IV SA/Wa 3016/17

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2018 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, działając na podstawie art. 199 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2206) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej jako "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania obywatela Republiki U. R. A. od decyzji Wojewody Z. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], orzekającej o cofnięciu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udzielonego na mocy decyzji Wojewody S. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący.

R. A. w dniu [...] kwietnia 1997 r. uzyskał zezwolenie na pobyt stały (zamieszkanie) w Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 marca 1963 r. o cudzoziemcach (t.j. Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 grudnia 1991 r. Dz. U. z 1992 r. Nr 7, poz. 30; sprostowanie: Dz. U. z 1992 r. Nr 25, poz. 112), udzielone decyzją Wojewody S. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...].

Z uwagi na reformę administracyjną kraju, z dniem 1 stycznia 1999 r. kompetencje Wojewody S. przejął Wojewoda Z..

W dniu [...] czerwca 2016 r. Wojewoda Z., na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia cudzoziemcowi udzielonego zezwolenia, z powodu odbywania przez niego kary 3 lat pozbawienia wolności, w związku ze skazaniem cudzoziemca prawomocnym wyrokiem przez Sąd Okręgowy w S..

Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 199 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, orzekł o cofnięciu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie było prowadzone również na podstawie przesłanki z art. 199 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym zezwolenie na pobyt stały cofa się cudzoziemcowi, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W toku postępowania Wojewoda Z. ustalił, że przesłanka ta nie ma zastosowania wobec cudzoziemca.

Od powyższej decyzji cudzoziemiec złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

W odwołaniu podniósł, że posiada kartę stałego pobytu od dnia [...] kwietnia 1997 r., prowadził własną firmę – [...], posiada zawód [...] i po zwolnieniu go z odbycia pozostałej części kary podejmie pracę jako [...]. Ponadto, ma córkę w wieku [...] lat L. L., która mieszka w Polsce. Cudzoziemiec powołał się na przepisy zawarte w rozdziale 8 ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650, ze zm.) oraz na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 2697/04. Zarzucił również naruszenie przepisów zawartych w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a.

W tych okolicznościach, po rozpatrzeniu odwołania strony, została wydana opisana na wstępie decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2017 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że cudzoziemiec od dnia [...] kwietnia 1997 r. przebywa w Polsce na podstawie udzielonego zezwolenia na pobyt stały (zamieszkanie). Istotny jest fakt, iż Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia [...] października 2013 r. sygn. akt [...] orzekł wobec cudzoziemca karę pozbawienia wolności w wymiarze [...] lat. Z treści ww. wyroku wynika, że cudzoziemiec dopuścił się naruszenia art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485), tj. wwiezienia na teren Rzeczypospolitej Polskiej łącznie co najmniej 260 gram środka odurzającego, w postaci [...], oraz 2,55 gram [...], co razem stanowi znaczną ilość, za co Sąd wymierzył mu karę pozbawienia wolności w wymiarze [...] lat. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu [...] marca 2014 r.

Zdaniem organu odwoławczego, wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki, określone w art. 199 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, obligujące organ administracji do cofnięcia mu zezwolenia na pobyt stały. Organ dodał, iż cudzoziemiec został warunkowo przedterminowo zwolniony z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] wz, jednak prawomocny wyrok z dnia [...] października 2013 r. ma zastosowanie wobec cudzoziemca w przedmiotowym postępowaniu.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wskazał, że zastosowanie w sprawie mają przepisy aktualnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach. Ponadto, powołany przez cudzoziemca wyrok częściowo uwzględniał skargę w zakresie, w jakim decyzja o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się orzekała o nakazie opuszczenia terytorium RP. Organ wyjaśnił, że obecnie obowiązująca ustawa nie wiąże cofnięcia zezwolenia na pobyt stały, z jednoczesnym nakazem opuszczenia przez cudzoziemca Rzeczypospolitej Polskiej, a wobec odwołującego się nie została orzeczona konieczność opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wypełnił również przesłanki wynikające z art. 7, art. 8 oraz art. 9 k.p.a.

Organ podkreślił, że przepisy ustawy o cudzoziemcach wskazują, że w przypadku orzeczenia wobec cudzoziemca, posiadającego zezwolenie na pobyt stały, kary pozbawienia wolności w wymiarze co najmniej [...] lat za popełnienie przestępstwa umyślnego, obligatoryjnie cofa się zezwolenie na pobyt stały. Przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia przez organ administracji od wydania takiego rozstrzygnięcia.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. A., zwracając się o jej uchylenie w całości.

