwarza bowiem łatwiejszy dostęp służ ochrony, ratowniczych w razie sytuacji wymagających ich działania. W ocenie Sądu obiekty służące turystyce wodnej, zaspokajające potrzeby osób uprawiających tego rodzaju turystykę i ułatwiające prowadzenie tego rodzaju działalności zainteresowanym nią podmiotom, to nie obiekty mające stanowić zaplecze funkcjonalne, gospodarcze, tylko obiekty bezpośrednio związane z uprawianiem turystyki wodnej. Oczywisty jest fakt, że osoby uprawiające turystykę wodną mają prawo korzystać ze stosownej infrastruktury, niemniej nie oznacza to, że wyłącznym miejscem na jej zorganizowanie jest nadbrzeże obszaru wodnego. Prawodawca dopuścił przekształcenie terenu przybrzeżnego, ale tylko w zakresie służącym turystyce wodnej - jej uprawianiu, a dla bezpośredniego uprawiania turystyki wodnej usytuowanie wiaty załadunkowo – rozładunkowej (obiektu o charakterze magazynowym) blisko wody nie ma miarodajnego znaczenia, co nie oznacza, że nie ułatwia uprawiania tego rodzaju rekreacji, a z perspektywy podmiotów organizujących tego rodzaju rekreację ich działalności. Nie wydaje się jednak, by celem ustawodawcy - w ramach odstępstwa od zakazu dotyczącego turystyki wodnej - było danie możliwości realizacji magazynów i zaplecza gospodarczego, bazy noclegowej na terenach nadbrzeżnych, przekładającej się na ułatwienie ww. podmiotom prowadzenia działalności związanej z turystyką wodną (wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2734/15). Obiekty typu magazyny, nie są związane z turystyką wodną, nie wchodzą w zakres wyjątku (wyroki WSA z 6.11.2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1659/14 i 9.12.2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2419/15). Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, to nie wiata załadunkowo – rozładunkowa usytuowana w odległości 100 m od wody decyduje o tym, czy dany zbiornik będzie mógł być wykorzystany do uprawiania turystyki wodnej, ale stosowny sprzęt i odpowiednie przystosowanie brzegu do uprawiania turystyki wodnej. Ustawodawca uwzględniając potrzebę realizacji turystyki wodnej (w ramach popularyzacji wartości przyrodniczych, krajobrazowych parku krajobrazowego) z równoczesną potrzebą poszanowania zasad zrównoważonego rozwoju, wprowadził odstępstwo od zakazu dotyczące realizacji obiektów służących turystyce wodnej w pasie 100 metrów od rzek i zbiorników wodnych. Prawodawca dopuścił przekształcenie terenów przybrzeżnych jedynie w zakresie w jakim służy to turystyce wodnej. Wyklucza to realizację takich obiektów, którego mogą pozostawać jedynie w związku z uprawianiem turystyki wodnej (tak jak sporna "wiata załadunkowo-rozładunkowa"), a których budowa prowadziłaby do przekształcenia terenów objętych ochroną w sąsiedztwie wód, przez zmiany cech przyrodniczych, krajobrazowych i urbanizację (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt lI OSK 908/15).
