IV SA/WA 1910/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] Sp. z o.o. wniosła o wyjaśnienie treści orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z 1957 r. dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości. Organy administracji (Prezydent, Wojewoda) umorzyły postępowanie, uznając, że spółka nie wykazała legitymacji procesowej. Spółka nabyła przedsiębiorstwo od Spółdzielni Pracy [...], która była stroną pierwotnego postępowania wywłaszczeniowego. Jednakże, zdaniem organów i Sądu, nabycie przedsiębiorstwa na podstawie umowy sprzedaży nie oznacza sukcesji uniwersalnej, a jedynie sukcesję singularną. Spółka nabyła jedynie składniki materialne i niematerialne wymienione w umowie i jej załącznikach, wśród których nie było prawa własności nieruchomości objętej wywłaszczeniem. Własność nieruchomości, zgodnie z orzeczeniem z 1957 r. i wpisem do księgi wieczystej, przysługuje Skarbowi Państwa. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki, potwierdzając, że spółka nie wykazała swojego interesu prawnego w uzyskaniu wyjaśnienia treści orzeczenia, ponieważ nie jest ani następcą prawnym Spółdzielni w całości jej praw i obowiązków, ani właścicielem wywłaszczonej nieruchomości. W związku z tym postępowanie zostało prawidłowo umorzone jako bezprzedmiotowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących nabycia przedsiębiorstwa, sukcesji praw i obowiązków, legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym oraz znaczenia wpisów w księgach wieczystych.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia przedsiębiorstwa w latach 90. XX wieku i jego relacji z dawnymi orzeczeniami wywłaszczeniowymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka nabywająca przedsiębiorstwo na podstawie umowy sprzedaży jest następcą prawnym zbywcy w zakresie wszystkich jego praw i obowiązków, w tym prawa do żądania wyjaśnienia treści orzeczenia administracyjnego dotyczącego nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie przedsiębiorstwa na podstawie umowy sprzedaży nie skutkuje sukcesją uniwersalną, a jedynie sukcesją singularną. Spółka nabywa tylko te składniki, które zostały wyraźnie wskazane w umowie i jej załącznikach.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na doktrynie prawa cywilnego, zgodnie z którą czynność prawna dotycząca przedsiębiorstwa obejmuje jego składniki, a nie cały majątek przedsiębiorcy. Spółka nie wykazała, aby prawo własności nieruchomości objętej wywłaszczeniem weszło w skład nabytego przez nią przedsiębiorstwa.
Czy wpisy w księdze wieczystej, dokonane na podstawie orzeczenia administracyjnego, są wiążące dla organów administracji w postępowaniu o wyjaśnienie treści tego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy administracji dysponując odpisem z księgi wieczystej nie mają możliwości dokonywania odmiennych ustaleń prawnych od tych, które wynikają z prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego, a wpisy w księdze wieczystej korzystają z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wskazując, że wpisy w księdze wieczystej mają charakter deklaratoryjny i wiążący, a organy administracji nie mogą ich kwestionować w toku postępowania administracyjnego.
Czy spółka, która nie jest właścicielem nieruchomości objętej orzeczeniem wywłaszczeniowym, posiada interes prawny do żądania wyjaśnienia treści tego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak tytułu własności do nieruchomości objętej orzeczeniem wywłaszczeniowym pozbawia spółkę interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o wyjaśnienie treści tego orzeczenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania jest osoba posiadająca interes prawny. Ponieważ spółka nie wykazała swojego prawa własności do nieruchomości, nie posiada legitymacji procesowej do żądania wyjaśnienia orzeczenia wywłaszczeniowego.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 113 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do żądania przez stronę wyjaśnienia treści decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, która musi posiadać interes prawny.
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorstwa jako zespołu składników materialnych i niematerialnych.
k.c. art. 552
Kodeks cywilny
Skutki prawne czynności prawnej mającej za przedmiot przedsiębiorstwo.
u.k.w.h. art. 3 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka nie nabyła sukcesją uniwersalną praw i obowiązków Spółdzielni, a jedynie składniki przedsiębiorstwa. • Spółka nie wykazała prawa własności do nieruchomości objętej wywłaszczeniem. • Wpisy w księdze wieczystej, potwierdzające własność Skarbu Państwa, są wiążące dla organów administracji. • Spółka nie posiada interesu prawnego do żądania wyjaśnienia treści orzeczenia wywłaszczeniowego.
Odrzucone argumenty
Spółka jest następcą prawnym Spółdzielni i nabyła prawo własności nieruchomości w ramach umowy sprzedaży przedsiębiorstwa. • Orzeczenie wywłaszczeniowe powinno było orzekać o wywłaszczeniu na rzecz Spółdzielni, a nie Skarbu Państwa. • Wpisy w księdze wieczystej mają charakter deklaratoryjny i nie mogą być podstawą do odmowy wyjaśnienia orzeczenia. • Organ naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Czynność prawna dotycząca przedsiębiorstwa nie skutkuje sukcesją uniwersalną, gdyż przedmiotem transakcji jest przedsiębiorstwo nie zaś majątek przedsiębiorcy; tym samym skutkiem jest sukcesja syngularna. • Organ administracji dysponując odpisem z księgi wieczystej nie ma możliwości, by w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnego orzeczenia sądowego.
Skład orzekający
Agnieszka Wójcik
przewodniczący
Marzena Milewska-Karczewska
sprawozdawca
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nabycia przedsiębiorstwa, sukcesji praw i obowiązków, legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym oraz znaczenia wpisów w księgach wieczystych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia przedsiębiorstwa w latach 90. XX wieku i jego relacji z dawnymi orzeczeniami wywłaszczeniowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z nabyciem przedsiębiorstwa i jego skutkami prawnymi, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i administracyjnym.
“Czy kupno firmy oznacza przejęcie wszystkich jej dawnych zobowiązań i praw? Sąd wyjaśnia granice sukcesji prawnej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.