Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

IV SA/WA 1910/22

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

IV SA/Wa 1910/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik /przewodniczący/
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Marzena Milewska-Karczewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 113 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 czerwca 2022 r. nr 365/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wyjaśnienia treści orzeczenia oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 29 czerwca 2022r. nr 365/2022 Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu zażalenia Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o., na postanowienie Prezydenta [...] z [...] marca 2022r. nr [...] orzekające o umorzeniu postępowania z wniosku spółki o wyjaśnienie treści orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1957r. nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 113 § 2 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a.
Zaskarżone postanowienie została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 8 lipca 2020r. Przedsiębiorstwo [...] S.A. (dalej spółka) z siedzibą w [...], wystąpiło z wnioskiem, w trybie art. 113 § 2 k.p.a., o wyjaśnienie treści orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1957 r., nr [...].
Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent [...], postanowieniem z [...] marca 2022 r. (nr wskazany na wstępie), orzekł o umorzeniu postępowania z wniosku spółki w przedmiocie wyjaśnienia treści ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1957r.
Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie.
Wojewoda Mazowiecki (dalej: organ odwoławczy, Wojewoda) postanowieniem z 29 czerwca 2022r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano na obowiązujące w sprawie przepisy podkreślając, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Oznacza to, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. Tym samym organ rozpatrujący wniosek, zobowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać legitymację procesową wnioskodawcy i w sytuacji stwierdzenia braku tej legitymacji wydać orzeczenie o umorzeniu postępowania w sprawie.
Organ zauważył, że Przedsiębiorstwo [...] S.A (obecnie Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o.), żądające wyjaśnienia treści orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1957 r., w trybie art. 113 § 2 k.p.a., wskazała iż jest następcą prawnym Spółdzielni, która była stroną postępowania wywłaszczeniowego i do której skierowana była przedmiotowa decyzja. Spółka swe następstwo prawne wywodzi z faktu, iż na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] w dniu [...] listopada 1992 r. nabyła przedsiębiorstwo [...]. Wskazano także, że jak wynika z akt sprawy orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1957r. wywłaszczono nieruchomości położone w [...], oznaczone jako: "[...]", dz. nr [...], pow. 1598 m2, "[...]", dz. nr [...], pow. 1470,5 m2, "[...]", dz. nr [...], pow. 1391,7 m2, "[...]", dz. nr [...], pow. 1474,9 m 2, "[...]", dz. nr [...], pow. 1533 m2 i "[...]", dz. nr [...], pow. 1401 m 2. W treści ww. orzeczenia wskazano, że wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Spółdzielnię Pracy [...], ul. [...].
Organ przeanalizował również dokumentację zgromadzoną w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji i ustalił w oparciu o nią, że:
- w dniu 31 stycznia 1949 r. do rejestru spółdzielni pod numerem [...] została wpisana spółdzielnia pod nazwą [...] Spółdzielnia Pracy z siedzibą w [...] przy ul. [...], - postanowieniem z dnia [...].10.1955 r., sygn. akt [...] Sąd Powiatowy dla [...], Wydział II Rejestru Handlowego wpisał, jako nowy adres siedziby spółdzielni [...] Spółdzielnia Pracy, adres [...] w [...],
- postanowieniem z dnia [...] marca 1958 r., sygn. akt [...] Sąd Powiatowy dla [...] w [...], Wydział II wpisał zmianę nazwy spółdzielni [...] Spółdzielnia Pracy na [...] w [...]",
- postanowieniem z dnia [...] lutego 1961 r., sygn. akt [...] Sąd Powiatowy dla [...], Wydział II Rejestru Handlowego wpisał, jako nowy adres siedziby Spółdzielni [...] w [...], adres [...], ul. [...],
- postanowieniem z dnia [...] października 1961 r., sygn. akt [...] Sąd Powiatowy dla [...], Wydział II wpisał zmianę nazwy Spółdzielni [...] w [...] na "[...] w [...]",
- zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego dla [...], Wydział II Rejestru Handlowego z dnia [...].09.1962 r., sygn. akt [...], wszystkie obowiązujące wpisy dotyczące spółdzielni [...] w [...] zostały przeniesione do A [...],
- postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1973 r., sygn. akt A [...] Sąd Powiatowy dla [...] w [...], Wydział Cywilny wpisał zmianę nazwy spółdzielni [...] w [...] na [...] w [...]",
- postanowieniem z dnia [...] grudnia 1979 r., sygn. akt A [...] Sąd Rejonowy dla [...] w [...], Wydział I Cywilny wpisał zmianę nazwy spółdzielni [...] w [...]" na Zakłady [...] Specjalistyczna Spółdzielnia Pracy w [...],
- postanowieniem z dnia [...] grudnia 1984 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...], Wydział VII Cywilny wpisał zmianę nazwy spółdzielni [...] Specjalistyczna Spółdzielnia Pracy w [...] na Zakłady Wytwórcze [...] Specjalistyczna Spółdzielnia Pracy w [...],
- postanowieniem z dnia [...] maja 1992 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...], Wydział [...] Gospodarczy wpisał zmianę nazwy spółdzielni Zakłady Wytwórcze [...] Specjalistyczna Spółdzielnia Pracy w [...] poprzez dodanie członu "w likwidacji" oraz wpisał, jako likwidatora spółdzielni – S. L.,
- postanowieniem z dnia [...] lutego 1993 r" sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...], Wydział [...] Gospodarczy wykreślił z rejestru spółdzielni [...] w [...] w likwidacji.
Ustalono również, że jak wynika z treści § 1 umowy sprzedaży, sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z 17 listopada 1992r., S. L., działający w imieniu i na rzecz Zakładów Wytwórczych [...] Specjalistycznej Spółdzielni Pracy w likwidacji z siedzibą w [...], oświadczył, że Spółdzielnia jest właścicielką zespołu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych w statucie spółdzielni zadań gospodarczych stanowiących przedsiębiorstwo produkcyjne pod nazwą Zakłady Wytwórcze [...] Specjalistyczna Spółdzielnia Pracy w [...]. Likwidator oświadczył też, iż Przedsiębiorstwo to obejmuje ruchomości (środki trwałe i przedmioty nietrwałe), oznaczone co do rodzaju zapasy rzeczowe, wartości niematerialne (nazwa firmy, znak firmowy, wzory użytkowe), środki płatnicze, wierzytelności i obciążenia związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa oraz prawa wynikające z poniesionych nakładów inwestycyjnych; posiadania przez spółdzielnię nieruchomości. Zgodnie z § 2 umowy S. L., w imieniu Zakładów Wytwórczych [...] Specjalistycznej Spółdzielni Pracy w likwidacji z siedzibą w [...], sprzedał opisane w § 1 przedsiębiorstwo spółce Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o.
Sama spółka jak wynika z akt sprawy została wpisana do rejestru handlowego pod nr [...] w dniu [...] lipca 1989 r. pod firmą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] października 1992 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...], Wydział [...] Gospodarczy wpisał zmianę nazwy spółki Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] sp. z o.o. W dniu 20 września 2002 r. spółka pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] Sp. o.o. z siedzibą w [...] została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS [...]. Na podstawie uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 8 grudnia 2016 r., Rep. A [...] spółka ta przekształciła się w spółkę akcyjną pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] S.A. z siedzibą w [...], która zarejestrowana została w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu [...] marca 2017 r. pod numerem KRS [...]. Na podstawie uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego [...] S.A. z siedzibą w [...] z [...] czerwca 2020 r., spółka został przekształcona w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu [...] września 2020 r. pod numerem KRS [...]).
Na tle dokonanych ustaleń organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm., dalej jako k.c.), w brzmieniu obowiązującym na dzień 17 listopada 1992 r., przedsiębiorstwo, jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, w szczególności: 1/ firmę (nazwę), znaki towarowe i inne oznaczenia indywidualizujące przedsiębiorstwo, księgi handlowe, 2/nieruchomości i ruchomości należące do przedsiębiorstwa, w tym produkty i materiały, 3/patenty, wzory użytkowe i zdobnicze, 4/zobowiązania i obciążenia, związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, 5/ prawa wynikające z najmu i dzierżawy lokali zajmowanych przez przedsiębiorstwo. Stosownie zaś do postanowień art. 552 k.c. czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.
Jak wynika zatem z treści ww. umowy sprzedaży (akt notarialny z dnia [...] listopada 1992 r. Rep. A nr [...]) przedmiotem sprzedaży było przedsiębiorstwo będące własnością Spółdzielni, składające się z zespołu składników materialnych i niematerialnych opisanych w załącznikach do umowy. Organ zauważył przy tym, że w doktrynie przyjmuje się, iż czynność prawna dotycząca przedsiębiorstwa nie skutkuje sukcesją uniwersalną, gdyż przedmiotem transakcji jest przedsiębiorstwo nie zaś majątek przedsiębiorcy; tym samym skutkiem jest sukcesja syngulama (Nazaruk P. Ciszewski J. (red.), Nazaruk P. (red.), Bajor B., Bieranowski A., Bierecki D., Bocianowska J., Karaszewski G., Knabe J., Mucha-Kujawa J., Sikorski G., Sitek B., Tanajewska R., Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, Lex/el. 2021). Powyższe oznacza, że nabywca przedsiębiorstwa nie wchodzi w ogół praw i obowiązków zbywcy a sama sukcesja uniwersalna jest dopuszczalna tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.
Mając zatem powyższe ustalenia na uwadze, w ocenie Wojewody, Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] Sp. z o.o., nabywając przedsiębiorstwo będące własnością spółdzielni działającej pod nazwą Zakłady Wytwórcze [...] Specjalistyczna Spółdzielnia Pracy w likwidacji z siedzibą w [...], nie wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki Spółdzielni, a jedynie nabyła składniki przedsiębiorstwa wymienione w załącznikach do umowy sprzedaży. Tym samym w ocenie organu odwoławczego prawidłowe jest orzeczenie organu I instancji o umorzeniu postępowania, bowiem Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] Sp. z o.o. nie posiada legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wyjaśnienie treści orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1957 r., którego adresatem była ww. Spółdzielnia.
Organ zauważył także, że jak wynika z treści załączników do umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 1992 r. (akt notarialny Rep. A nr [...]) spółka nie nabyła też prawa własności gruntu, na którym posadowione były budynki wybudowane ze środków własnych Spółdzielni. Brak tytułu własności Zakładów Wytwórczych [...] Specjalistycznej Spółdzielni Pracy w likwidacji z siedzibą w [...] potwierdza treść postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...], Wydział [...] Cywilny z dnia [...].11.2019 r., sygn. akt [...], którym oddalono wniosek spółki Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] S.A. z siedzibą w [...] o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości w zakresie działek ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (część terenu będącego w posiadaniu Zakładów Wytwórczych [...] Specjalistycznej Spółdzielni Pracy w likwidacji z siedzibą w [...]). W uzasadnieniu ww. orzeczenia Sąd stwierdził, iż Spółdzielnia była jedynie posiadaczem zależnym przedmiotowego terenu.
A zatem w ocenie Wojewody zgodnie z zasadą nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet: zbywający prawo, bądź dysponujący prawem zbywalnym nie mógł rozporządzić swoim prawem w szerszym zakresie, niż jemu samemu przysługiwało. Wobec powyższego, skoro Spółdzielni nie przysługiwał tytuł własności do przedmiotowego gruntu, to nie mogła ona go przenieść na nabywcę przedsiębiorstwa. Nadto spółka, nabywając w 1992 roku przedsiębiorstwo od Spółdzielni, miała wiedzę, jakie składniki materialne i niematerialne są przedmiotem sprzedaży, gdyż zostały one szczegółowo wymienione w załącznikach do umowy sprzedaży. Natomiast ani z treści umowy, ani z treści załączników nie wynika, aby w skład przedsiębiorstwa, którego nabywcą była spółka Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] Sp. z o.o., wchodziła jakakolwiek nieruchomość będąca własnością Spółdzielni.
Organ zauważył ponadto, że o fakcie posiadania wiedzy przez nabywcę, iż Spółdzielnia nie była właścicielem terenu, który zajmowała w związku z prowadzoną przez siebie działalnością, świadczy również fakt wystąpienia przez spółkę z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia części tego terenu.
Organ odwoławczy nie zgodził się również z twierdzeniem zawartym w zażaleniu, że Zakładom Wytwórczym [...] Specjalistyczna Spółdzielnia Pracy w likwidacji z siedzibą w [...] przysługiwał tytuł własności do nieruchomości, będącej w posiadaniu Spółdzielni, na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1957 r., które w opinii odwołującej się powinno orzekać o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz Spółdzielni, a nie na rzecz Skarbu Państwa, jak wskazano w orzeczeniu wywłaszczeniowym. Jak bowiem wynika z zapisu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla działek ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], objętych wnioskiem o zasiedzenie, jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa, a jako podstawa wpisu wskazane jest orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1957 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości. Podniesiono przy tym, odwołując się do poglądów doktryny, że wpis do księgi wieczystej jest orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy (art. 365 § 1 kpc). Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). A zatem organ administracji dysponując odpisem z księgi wieczystej nie ma możliwości, by w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnego orzeczenia sądowego. Zasada wyrażona w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyklucza kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach (wyrok NSA z 6 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2338/98).
A zatem ze względu na powyższe organy rozpatrujące sprawę nie mogły uznać, czego domaga się spółka, że wpis w księdze wieczystej jest błędny i że właścicielem wywłaszczonej nieruchomości była Spółdzielnia, która w wyniku zawarcia umowy sprzedaży przedsiębiorstwa spółce Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] sp. z o.o., sprzedała również prawo własności do przedmiotowej nieruchomości.
Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, spółka nie wykazała się legitymacją procesową do bycia stroną postępowania z wniosku o wyjaśnienie treści orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1957 r., nr [...]. Nie wstąpiła ona w ogół praw i obowiązków (sukcesja uniwersalna) Spółdzielni, co pozbawia ją interesu prawnego do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, gdyż nie jest następcą prawnym Spółdzielni która byłaby adresatem orzeczenia wywłaszczeniowego. Nie jest też właścicielem terenu objętego wywłaszczeniem. Dlatego w ocenie Wojewody złożenie wniosku o wyjaśnienie treści orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1957 r., nr [...] przez podmiot nieuprawniony powoduje, że postępowanie w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe i stosownie do postanowień art. 105 § 1 k.p.a. podlega umorzeniu.
Skarżąca spółka nie zgadzając się z podjętym przez Wojewodę rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając postanowienie organu odwoławczego w całości i zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. :
1. art. 80 KPA w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 28 k.p.a. oraz art. 552, art. 140 i art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny ("KC") poprzez dokonanie wadliwych ustaleń w oparciu o materiał dowodowy sprawy, w szczególności polegających na:
• uznaniu, że Spółka nie nabyła własności nieruchomości w oparciu o umowę sprzedaży przedsiębiorstwa (akt notarialny z [...] listopada 1992 r., Rep. A nr [...]), jako elementu przedsiębiorstwa Zakładów Wytwórczych [...] Specjalistyczna Spółdzielnia Pracy w likwidacji z siedzibą w [...] - czyli dokonaniu ustaleń w sposób niezgodny z treścią tej umowy, przepisami k.c. dotyczącymi czynności prawnej mającej za przedmiot przedsiębiorstwo oraz intencjami stron tej czynności;
• uznaniu, że uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...], [...] Wydział Cywilny, z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...] przesądza o tym, że Spółdzielnia była tylko posiadaczem zależnym nieruchomości, chociaż charakter tytułu prawnego, a co za tym idzie również posiadania, Spółdzielni wynikał z orzeczenia;
• uznaniu, że o tym, że spółka nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a zatem rzekomo nie ma interesu prawnego w uzyskaniu wyjaśnienia orzeczenia, przesądzają jakoby wpisy w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej, chociaż wpisy te mają charakter deklaratoryjny i stanowią konsekwencję treści orzeczenia (zostały dokonane w oparciu o orzeczenie), zaś skoro wpisy te mają charakter wtórny względem treści orzeczenia, nie mogą one w żadnym stopniu być brane pod uwagę w zakresie oceny dopuszczalności wyjaśnienia orzeczenia.