Z przedstawionego punktu widzenia posadowienie wiaty z dopuszczonym podpiwniczeniem w pasie 100 m od Jeziora [...] na terenie [...] Parku Krajobrazowego, jak prawidłowo uznały organy jest niedopuszczalne. Sąd w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego, że wiata załadunkowo - rozładunkowa nie służy uprawianiu turystyki wodnej i należy ją uznać za obiekt związany z usługami technicznymi, który nie mieści się w odstępie z § 3 pkt 7 ww. uchwały. Organ odwoławczy podkreślił, że "choć warsztaty naprawcze czy warsztaty podręczne oraz place postojowe i hangary na zimę, obiekty zapewniające np. zaopatrzenie w części zamienne i wyposażenie w sprzęt żeglarski, w żywność należą do obiektów związanych z organizacją turystki wodnej i są jej zapleczem funkcjonalnym, to nie bezpośrednio związane są z żeglowaniem i pływaniem po akwenach wodnych. Do bezpośrednich elementów mariny czy przystani, służących turystyce wodnej, należą stanowiska postojowe na wodzie (nabrzeża, pomosty, pirsy, dalby, pale), podejściowe tory wodne wraz z koniecznymi do ich użytkowania z budowlami hydrotechnicznymi, pochylnie dla przyczep podłodziowych czy infrastruktura umożliwiająca zaopatrzenie jachtów w wodę, paliwo, gaz płynny. Wiata załadunkowo – rozładunkowa nie jest też wymagana do czynności wskazanych przez skarżącego, takich jak wprowadzanie do zbiorników wodnych czy wyprowadzanie jednostek pływających, wymagających zastosowania odpowiednich urządzeń, wyciągarek i pochylni. Zapewniają to m. in. pomosty, pirsy, rampy do wodowania i wyciągania jachtów. Brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia, by przyczepy podłodziowe i wózki slipowe trzymać w strefie 100 metrów od brzegów jeziora, pobodnie jak samochody, które dowożą na przyczepach podłodziowych czy wózkach slipowych sprzęt pływający. Do spuszczania kajaków na wodę nigdy nie używa się wyciągarek i z reguły na miejsce przybijania kajaków nie wybiera się "trudnych warunków brzegowych", a jeśli już takie istnieją, to właśnie odpowiednio przystosowany brzeg w przystani wodnej winien umożliwić dogodne przybijanie do brzegu i wyciąganie kajaków".
Nawiązując jeszcze do poglądów prezentowanych w orzecznictwie na temat spornej w sprawie kwestii, należy wskazać, że w chwili obecnej istotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych występuje rozbieżność co do rozumienia pojęcia "obiektów służących turystyce wodnej" (np. ww orzeczenia, a nadto i wyrok WSA w Warszawie z 3.06.2014 r., sygn. IV SA/Wa 813/14, wyrok NSA z 12.03.2015 r., sygn. akt II OSK 2083/13 i zw. WSA z 18.04.2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 70/13), niemniej przeważającą jest linia prezentowana w niniejszym orzeczeniu. Zazwyczaj też różnorodność ta związana jest z danym stanem faktycznym, w szczególności z rodzajem obiektu będącego przedmiotem rozważań związanych z wyłączeniem od omawianego zakazu, jak w powołanej przez skarżącego sprawie, zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 kwietnia 2017 r. (sygn. akt IV SA/Wa 36/17). W kontekście tego orzeczenia, nieusprawiedliwiony jest też zarzut naruszenia art. 170 P.p.s.a., albowiem przepis ten statuuje moc wiążącą prawomocnego orzeczenia sądu, a wspomniany wyrok nie uzyskał jeszcze przymiotu prawomocności.
W ocenie Sądu prawidłowe jest również stanowisko organów, w żaden sposób nie negowane przez skarżącego, że planowana inwestycja nie spełnia także innych warunków określonych w § 4 ust. 1 ww. uchwały umożliwiających zastosowanie odstępstwa od zakazu z § 3 pkt 7 uchwały.
Według Sądu przyjęta przez organy wykładnia pojęcia obiektu służącego turystyce wodnej na tle ustalonego stanu faktycznego jest prawidłowa, tym samym nie doszło w sprawie do naruszenia ww. przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Również postępowanie, w efekcie zakończone zaskarżonym postanowieniem odpowiadającym wymogom określonym w art. 11, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a., prowadzone było w sposób zgodny z zasadami ogólnymi i postępowania dowodowego (art. 15, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.). Oznacza to, że nie stwierdzono także w sprawie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji Sąd – na mocy art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę IV SA/Wa 1646/17

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI