IV SA/Wa 449/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-09-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzenneochrona przyrodypark narodowyuchwała rady gminystwierdzenie nieważnościWSAnadzór nad samorządemprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi, ze względu na sprzeczność z przepisami o ochronie przyrody i brak wymaganych uzgodnień.

Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Gminy L. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi R., wskazując na sprzeczność z ustawą o ochronie przyrody oraz brak uzgodnienia z dyrektorem parku narodowego. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminowi, argumentując jednocześnie, że przepisy powołane przez Wojewodę nie obowiązywały lub że brak uzgodnień można było uznać za ich udzielenie. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność uchwały z powodu naruszenia przepisów o ochronie przyrody i wadliwej procedury planistycznej.

Skarga Wojewody [...] dotyczyła uchwały Rady Gminy L. z marca 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi R. Wojewoda zarzucił sprzeczność planu z ustawą o ochronie przyrody (zakaz zabudowy na terenie parku narodowego) oraz brak uzgodnienia z dyrektorem parku. Podkreślił, że wieś R. w całości leży na obszarze parku narodowego, a plan dopuszczał zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi z powodu uchybienia 30-dniowemu terminowi, a z ostrożności procesowej podniosła, że przepisy powołane przez Wojewodę nie obowiązywały w dacie podejmowania uchwały. Argumentowała również, że brak reakcji dyrektora parku na projekt planu w ustawowym terminie można było uznać za jego uzgodnienie. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że Wojewoda, mimo niedochowania terminu do samodzielnego stwierdzenia nieważności, mógł zaskarżyć uchwałę do sądu. Sąd potwierdził, że wieś R. leży na obszarze parku narodowego i uchwalony plan naruszał przepisy o ochronie przyrody, zarówno te obowiązujące w dacie uchwalenia planu, jak i późniejsze. Sąd odrzucił argument Rady Gminy o domniemaniu uzgodnienia, wskazując na wadliwie zastosowany tryb planistyczny i brak wymaganych opinii oraz uzgodnień. Podkreślono, że przepisu art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można traktować jako możliwości uchwalania planów w starym trybie. Sąd stwierdził nieważność uchwały w całości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała jest niezgodna z przepisami o ochronie przyrody, które zakazują zabudowy na terenie parku narodowego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że plan dopuszczający zabudowę mieszkaniową na obszarze parku narodowego narusza przepisy ustawy o ochronie przyrody, które wprowadzają zakaz takiej zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (10)

Główne

u.o.p. art. 15 § 1 pkt 1

Ustawa o ochronie przyrody

Zakaz budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych na terenie parku narodowego, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom tego parku.

u.z.p. art. 18 § 2 pkt 4 lit. a

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg uzgodnienia projektu planu z dyrektorem parku narodowego.

u.p.z.p. art. 25 § ust. 1 i 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Procedura uzgadniania projektu planu i skutki braku reakcji organu.

u.p.z.p. art. 24 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg uzgodnienia projektu planu z innymi organami.

u.o.p. art. 36

Ustawa o ochronie przyrody

Zakaz budowy lub rozbudowy obiektów w parku narodowym (w poprzednio obowiązującej ustawie).

PPSA art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały.

Pomocnicze

PPSA art. 53 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin do wniesienia skargi.

PPSA art. 58 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi z powodu uchybienia terminu.

u.s.g. art. 93

Ustawa o samorządzie gminnym

Możliwość zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego przez organ nadzoru.

u.p.z.p. art. 85 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Możliwość kontynuowania prac planistycznych w trybie przepisów dotychczasowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzeczność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami ustawy o ochronie przyrody (zakaz zabudowy na terenie parku narodowego). Brak wymaganych uzgodnień projektu planu z dyrektorem parku narodowego. Niewłaściwy tryb uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego.

Odrzucone argumenty

Zarzut uchybienia przez Wojewodę 30-dniowemu terminowi do wniesienia skargi. Argument Rady Gminy, że brak reakcji dyrektora parku na projekt planu w ustawowym terminie można było uznać za jego uzgodnienie.

Godne uwagi sformułowania

Procedura planistyczna musi być zachowana pewna chronologia podejmowanych czynności. Zapisu art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można odczytywać jako swoistej "furtki" pozwalającej na uchwalanie w trybie przepisów dotychczasowych, wszelkich opracowywanych już planów, jeśli tylko zawiadomiono o terminie wyłożenia ich do publicznego wglądu.