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z 105 § 1 k.p.a., art. 113 § 2 w zw. z art. 28 k.p.a., art. 552, art. 140 i art. 155 § 1 k.c. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, w wyniku uznania tego postanowienia za prawidłowe wskutek bezpodstawnego przyjęcia, że spółka nie ma interesu prawnego w wyjaśnieniu treści orzeczenia, podczas gdy orzeczenie dotyczy nieruchomości, której spółka jest właścicielem, a której własność nabyła - w ramach przedsiębiorstwa - na podstawie umowy sprzedaży.
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego ("k.p.c."), art. 6268 § 6 k.p.c., art. 105 § 1k.p.a. i art. 113 § 2 w zw. z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, jako prawidłowego w skutek bezpodstawnego przyjęcia, że organy administracji w niniejszej sprawie są związane orzeczeniem, jakim jest wpis w księdze wieczystej, a wskutek tego związane są aktualnym wpisem w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, który rzekomo przesądza o braku interesu spółki w uzyskaniu wyjaśnienia orzeczenia z 1957r. Taki sposób zastosowania przepisów utrudnia spółce dochodzenie jej praw i uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a zatem stanowi niedopuszczalne ograniczenie prawa spółki do sądu.
Podnosząc wskazane wyżej zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji w całości oraz o zwrot od Wojewody na rzecz spółki kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu szczegółowo umotywowano stawiane w skardze zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu z 29 czerwca 2022r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 29 czerwca 2022r. (nr wskazany na wstępie), którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] marca 2022r. (nr wskazany na wstępie) orzekające o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej o wyjaśnienie treści orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości wydanego przez Prezydium Rady Narodowej w [...] w dniu [...] lutego 1957r., nr [...] (dalej: orzeczenie z 1957r.).
Podstawę złożonego przez skarżącą wniosku stanowił przepis art. 113 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. z 2021r. poz. 735 z późn. zm. – dalej: k.p.a.), który stanowi, że organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji.
A zatem przed ewentualnym merytorycznym rozpatrzeniem wniosku skarżącej o wyjaśnieniem treści orzeczenia z 1957r., organy były zobligowane do ustalenia czy żądanie pochodzi od podmiotu będącego stroną.
Niewątpliwie w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. A zatem organy były zobligowane do ustalenia czy skarżący posiada interes prawny do wystąpienia z żądaniem, co też uczyniły. Stanowisko organu odwoławczego, które Sąd zaprezentował w części historycznej uzasadnienia wyroku, jest prawidłowe i Sąd podziela je w pełnej rozciągłości, nie widząc jednocześnie konieczności do ponownego jego przytaczania.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności wypisów z Krajowego Rejestru Sądowego oraz treści umowy z [...] listopada 1992r. (Rep. A nr [...]), którą dokonano sprzedaży przedsiębiorstwa będącego własnością Zakładów Wytwórczych [...] Specjalistyczna Spółdzielnia Pracy w likwidacji z siedzibą w [...] (dalej: Spółdzielnia) na rzecz Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego [...] sp. z o.o. (dalej: spółka), wynika że skarżąca nabyła wskazane wyżej przedsiębiorstwo. Jednak sprzedażą nie została objęta nieruchomość o której jest mowa w orzeczeniu z 1957r ("[...]", dz. nr [...], pow. 1598 m2, "[...]", dz. nr [...], pow. 1470,5 m2, "[...]", dz. nr [...], pow. 1391,7 m2, "[...]", dz. nr [...], pow. 1474,9 m 2, "[...]", dz. nr [...], pow. 1533 m2 i "[...]", dz. nr [...], pow. 1401 m 2).
Jak słusznie bowiem zauważył organ odwoławczy odwołując się do poglądów doktryny (P.Nazaruk (red.), J.Ciszewski (red.), B. Bajor, A. Bieranowski, D. Bierecki, J. Bocianowska, G. Karaszewski, J. Knabe, J. Mucha-Kujawa, G. Sikorski, B. Sitek, R. Tanajewska, Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, Lex/el. 2021), czynność prawna dotycząca przedsiębiorstwa nie skutkuje sukcesją uniwersalną. Przedmiotem transakcji jest przedsiębiorstwo a nie majątek przedsiębiorcy. Jest to zatem sukcesja syngularna. Powyższe oznacza, że spółka nabywając aktem notarialnym przedsiębiorstwo będące własnością ww. Spółdzielni będącej w likwidacji nie wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki tej Spółdzielni a jedynie nabyła składniki tego przedsiębiorstwa wymienione w załącznikach do uchwały Zarządu spółki z [...] października 1992r., które jak wynika z treści § 1 aktu notarialnego z [...] listopada 1992r. (Rep. A. [...]) stanowiły również załączniki do umowy. Należy zatem wskazać, że w załączniku nr 6 do umowy z [...] listopada 1992r. Spółdzielnia przeniosła na spółkę m. in. prawa z posiadanych nakładów inwestycyjnych i posiadania nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] o pow. 8400 m2, na której zbywca wybudował ze środków własnych budynki i budowle. A zatem z zapisów ww. załącznika wprost wynika, że Spółdzielnia była jedynie posiadaczem nieruchomości a nie właścicielem.
A zatem wśród składników przedsiębiorstwa nie zostało wymienione prawo własności ww. nieruchomości na której posadowione były budynki wybudowane przez Spółdzielnie ze środków własnych. Tym samym nie ulega wątpliwości, że spółka nie nabyła prawa własności do tej nieruchomości. Nadto jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia brak tytułu własności Spółdzielni do ww. nieruchomości potwierdza również treść postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...]. Wydział [...] Cywilny z [...] listopada 2019r. sygn. [...], którym wniosek spółki o zasiedzenie działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (część terenu będącego w posiadaniu Spółdzielni) został oddalony i w którym jednoznacznie wskazano, że Zakłady Wytwórcze [...] Specjalistyczna Spółdzielnia Pracy w likwidacji była jedynie posiadaczem zależnym ww. działek. Nie ulega również wątpliwości, że spółka nabywając w 1992r. przedsiębiorstwo ww. Spółdzielni posiadała także wiedzę, jakie składniki materialne i niematerialne są przedmiotem sprzedaży, gdyż wymienione one zostały szczegółowo w załącznikach do umowy. Podkreślić przy tym należy, że z treści całej umowy sprzedaży nie wynika również by w skład zbywanego przedsiębiorstwa wchodziły jakiekolwiek nieruchomości będące własnością Spółdzielni.
Podkreślenia wymaga również, że z powoływanego przez skarżącą orzeczenia z 1957r. nie wynika także by Spółdzielnia nabyła prawo własności. W orzeczeniu tym jednoznacznie bowiem określono, że wywłaszczenie wskazanych w nim nieruchomości następuje na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Spółdzielnię Pracy [...] ul. [...], co jednoznacznie wskazuje, że własność nieruchomości przysługuje Skarbowi Państwa i tak też przyjął Sąd wieczystoksięgowy dokonując stosownego wpisu w księdze wieczystej (nr [...]) w oparciu o ww. orzeczenie z 1957r.
Mając zatem powyższe na względzie organy prawidłowo przyjęły, że spółka nie wykazała interesu prawnego do wszczęcia postępowania w przedmiocie wyjaśnienia treści orzeczenia z 1957r. Nie jest ona bowiem sukcesorem uniwersalnym ogółu praw i obowiązków po Zakładach Wytwórczych [...] Specjalistyczna Spółdzielnia Pracy w likwidacji ani też nie jest właścicielem terenu objętego wywłaszczeniem (objętego decyzją z 1957r.). Powyższe oznacza zatem, że słusznie organy umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, zainicjowane wnioskiem Spółdzielni o wyjaśnienie treści orzeczenia z 1957r., gdyż spółka nie byłą podmiotem uprawnionym do jego zainicjowania.
Powyższe stanowisko Sądu wskazuje również, że wszystkie podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne w szczególności te odnoszące się do naruszenia przez organ przepisów postępowania w zakresie niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Organ dokonał bowiem zebrania niezbędnych do wydania prawidłowego orzeczenia dokumentów oraz dokonał ich analizy, co pozwoliło do wydania prawidłowego i zgodnego z prawem orzeczenia, które zostało w sposób prawidłowy uzasadnione (art. 107 § 3 k.p.a.).
Ze względu na powyższe, skarga nie mogła zostać uwzględniona, a Sąd na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U. z 2022r. poz. 329), orzekł jak w sentencji wyroku.