IV SA/WA 449/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-06-14
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzenneochrona przyrodyKampinoski Park Narodowyuchwała rady gminypostępowanie administracyjneprawo budowlaneuzgodnieniawady prawne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rady Gminy od wyroku WSA stwierdzającego nieważność uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi w Kampinoskim Parku Narodowym z powodu braku wymaganych uzgodnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi, położonej na obszarze Kampinoskiego Parku Narodowego, z powodu braku wymaganych uzgodnień z Dyrektorem Parku i sprzeczności z przepisami o ochronie przyrody. Rada Gminy wniosła skargę kasacyjną, kwestionując status wsi jako części Parku Narodowego i interes prawny Wojewody. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając interes prawny Wojewody oraz potwierdzając zasadność stwierdzenia nieważności uchwały z powodu naruszenia procedury planistycznej, w tym braku wymaganych uzgodnień.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Gminy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy z dnia 18 marca 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...]. WSA uznał uchwałę za sprzeczną z prawem, w szczególności z przepisami o ochronie przyrody, ze względu na jej położenie na obszarze Kampinoskiego Parku Narodowego oraz brak wymaganych uzgodnień z Dyrektorem Parku. Wojewoda Mazowiecki, wnosząc pierwotną skargę, podnosił sprzeczność planu z ustawą o ochronie przyrody i ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym, a także brak uzgodnienia projektu planu z Dyrektorem KPN. Rada Gminy w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej odrzucenie, argumentując uchybieniem terminu oraz kwestionując obowiązywanie wskazanych przepisów w dacie podejmowania uchwały. WSA odrzucił te argumenty, wskazując na uprawnienia Wojewody do zaskarżania uchwał oraz na zasadność zarzutów dotyczących sprzeczności z prawem i braku uzgodnień. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną Rady Gminy, oddalił ją. Sąd uznał, że Wojewoda miał interes prawny do zaskarżenia uchwały. Podkreślił, że kluczowym naruszeniem było niezachowanie trybu uzyskiwania uzgodnień i opinii, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały, niezależnie od kwestii spornego statusu wsi w granicach Parku Narodowego. NSA stwierdził, że choć status terenów wsi mógł budzić wątpliwości, nie zwalniało to Rady Gminy z obowiązku uzyskania wymaganych prawem uzgodnień. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając uzasadnienie WSA za wystarczające w kontekście stwierdzonej nieważności uchwały z powodu proceduralnych uchybień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała taka jest sprzeczna z przepisami o ochronie przyrody, które zakazują budowy lub rozbudowy obiektów na terenie parku narodowego, i wymaga uzgodnienia z Dyrektorem Parku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wieś położona na obszarze Kampinoskiego Parku Narodowego podlega przepisom o ochronie przyrody, które ograniczają możliwość zabudowy. Brak wymaganych uzgodnień z Dyrektorem Parku stanowił istotne naruszenie procedury planistycznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.p. art. 18 § ust. 2 pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.p. art. 36

Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 15 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 25 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 85 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.s.g. art. 93

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

PPSA art. 50

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie procedury planistycznej przez brak wymaganych uzgodnień z Dyrektorem Kampinoskiego Parku Narodowego. Sprzeczność uchwalonego planu z przepisami o ochronie przyrody obowiązującymi na terenie parku narodowego. Interes prawny Wojewody Mazowieckiego do zaskarżenia uchwały Rady Gminy.

Odrzucone argumenty

Uchwała nie narusza przepisów o ochronie przyrody, ponieważ wieś nie jest częścią Parku Narodowego, a jedynie jego otuliną. Brak interesu prawnego Wojewody Mazowieckiego do zaskarżenia uchwały. Uchwała jest zgodna ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Niewłaściwa wykładnia § 2 rozporządzenia w sprawie Kampinoskiego Parku Narodowego przez WSA. Naruszenie art. 141 § 4 PPSA przez WSA w uzasadnieniu wyroku.

Godne uwagi sformułowania

w ramach którego – zgodnie z przepisami poprzedniej i obecnej ustawy o ochronie przyrody – znajdują się obszary ścisłej i częściowej ochrony nie może być traktować zawiadomienia o wyłożeniu projektu jako podstawy do uchwalania planów w trybie przepisów dotychczasowych, jeśli nie uzyskano wymaganych uzgodnień i opinii w trybie nowej ustawy w procedurze planistycznej musi być zachowana chronologia podejmowanych czynności nie można odczytywać jako swoistej 'furtki' pozwalającej na uchwalanie w trybie przepisów dotychczasowych, wszelkich opracowywanych już planów, jeśli tylko zawiadomiono o terminie ich wyłożenia do publicznego wglądu

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Gliniecki

sędzia

Alicja Plucińska- Filipowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury planistycznej, obowiązek uzgodnień z organami ochrony przyrody, status prawny terenów w parkach narodowych i ich otulinach, interes prawny organów nadzoru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego na terenach objętych ochroną przyrody i stosowania przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem lokalnym a ochroną przyrody na terenie cennego parku narodowego, co jest tematem zawsze aktualnym i budzącym emocje.

Konflikt o plan zagospodarowania w sercu Kampinoskiego Parku Narodowego: czy rozwój lokalny może niszczyć przyrodę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 1684/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Andrzej Gliniecki
Małgorzata Stahl /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 449/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-09-09
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, Alicja Plucińska-Filipowicz, Protokolant Katarzyna Baran, po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2004r., sygn. akt IV SA/Wa 449/04 w sprawie ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 18 marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 września 2004 r.(sygn.IV SA/Wa 449/04)o rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Gminy [...] z dnia 18 marca 2004 r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] – stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
Wojewoda Mazowiecki w skardze do Sądu wnosił o stwierdzenie nieważności wskazanej uchwały z powodu jej sprzeczności z prawem, a mianowicie art.15 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody(Dz.U. Nr 92,poz.880) i art.18 ust.2 pkt 4 lit.a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym(Dz.U. z 1999 r.,Nr 15,poz.139 ze zm.).Wieś [...] w całości położona jest na obszarze Kampinoskiego Parku Narodowego a wskazany plan ustalił na jej obszarze tereny zabudowy mieszkaniowej co pozostaje w sprzeczności z powołanym przepisem ustawy o ochronie przyrody, wprowadzającym zakaz budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych na terenie parku narodowego. Sprzeczność tę pogłębia brak uzgodnienia projektu planu z dyrektorem Kampinoskiego Parku Narodowego. Sprzeciw Kampinoskiego Parku Narodowego w tym przedmiocie, wniesiony w dniu 21 stycznia 2004 r. do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, został potraktowany jako protest i uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 marca 2004 r. odrzucony w całości. Wcześniejszym pismem z dnia 17 listopada 2003 r. Dyrektor Kampinoskiego parku Narodowego odmówił uzgodnienia projektu tego planu.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] wniosła o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie 30-dniowemu terminowi z art.53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , co winno skutkować odrzuceniem skargi. Podniosła także, że wskazane przez Wojewodę akty prawne nie obowiązywały w dacie podejmowania uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...]. Zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projekt uchwały doręczono Dyrektorowi Kampinoskiego Parku Narodowego , który w ciągu 21 dni powinien zająć stanowisko w formie decyzji, co wynikało z art.25 powołanej ustawy. Nie dokonał on także uzgodnienia w trybie art.106 k.p.a., czego wymagał art. 24 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z tego względu Rada przyjęła , ze zaistniała przesłanka z art.25 ust.2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pozwalająca uznać takie zaniechanie za równoznaczne odpowiednio z uzgodnieniem lub zaopiniowaniem projektu. Rada Gminy [...] wskazała także iż Wojewoda mógł wcześniej sam stwierdzić nieważność uchwały czego nie uczynił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu stwierdził, że Wojewoda jako organ sprawujący nadzór nad działalnością gminy mógł stwierdzić nieważność uchwały w terminie 30 dni od jej doręczenia a po upływie tego terminu miał możliwość zaskarżenia jej do sądu administracyjnego w oparciu o przepis art.93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r.,Nr142,poz.1591 ze zm.)Wojewoda nie był związany terminem wniesienia skargi, wynikającym z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a tym samym brak było podstaw do jej odrzucenia.
Odnosząc się do kwestii zgodności z prawem zaskarżonej uchwały Sad stwierdził , że wieś [...] objęta jest obszarem Kampinoskiego Parku Narodowego, na co zgodnie powołują się Dyrektor tego Parku i Wojewoda Mazowiecki, wynika to w sposób oczywisty z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 września 1997 r. w sprawie Kampinoskiego Parku Narodowego( Dz.U. Nr 132,poz.876).Wprawdzie Wojewoda błędnie zarzucił niezgodność planu z art.15 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, która nie obowiązywała jeszcze podczas prowadzenia prac planistycznych i podjęcia uchwały z dnia 18 marca 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...], jednakże zakaz ten umieszczony był także w poprzednio obowiązującej ustawie. Przepis art.36 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody(Dz.U,. Nr 99,poz.1079 ze zm.),obowiązującej w dacie podejmowania uchwały zabraniał budowy lub rozbudowy obiektów i urządzeń w parku narodowym, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku lub rezerwatu oraz związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego lub leśnego, o ile ich lokalizacja, wielkość lub architektura nie spowoduje degradacji przyrody lub krajobrazu. Ust. 2 tego artykułu nakazywał uzgodnienie z wojewodą przewidzianych odrębnymi przepisami pozwoleń na budowę lub rozbudowę obiektów i urządzeń na tych obszarach.Za niesłuszny uznał Sąd także argument Rady iż organy wezwane do dokonania uzgodnień nie dokonały tego w ustawowym terminie, co zgodnie z art.25 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pozwalało przyjąć domniemanie pozytywnego uzgodnienia lub zaopiniowania projektu. Sąd podniósł , że wbrew stanowisku Rady projekt zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla wsi [...] przedłożono w dniu 21 października 2003 r. do zaopiniowania i uzgodnienia wg rozdzielnika, w trybie art.18 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art.85 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zamierzeniem Rady Gminy było zatem uchwalenie tego planu miejscowego w trybie przepisów ustawy wcześniejszej. W tym celu zawiadomiono o terminie jego wyłożenia, jednakże nie uzyskano poprzednio wymaganych opinii i uzgodnień. Na niewłaściwość tego trybu postępowania zwrócił uwagę Wojewoda Mazowiecki w piśmie skierowanym do Wójta Gminy(przekazanym Sądowi przez Wojewodę),podkreślając , że przepis art.85 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. odnosi się do sytuacji, w których jest możliwe kontynuowanie zaawansowanych prac planistycznych, a więc planów uzgodnionych w trybie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Taki pogląd podzielił też Sad, podkreślając ze w procedurze planistycznej musi być zachowana chronologia podejmowanych czynności. Zapisu art.85 ust.2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można odczytywać jako swoistej "furtki" pozwalającej na uchwalanie w trybie przepisów dotychczasowych, wszelkich opracowywanych już planów, jeśli tylko zawiadomiono o terminie ich wyłożenia do publicznego wglądu. Słusznie zatem Wojewoda odmówił uzgodnienia przedłożonego mu projektu w trybie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W tym stanie rzeczy Rada Gminy [...] raz jeszcze powinna zwrócić się do poszczególnych podmiotów o uzyskanie opinii i uzgodnień, tym razem w trybie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , powołując jej przepisy. Tego nie uczyniła , co w ocenie Sądu należy traktować jako brak uzyskania niezbędnych opinii i uzgodnień.