Skład orzekający

Teresa Kobylecka

przewodniczący

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

sprawozdawca

Tomasz Wykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wadliwość procedury uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza na terenach chronionych (parki narodowe), oraz znaczenie uzyskiwania wymaganych uzgodnień i opinii."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwalania planów w okresie przejściowym między różnymi ustawami oraz na terenach objętych szczególną ochroną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem lokalnym a ochroną przyrody, a także błędów proceduralnych w procesie planowania przestrzennego, co jest istotne dla samorządów i deweloperów.

Nieważny plan zagospodarowania przestrzennego: Sąd chroni park narodowy przed zabudową.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 449/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Teresa Kobylecka /przewodniczący/
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
OSK 1684/04 - Wyrok NSA z 2005-06-14
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska–Litwiniec (spr) asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2004r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy L. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
IV SA/Wa 449/04
UZASADNIENIE
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewoda [...] wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi R., z powodu jej sprzeczności z prawem, a mianowicie art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16.04.2004 r. O ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz. 880) i art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.).
Wieś R., jak zaznaczył Wojewoda, w całości położona jest na obszarze [...] Parku Narodowego, a plan ten ustalił na jej obszarze tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, co zdaniem Wojewody pozostaje w sprzeczności ze wskazanym przepisem ustawy o ochronie przyrody. Przepis ten wszak wprowadził zakaz budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych na terenie parku narodowego, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom tego parku. Sprzeczność tę według Wojewody pogłębia brak uzgodnienia projektu planu z dyrektorem [...] Parku Narodowego.
Podkreślenia wymaga fakt, iż sprzeciw [...] Parku Narodowego w tym przedmiocie, wniesiony w dniu 21.01.2004 r. do zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy L. dla wsi R., został potraktowany jako protest i uchwałą nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...].03.2004 r. odrzucony w całości. Wcześniej natomiast pismem z dnia 17.11.2003 r. dyrektor [...] Parku Narodowego odmówił uzgodnienia projektu tego planu.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy L. wniosła o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie 30 dniowemu terminowi z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), co winno skutkować jej odrzuceniem w myśl art. 58 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Z ostrożności procesowej zaznaczyła jednak, że oba wskazane przez Wojewodę akty prawne nie obowiązywały w dacie podejmowania uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi R. Rada Gminy L. podkreśliła natomiast, że zgodnie z ustawą z dnia 27.03.2003 r. O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projekt przedmiotowej uchwały doręczono dyrektorowi [...] Parku Narodowego, który w ciągu 21 dni winien zająć stanowisko w sprawie w formie decyzji, co wynikało z art. 25 ust. 1 powołanej ustawy. Nie dokonał on także uzgodnienia w trybie art. 106 Kpa, czego wymagał art. 24 ust. 1 ustawy O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z tego względu Rada Gminy L. przyjęła, że zaistniała przesłanka z art. 25 ust. 2 ustawy O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pozwalająca uznać takie zaniechanie za równoznaczne odpowiednio z uzgodnieniem lub zaopiniowaniem projektu. Ponadto podniosła, iż Wojewoda mógł w ramach rozstrzygnięcia nadzorczego w odpowiednim terminie weryfikować przedmiotową uchwałę, jeśli uznał że narusza ona prawo, a tego nie uczynił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie stwierdzić należy, iż Wojewoda jako organ sprawujący nadzór nad działalnością gminy mógł stwierdzić nieważność przedmiotowej uchwały jako sprzecznej z prawem. W takim przypadku związany był terminem 30 dniowym liczonym od daty doręczenia mu tej uchwały przez wójta gminy. Jednakże w razie niedochowania tego terminu, nie mógł już we własnym zakresie stwierdzić nieważności owej uchwały, pozostała mu natomiast możliwość zaskarżenia jej do sądu administracyjnego, w oparciu o art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tj. Dz.U. z 1991 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.). W zaistniałej sytuacji wojewoda nie był związany terminem wniesienia skargi, wynikającym z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem zarzut uchybienia terminu do wniesienia skargi podniesiony przez Radę Gminy L. nie znajduje uzasadnienia.