Skarżący podał, że od ponad trzech lat jest zameldowany na pobyt stały w Polsce. Ponadto, w Polsce przebywa od dwudziestu lat. W tym okresie prowadził własną działalność gospodarczą. W czasie pobytu w zakładzie karnym we W. wzorowo odbył program edukacyjny psychoterapii uzależnień, a po opuszczeniu zakładu karnego dodatkowo odbył terapię odwykową. Dodał, iż z uwagi na wyróżniające zachowanie został warunkowo przedterminowo zwolniony z odbywania kary.

Skarżący stwierdził, że oczekiwanie na uzyskanie innej formy legalizacji pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej naruszy jego prawo do zachowania stosunków rodzinnych z córką, wobec której posiada pełną władzę rodzicielską i sprawuje nad nią opiekę, naprzemiennie z żoną. Prawo to wynika z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarżący wyraził troskę o jego rodzinę w Polsce w związku z niepewnością uzyskania korzystnej decyzji w sprawie zalegalizowania jego dalszego pobytu. Podkreślił, że brak uregulowanego statusu w zakresie możliwości pobytu w Polsce wpływa na poczucie bezpieczeństwa.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegała decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Z. z dnia [...] lipca 2016 r. o cofnięciu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowi art. 199 ust. 1 pkt 4 powoływanej wcześniej ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten stanowi, że zezwolenie na pobyt stały cofa się cudzoziemcowi, jeżeli został skazany prawomocnym wyrokiem w Rzeczypospolitej Polskiej za przestępstwo umyślne, na karę co najmniej [...] lat pozbawienia wolności.

Zgodnie z art. 201 ust. 3 tej ustawy, decyzję w sprawie cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, a w przypadku gdy cudzoziemiec opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - wojewoda, który udzielił tego zezwolenia: z urzędu (pkt 1) albo na wniosek Ministra Obrony Narodowej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Głównego Straży Granicznej, Komendanta Głównego Policji, komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta wojewódzkiego Policji (pkt 2).

Jak wynika z akt sprawy, cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt stały (zamieszkanie) udzielonego decyzją Wojewody S. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...]. Okolicznością bezsporną jest, że cudzoziemiec został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w S. [...] z dnia [...] października 2013 r. sygn. akt [...] na karę [...] lat pozbawienia wolności. Sąd uznał cudzoziemca winnym wwiezienia na teren Rzeczypospolitej Polskiej środków odurzających w postaci [...] i [...], wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że prawidłowo organy obu instancji oceniły, iż została spełniona przesłanka określona w art. 199 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, obligująca organ administracji do cofnięcia cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt stały. Podkreślenia wymaga, że w przypadku wystąpienia okoliczności wskazanych w cytowanym przepisie, wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały nie mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego.

W przypadku przesłanki określonej w art. 199 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach ustawodawca jednoznacznie przesądził, że fakt skazania cudzoziemca za przestępstwo umyślne na karę co najmniej 3 lat pozbawienia wolności, obliguje organy administracji do cofnięcia zezwolenia. Treść ww. przepisu nie pozwala na uznaniowe jego stosowanie, a sama przesłanka odwołuje się do konkretnych okoliczności faktycznych, które nie mają charakteru ocennego. W piśmiennictwie prawniczym, dotyczącym nowej ustawy o cudzoziemcach, zwraca się uwagę na generalnie związany charakter decyzji orzekających o cofnięciu zezwoleń pobytowych (J. Chlebny w: Ustawa o cudzoziemcach. Komentarz, red. J. Chlebny. C.H. Beck, Warszawa 2015 r., str. 543 i 366, tak również NSA w wyroku z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2397/17, LEX nr 2440267).

Skarżący został skazany na karę trzech lat pozbawienia wolności, a przypisane mu przestępstwo, tj. przemyt narkotyków, stanowi przestępstwo umyślne. Skoro przesłanka określona w art. 199 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach została bezsprzecznie spełniona, organ administracji zobowiązany był do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przeciwne twierdzenia skarżącego nie maja oparcia w przepisach prawa i nie zostały dostatecznie uargumentowane.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie zawiera nakazu opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kwestia ewentualnego opuszczenia przez skarżącego terytorium Polski może stanowić przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego. Obecnie ustawodawca w przypadku cofnięcia zezwolenia na pobyt stały nie przewidział konieczności równoczesnego nakazania cudzoziemcowi opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też orzeczenia o jego wydaleniu, jak to miało miejsce w przepisach obowiązujących uprzednio. Ustawa o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r. nie zawiera odpowiednika art. 68 ust. 2 ustawy z 2003 r., który stanowił, że w decyzji o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, orzeka się o wydaleniu cudzoziemca, a do dnia 31 grudnia 2008 r. przewidywał obligatoryjny nakaz opuszczenia terytorium RP w terminie określonym w decyzji.

W obecnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca nie przewidział powiązania kwestii cofnięcia zezwolenia na osiedlenie się z wydaleniem cudzoziemca z Polski. W przeciwieństwie do poprzednio obowiązującego art. 68 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, art. 199 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. takiego rozwiązania nie przewiduje. Na mocy art. 299 ust. 6 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec jest jedynie obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o cofnięciu mu zezwolenia na pobyt stały stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona. Na mocy art. 299 ust. 7 ustawy, pobyt cudzoziemca Polsce w tym okresie uważany jest za legalny. Egzekucja obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wynikającego z art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach, wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu.

W przypadku upływu terminu określonego w art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach powinno zostać wszczęte postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu, w toku którego na mocy art. 356 w zw. z art. 348 pkt 2 i 3 i art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy istnieje konieczność rozważenia kwestii udzielenia zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych. Zgodnie z art. 348 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach, zgody takiej udziela się, jeżeli zobowiązanie cudzoziemca do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Niezależnie od powyższego, powołując się na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego oraz praw dziecka, cudzoziemiec ma możliwość wystąpienia z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 187 pkt 6 i 7 ustawy o cudzoziemcach.

Należy zatem podkreślić istnienie w przepisach prawa instytucji chroniących cudzoziemców przed wydaleniem, a także możliwości zalegalizowania pobytu ze względów humanitarnych. Mając na uwadze powyższe, a także fakt, że bezpośredniego skutku cofnięcia zezwolenia na pobyt stały nie stanowi nakaz opuszczenia Polski, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie będzie stanowiła ingerencji w prawo do poszanowania życia rodzinnego zagwarantowane w art. 8 Konwencji rzymskiej, czy art. 18 i 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym środek ingerencji w prawo do życia rodzinnego łączony jest przede wszystkim z decyzjami o wydaleniu cudzoziemca lub nakazie opuszczenia przez niego terytorium państwa, w którym zamieszkuje jego rodzina (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1271/09, CBOSA, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2617/11, LEX nr 1359826; z dnia 10 marca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2187/10, jak i z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 193/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 60/18, CBOSA). Powyższe w pełni potwierdza orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (por. wyrok ETPC z dnia 27 października 2005 r. w sprawie Keles v. Republika Federalna Niemiec, 32231/02, wyrok ETPC z dnia 9 października 2003 r. w sprawie Slivenko v. Łotwa, 48321/99).

Reasumując, z uwagi na brak nakazu wyjazdu skarżącego z Polski oraz istniejące w przepisach prawa możliwości uregulowania jego statusu w Polsce, stwierdzić należy, że nie wystąpiły w niniejszej sprawie przeszkody do kontynuowania przez skarżącego życia rodzinnego w Polsce. Obawa skarżącego o przyszłość jego rodziny, związana z utratą zezwolenia na pobyt stały w Polsce, per se nie może zostać uznana za ingerencję w prawo do poszanowania życia rodzinnego.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości popełnienie przez skarżącego przestępstwa związanego z wwiezieniem do Polski znacznej ilości narkotyków, tj. przestępstwa umyślnego o znacznym stopniu społecznej szkodliwości. W przypadku zaś wymierzenia cudzoziemcowi kary co najmniej [...] lat pozbawienia wolności, ustawodawca przewidział konieczność cofnięcia zezwolenia na pobyt stały. Sytuacja taka zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Warunkowe przedterminowe zwolnienie skarżącego z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] wz, nie mogło skutkować odstąpieniem od zastosowania regulacji zawartej w art. 199 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, bowiem wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały jest w takim przypadku obligatoryjne. Ponadto przedterminowe zwolnienie skarżącego z odbycia reszty kary pozbawienia wolności nie znosi przesłanki pozytywnej, zawartej w art. 199 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.

W sprawie nie można skutecznie wywodzić, że doszło do wydania decyzji dyskrecjonalnej, z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Zaskarżona decyzja w uzasadnieniu oddaje logiczny tok rozumowania przyjęty przez organ, odwołuje się do środków dowodowych, świadcząc o prawidłowej analizie materiału dowodowego.

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji, a przyjęta przez organy obu instancji ocena zgromadzonych dowodów nie narusza art. 7, 77 i 80 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające, zmierzające do ustalenia spełnienia relewantnych przesłanek prawnych, zostało przeprowadzone w sposób wystarczający. Organ odwoławczy w sposób prawidłowy, zgodny z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, zaś odmienna od oczekiwanej przez skarżącą, ocena prawna ustalonego stanu faktycznego, nie stanowi naruszenia zasad określonych w art. 8 (pogłębiania zaufania) i 11 k.p.a. (przekonywania). Podniesione w skardze zarzuty tak co do kwestii merytorycznych, jak i procesowych nie odniosły zamierzonego skutku, a Sąd z urzędu nie dostrzegł uchybień.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.