Sąd podniósł także w uzasadnieniu, że uchwalony plan jest sprzeczny z obowiązującym dla tego obszaru, uchwalonym przez Radę Gminy w dniu 21 września 2000 r. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], na co wskazywał Dyrektor Kampinoskiego Parku Narodowego w piśmie z dnia 21 stycznia 2004 r., skierowanym do Wójta Gminy [...] i co przyznał Wójt w swoim pisemnym oświadczeniu , znajdującym się w aktach sprawy.
Odnosząc się do kwestii ograniczenia prawa własności osób posiadających nieruchomości na obszarze objętym tym planem, Sąd stwierdził że prawo własności nie ma charakteru absolutnego i może być wykonywane w granicach zakreślonych przez przepisy innych ustaw. Taką ustawą jest w tym przypadku ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody. Podobnych ograniczeń, z uwagi na przepisy innych ustaw, doznaje władztwo planistyczne gminy.
Gmina [...], reprezentowana przez radcę prawnego T.D., wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, zarzucając naruszenie 1/prawa materialnego przez przyjęcie iż Wojewoda Mazowiecki miał interes prawny , o którym mowa w art.50 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz błędną wykładnię przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 września 1997 r. w sprawie Kampinoskiego Parku Narodowego polegającą na przyjęciu, że wieś [...] objęta jest obszarem tego Parku, co wg Sądu oznacza że jest parkiem narodowym a w konsekwencji błędne przyjęcie ze przedmiotowa uchwała sprzeczna jest z art.36 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody(obecnie przepis art.15 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.o ochronie przyrody i naruszenie 2/prawa procesowego przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku na czym polega sprzeczność uchwalonego planu z obowiązującym dla tego obszaru Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego tj.naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W konkluzji wnoszono o zmianę wyroku poprzez oddalenie skargi Wojewody względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że Wojewoda Mazowiecki nie był uprawniony do wniesienia skargi w zakresie rozstrzygnięć związanych z Kampinoskim Parkiem Narodowym (ochrona przyrody)bo takie uprawnienia i interes prawny ma tylko dyrektor parku, który wykonuje w tym zakresie zadania wojewody.
W uzasadnień skargi podniesiono, że nie jest oczywiste iż wieś [...] w gminie [...] objęta jest obszarem Kampinoskiego Parku Narodowego. Zdaniem skarżącej z definicji encyklopedycznych i regulacji ustawowych (art.14 ust.1 i art.13 ust.3 ustawy z dnia 16 października 1991 r. i art.8 i art.7 ust.2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r.)wynika, że mimo położenia pewnych miejscowości, w tym [...], w granicach obszaru Parku, nie są one Parkiem. Z przepisu art.7 ust.2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r.wynika, że utworzenie lub powiększenie obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody obejmujące obszary, które stanowią nieruchomości niebędące własnością Skarbu Państwa, następuje za zgodą właściciela, a w razie braku jego zgody – w trybie wywłaszczenia nieruchomości. Na tle tych uregulowań nie można przyjąć że wieś [...] jest obszarem Kampinoskiego Parku Narodowego, jest zamieszkała, część mieszkańców ma gospodarstwa rolne, inni prowadzą działalność gospodarczą. W obrębie ich nieruchomości nie ma drzew leśnych i nie ma składników podlegających ochronie. Nikt z właścicieli nie wyrażał zgody na włączenie tych obszarów do Parku, nie nastąpiło też ich wywłaszczenie. Wieś [...] nie jest własnością Skarbu państwa i nie zarządza nią Dyrektor Parku ale władze gminy. Rozporządzenie na które powołuje się Sąd ,określa granice obszaru , w którym mieści się Park ale nie wynika z tego ,że wszystkie miejscowości w jego granicach są Parkiem. Na obszarze, którego granice określa rozporządzenie znajdują się miejscowości, nie objęte ochroną ścisłą lub częściową . Z przepisu § 4 rozporządzenia wynika, że obszary Parku mogą być objęte ochroną ścisłą lub częściową z tym, że obszary o zwartej zabudowie, nieruchomości Skarbu Państwa będące przedmiotem użytkowania wieczystego oraz nieruchomości nie stanowiące własności Skarbu Państwa mogą być objęte ochrona ścisłą lub częściową wyłącznie za zgodą właściciela, wieczystego użytkownika lub zarządcy.
Skarżący podnieśli, że w razie gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu, że [...] nie wchodzi w skład Kampinoskiego Parku Narodowego, wnoszą o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie , czy § 2 powoływanego rozporządzenia jest zgodny z art.64 Konstytucji RP , bo włączenie w obszar Parku terenów [...]aktem prawnym niższej rangi niż ustawa jest bezprawiem i narusza istotę prawa własności.
Zdaniem skarżącej, [...] leży na obszarach graniczących z Parkiem, w jego otulinie, co wynika z legendy do załącznika do uchwalonego planu zagospodarowania, a z obu ustaw o ochronie przyrody wynika że na obszarze otuliny dopuszczalne jest budownictwo jednorodzinne.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśniono także, że Sąd nie uzasadnił twierdzenia o sprzeczności uchwalonego planu ze Studium... co uniemożliwia polemikę. Zdaniem Rady, takiej sprzeczności nie ma. W Studium zaznaczono, w ramach uwarunkowań "tendencje zmiany ustaleń są niezmienne od 20 lat. Mieszkańcy wsi [...] nie godzą się na wykup, likwidację wsi" a w ramach kierunków rozwoju wskazano" uporządkowanie wykupu i zakończenia stanu zawieszenia dla mieszkańców [...] i innych wsi". Studium ... było opracowywane w warunkach braku wieloletniego planu ochrony Kampinoskiego Parku Narodowego, którego sporządzenie było i jest obowiązkiem dyrektora Parku. Studium określa zasady ochrony przyrody i kierunki rozwoju gminy w sytuacji gdy jest oparte na zarządzeniu nr 130 Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 15 października 1997 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Ochrony Kampinoskiego Parku Narodowego, będącym aktem prawa wewnętrznego nie wiążącym osób trzecich.
W odpowiedzi na skargę kasacyjna Wojewoda mazowiecki wnosił o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Odnosząc się do zarzutu braku interesu prawnego po stronie Wojewody Mazowieckiego należy go uznać za niezasadny. Wojewoda jest , w świetle art.171 ust.2 Konstytucji RP i m.in. art.86, 87,91 i 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym(Dz.U. z 2001 r.,Nr 142,poz.1591 ze zm.) organem nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego i z powołanych przepisów wynika jego uprawnienie (a zarazem interes prawny) do zaskarżania uchwał organów samorządu terytorialnego, niezależnie od ich materialnoadministracyjnego przedmiotu. Wojewoda Mazowiecki miał zatem interes prawny w zaskarżeniu do sądu przedmiotowej uchwały. Przechodząc do rozważenia pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy przede wszystkim podkreślić , że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej( art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1270 ), bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania ( w rozpoznawanej sprawie nieważność postępowania jednak nie zachodzi).Nie może zatem w orzekaniu wykraczać poza granice zarzutów kasacyjnych a tym bardziej nie może wykraczać poza granice sprawy wyznaczone skargą Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 18 marca 2004 r. Stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieważności zaskarżonej uchwały związane było z brakiem wymaganych ustawowo uzgodnień i opinii do uchwalonego planu miejscowego zagospodarowania wsi [...]. Dokonywanie uzgodnień i zasięganie opinii było istotnym elementem trybu postępowania w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod rządem ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U.z 1999 r., Nr 15,poz.139 ze zm.) i jest niezbędnym elementem procesu planistycznego pod rządem ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym(Dz.U. Nr 80,poz.717 ze zm.).Podstawowy zarzut skargi kasacyjnej wiąże się z zarzutem naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 września 1997 r.w sprawie Kampinoskiego Parku Narodowego(Dz.U. Nr 132,poz.876)) i przyjęcie, że wieś [...] objęta jest obszarem Kampinoskiego Parku Narodowego a tym samym jest parkiem narodowym w którym obowiązuje zakaz budowy lub rozbudowy obiektów i urządzeń. Zdaniem skarżącej Rady Gminy [...] znajduje się w otulinie tego Parku a objęcie jej terenu ochroną ścisłą lub częściową zależy od zgody właścicieli , której nie udzielili. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego status terenów wsi [...] może budzić wątpliwości. O ich rozstrzygnięcie na gruncie przepisów Konstytucji RP w kontekście ewentualnych naruszeń prawa własności może się zwrócić do Trybunału Konstytucyjnego sama Rada Gminy [...]. Ze skargi kasacyjnej i wypowiedzi strony skarżącej na rozprawie wynika ,że jej zdaniem , sformułowanie przepisu § 2 powołanego rozporządzenia w sprawie Kampinoskiego Parku Narodowego jest wadliwe bo może z niego wynikać objęcie wsi [...] obszarem Parku i naruszenie uprawnień właścicielskich mieszkańców. Wątpliwości te mogły być rozważane i rozstrzygane już na etapie sporządzania Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] oraz na etapie uzgodnień projektu miejscowego planu zagospodarowania wsi [...], m.in. z dyrektorem Kampinoskiego Parku Narodowego ale nie mogły prowadzić do rezygnacji z uzyskania , ustawowo wymaganych, uzgodnień. Uzgodnień tych w rozważanej sprawie zabrakło a to doprowadziło do naruszenia przepisu art.18 ust.2 pkt 4 lit.a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym(Dz.U. z 1999 r.,Nr 15,poz.139 ze zm.). Brak tych uzgodnień jest wynikiem przyjętego przez Radę Gminy [...] niewłaściwego trybu i podstawy prawnej dokonywania uzgodnień projektu planu. Brak zarzutu skargi kasacyjnej w tym zakresie zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od rozważania tej kwestii, rozstrzygniętej w zaskarżonym wyroku. Nawiązanie do niej było jednak konieczne w związku z zarzutem skargi kasacyjnej odnoszącym się do naruszenia § 2 powołanego rozporządzenia a w konsekwencji, co podniesiono dopiero w jej uzasadnieniu, naruszenia art.36 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody(Dz.U.Nr 99,poz.1079), którego odpowiednikiem jest art.15 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.(Dz.U. Nr 92,poz.880). Wojewoda Mazowiecki w skardze podniósł dwa zarzuty i te zarzuty rozważał i uznał za zasadne Wojewódzki Sąd Administracyjny . Zasadność zarzutu naruszenia trybu procedury planistycznej w zakresie obowiązku uzyskiwania uzgodnień i opinii sprawia że nawet gdyby zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia poprzez błędną wykładnię przepisu § 2 rozporządzenia w sprawie Kampinoskiego Parku Narodowego był zasadny , to nie miałoby to wpływu na wynik sprawy i prowadziło do oddalenia skargi kasacyjnej. Zważyć jednak należy że zarzut błędnej wykładni tego przepisu nie może być za zasadny uznany .Z treści przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów nie wynika status terenów wsi [...]. Nie przesądza on o charakterze poszczególnych terenów objętych jego obszarem ale wyznacza granice Parku, w ramach którego – zgodnie z przepisami poprzedniej i obecnej ustawy o ochronie przyrody – znajdują się obszary ścisłej i częściowej ochrony. Wskazany przepis , którego błędną wykładnię zarzucono Sądowi, nie przesądza o statusie terenów wsi [...] ani o zakresie ochrony przyrody, obowiązującym na tym terenie, bo o tym decydują inne przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmując , w oparciu o powołany przepis, że wieś [...] "objęta jest obszarem Kampinoskiego Parku Narodowego" prawa nie naruszył. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, nie mógł badać zgodności dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń z innymi przepisami powołanego rozporządzenia i ustawy o ochronie przyrody z 1991 r. a tym samym i ten zarzut skargi kasacyjnej nie mógł być uznany za zasadny.
Nie mógł być uznany za zasadny także zarzut naruszenia przepisu art.141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O sprzeczności uchwalonego miejscowego planu przestrzennego wsi [...] ze Studium Uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] Sąd wspomniał na marginesie, powołując się na ocenę Dyrektora Kampinoskiego Parku Narodowego ,zawartą w jego piśmie, znajdującym się w aktach sprawy i skierowanym do Wójta Gminy oraz na oświadczenie Wójta, również w aktach sprawy. Z wyjaśnień w uzasadnieniu skargi kasacyjnej również nie wynika zgodność planu z przytoczonymi ustaleniami Studium , potwierdzają one natomiast że proces wykupu terenów wsi [...] nie jest zakończony. Z uwagi na to, że o nieważności zaskarżonego planu przesądzał już sam fakt niezachowania trybu uzyskiwania uzgodnień i brak takowych, uzasadnienie wyroku w tym zakresie może być uznane za wystarczające. Ustalenia Sądu ze wskazaniem na ich podstawy nie uniemożliwiały polemiki, o jakiej mowa w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art.184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.