Odnosząc się natomiast do zgodności z prawem tej uchwały stwierdzić należy, iż wieś R. objęta jest obszarem [...] Parku Narodowego, na co zgodnie powołują się zarówno Dyrektor tego parku, jak i Wojewoda [...]. Wynika to w sposób oczywisty z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 .09.1997 r. w sprawie [...] Parku Narodowego (Dz.U. nr 132, poz. 876).
Wprawdzie Wojewoda w skardze błędnie zarzucił niezgodność planu ustalającego na jej obszarze tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z art. 15 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, która to ustawa nie obowiązywała jeszcze podczas prowadzenia prac planistycznych i podjęcia uchwały z dnia [...].03.2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi R., jednakże zakaz ten umieszczony był także w poprzednio obowiązującej ustawie. Ustawa z dnia 16.10.1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 99, poz. 1079 ze zm.) obowiązująca podczas prowadzenia prac nad tym planem,,/w art. 36 zabraniała budowy lub rozbudowy obiektów i urządzeń w parku narodowym , z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku lub rezerwatu oraz związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego lub leśnego, o ile ich lokalizacja, wielkość i architektura nie spowoduje degradacji przyrody lub krajobrazu. Ust. 2 tego artykułu nakazywał uzgodnienie z wojewodą przewidzianych odrębnymi przepisami pozwoleń na budowę lub rozbudowę obiektów i urządzeń na tych obszarach.
Zważyć także należy, iż nie jest słuszny argument podniesiony przez Radę Gminy R., że organy wezwane do dokonania uzgodnień nie dokonały tego v ustalonym terminie, co zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pozwalało je uznać za równoznaczne, odpowiednio z uzgodnieniem lub zaopiniowaniem projektu. Wbrew stanowisku Rady Gminy R. zmianę miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy L. dla wsi R. przedłożono w dniu [...].10.2003 r. do zaopiniowania i uzgodnienia wg rozdzielnika, w trybie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zamierzeniem Rady Gminy było zatem uchwalenie tego planu miejscowego w trybie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W tym celu zawiadomiono o terminie jego wyłożenia, jednakże nie uzyskano uprzednio wymaganych opinii i uzgodnień. Na niewłaściwość tego trybu postępowania zwrócił uwagę Wojewoda [...] w piśmie z dnia 12.01.2004 r. skierowanym do wójta tej gminy (przekazanym Sądowi przez Wojewodę). Wojewoda podkreślił wówczas, że przepis art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odnosi się do sytuacji, w których jest możliwe kontynuowanie zaawansowanych prac planistycznych, a więc planów uzgodnionych w trybie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Pogląd ten w pełni popiera skład orzekający, należy bowiem podkreślić, że w procedurze planistycznej musi być zachowana pewna chronologia podejmowanych czynności. Zapisu art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można odczytywać jako swoistej "furtki" pozwalającej na uchwalanie w trybie przepisów dotychczasowych, wszelkich opracowywanych już planów, jeśli tylko zawiadomiono o terminie wyłożenia ich do publicznego wglądu. Mając to na
uwadze wojewoda słusznie odmówił uzgodnienia przedłożonego mu projektu w trybie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W tym stanie rzeczy Rada Gminy R. raz jeszcze powinna zwrócić się wg rozdzielnika do poszczególnych podmiotów o uzyskanie opinii i uzgodnień, tym razem w rybie ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, powołując się na stosowne jej przepisy. Tego jednak nie uczyniła, co w ocenie Sądu należy traktować jako brak uzyskania niezbędnych opinii i uzgodnień.
Na marginesie podkreślić także należy sprzeczność uchwalonego planu z obowiązującym dla tego obszaru, uchwalonym przez Radę Gminy w L. z dnia [...].09.2000 r. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. nr [...], na co wskazał Dyrektor [...] Parku Narodowego w piśmie z dnia [...].01.2004 r., skierowanym do Wójta Gminy L. i co przyznał wójt w swym pisemnym oświadczeniu znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy.
Co się zaś tyczy ograniczenia prawa własności osób posiadających nieruchomości na obszarze objętym tym planem należy stwierdzić, że konstytucyjnie zagwarantowane prawo własności nie ma charakteru absolutnego i może być wykonywane w granicach zakreślonych przez przepisy innych ustaw. Taką ustawą je ograniczającą odnośnie terenów położonych na obszarze [...] Parku Narodowego jest powoływana przez Sąd ustawa z dnia 16.10.1991 r. o ochronie przyrody. Podobnie władztwo planistyczne gminy doznaje ograniczeń z uwag! na przepisy innych ustaw zakreślające jego ramy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie 147 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) stwierdził nieważność przedmiotowej uchwały w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI