IV SA/Wa 1649/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-12-04
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona przyrodywycinka drzewkara pieniężnadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjnestrona postępowanianieważność decyzjiWSAprawo ochrony środowiska

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za wycięcie drzew, ponieważ postępowanie zostało przeprowadzone z udziałem podmiotu, który nie był stroną w sprawie.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej za usunięcie dziewięciu drzew bez zezwolenia. Skarżący podnosił, że teren był przeznaczony pod budowę i że zgodnie z przepisami nie pobiera się opłat za wycięcie topoli o określonym obwodzie. Sąd administracyjny stwierdził jednak nieważność decyzji obu instancji, wskazując na wadę postępowania polegającą na skierowaniu decyzji do podmiotu, który nie był stroną w sprawie. Właścicielami gruntu byli T. K. i J. K., prowadzący działalność gospodarczą, natomiast decyzje adresowano do przedsiębiorstw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 121.739,58 zł za usunięcie dziewięciu sztuk drzew gatunku topola czarna bez wymaganego zezwolenia. Skarżący argumentował, że teren był przeznaczony pod cele budowlane, a zgodnie z ustawą o ochronie przyrody nie pobiera się opłat za usunięcie topoli o obwodzie pnia powyżej 100 cm, jeśli nie należą do gatunków rodzimych. Podkreślał również uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i zobowiązanie do nasadzeń zastępczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało decyzję, wskazując, że zwolnienie z opłat dotyczy sytuacji, gdy zezwolenie zostało wydane, a w przypadku wycięcia drzew bez zezwolenia, nie mają zastosowania przepisy o zwolnieniu z opłat. Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Główną przyczyną stwierdzenia nieważności była wada postępowania polegająca na skierowaniu decyzji do podmiotu, który nie był stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 kpa). Sąd ustalił, że właścicielami gruntu byli T. K. i J. K. jako osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, natomiast decyzje były adresowane do różnych form przedsiębiorstw, które nie miały zdolności prawnej do bycia stroną postępowania. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa, Sąd stwierdził nieważność obu decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu niebędącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie administracyjne musi toczyć się z udziałem strony, tj. podmiotu posiadającego interes prawny. Właścicielami gruntu byli T. K. i J. K. jako osoby fizyczne, a decyzje były adresowane do różnych form przedsiębiorstw, które nie miały zdolności prawnej do bycia stroną. Skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną powoduje jej nieważność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

kpa art. 156 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

PPSA art. 13 § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p. art. 88 § ust.1 i 2

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 89 § ust. 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 85 § ust. 4

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 86 § pkt 1 ppkt 10

Ustawa o ochronie przyrody

kpa art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skierowanie decyzji do podmiotu, który nie był stroną postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące zwolnienia z opłat za wycięcie drzew o określonym obwodzie. Argument o przeznaczeniu terenu pod cele budowlane.

Godne uwagi sformułowania

Skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu. Podmiotami występującym w obrocie publicznoprawnym, jak i w stosunkach cywilnoprawnych są wyłącznie T. K. i J. K. prowadzący działalność gospodarczą jako osoby fizyczne.

Skład orzekający

Wanda Zielińska-Baran

przewodniczący

Marta Laskowska

sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wadliwość postępowania administracyjnego polegająca na błędnym określeniu strony postępowania i skierowaniu decyzji do podmiotu nieposiadającego zdolności prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego oznaczenia strony w decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalny błąd proceduralny (błędne oznaczenie strony) może doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytoryczne zarzuty dotyczące kary mogłyby być zasadne. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd w nazwie firmy doprowadził do unieważnienia kary pieniężnej za wycinkę drzew.

Dane finansowe

WPS: 121 739,58 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1649/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marian Wolanin
Marta Laskowska /sprawozdawca/
Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Lidia Nicpoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wycięcie drzew 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego T. K. kwotę 2.240 (dwa tysiące dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. po rozpatrzeniu odwołania J. w R. - Fabryka w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2005 r. na podstawie art. 138 par.1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie naliczenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 121.739,58 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dziewięciu sztuk drzew z gatunku czarna topola.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawił następujący stan sprawy.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Prezydent W., na podstawie art. 88 ust.1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz.880), a także rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. Nr 228, poz.2306) i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia naliczył przedsiębiorstwu J. w R., ul. [...] - Fabryka w W. przy ul.[...] administracyjną karę pieniężną w wysokości 121.739,58 zł. Przyczyną nałożenia administracyjnej kary pieniężnej było usunięcie przez skarżącego bez wymaganego zezwolenia dziewięciu sztuk drzew z gatunku topola czarna. Nadto - jak wskazał organ w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, wcześniej, decyzją z dnia [...] września 2004 r. Prezydent W. odmówił wydania zgody na usunięcie 9 sztuk topoli włoskich na terenie planowanej inwestycji budowlanej w związku z faktem, że firma J. nie posiadała zezwolenia na budowę inwestycji.
Od decyzji z dnia [...} października 2005 r. odwołanie wniósł J .w R., wskazując jako podstawę odwołania fakt uzyskania w dniu [...] kwietnia 2005 r. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, co wg odwołującego się było równoznaczne z uzyskaniem pozwolenia na budowę nadto odwołujący oświadczył, że zobowiązał się do dokonania nasadzeń zastępczych w najbliższym sezonie
wegetacyjnym. Ponadto odwołujący wskazał, że zgodnie z art. 86 pkt 1 ppkt 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody nie pobiera się opłaty za usunięcie topoli w obwodzie pnia powyżej 100 cm, mierzonego na wysokości 130 cm, nie należących do gatunków rodzimych.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że stosownie do brzmienia art. 89 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, administracyjna karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4 w/w ustawy, która w sprawach wyliczenia wysokości kary administracyjnej kieruje do przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów gatunków drzew (Dz.U.2004r. poz.228 nr2306).
Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu, a dotyczących nie pobierania opłat za usunięcie topoli o obwodzie wskazanym w ustawie, to przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w ustawie, a nadto zaniechanie pobrania opłaty za usunięcie drzew oraz obowiązek dokonania w to miejsce nasadzeń innych drzew wynika z decyzji administracyjnej, a nie z dobrowolnych działań zainteresowanego. W przypadku wycięcia bez zezwolenia drzew, a następnie ustalania przez organ wymiaru kary administracyjnej nie mają zastosowania przepisy o zwolnieniu z opłat administracyjnych.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. -Przedsiębiorstwo J. w R.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w uzasadnieniu skargi wskazał, że w protokole kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w W. zawarto stwierdzenie, że zgodnie z nieaktualnym planem zagospodarowania przestrzennego działki przedsiębiorstwa J. położone są na terenie przemysłowym, przewidzianym na cele budowlane. Zdaniem skarżącego pojawia się wątpliwość, czy można od osoby wycinającej drzewo z terenu przewidzianego na cele budowlane wymagać uzyskania pozwolenia na wycięcie drzew pod sankcją zastosowania opłat pieniężnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:.
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną należało podnieść co następuje:
W postępowaniu administracyjnym zawsze musi uczestniczyć strona, bowiem zmierza ono do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której konieczne jest ustalenie podmiotu mającego interes prawny oraz przedmiotu sprawy. Skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu - art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Ze znajdującej się w aktach sprawy aktu notarialnego zawierającego umowę przeniesienia własności prawa użytkowania wieczystego gruntu wynika, że właścicielami gruntu (na którym dokonano wycinki drzew objętych zaskarżoną decyzją) są T. K. oraz J. K. prowadzący działalności gospodarcze, wpisane do ewidencji działalności gospodarczej Burmistrza Miasta i Gminy S. pod numerami [...] oraz [...], jako współwłaściciele Przedsiębiorstwa "J. K. T., K. J. z siedzibą w S.. Tymczasem decyzja organu pierwszej instancji skierowana została do Przedsiębiorstwa J. w R. oraz do Zakładu Produkcji Kostki
Brukowej J. w W., zaś organu drugiej instancji do J. Fabryka Kostki Brukowej i Galanterii Betonowej w W..
Tymczasem podkreślić należy, że decyzja administracyjna może być wydana wyłącznie w wyniku postępowania, w którym istnieje strona, tj. podmiot dysponujący interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa. Jeśli podmiotu tego nie ma (np. nie ma on zdolności prawnej), postępowanie, jak i samą decyzję, należy uznać za nieważne.
Stosownie do przepisu art. 29 kpa stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o podstawowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.
W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne powinno się toczyć z udziałem wszystkich współwłaścicieli Przedsiębiorstwa J.K. T., K. J.. Zaskarżone decyzje również powinny być adresowane do tych osób.
Podmiotami występującym w obrocie publicznoprawnym, jak i w stosunkach cywilnoprawnych są wyłącznie T. K. i J. K. prowadzący działalność gospodarczą jako osoby fizyczne.
Wynikają z tego określone konsekwencje, a w tym i takie, że podmiotem praw i obowiązków są osoby fizyczne, a nie przedsiębiorstwo, których w/w osoby są współwłaścicielami. Stąd też adresatem wszelkich nakazów i zakazów wraz z obowiązkiem ich wykonania w niniejszej sprawie mogą być tylko osoby fizyczne T. K. i J. K.. Wskazanie jako adresata decyzji Przedsiębiorstwa J. w R. oraz Zakładu Produkcji Kostki Brukowej J. w W. jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie mogącej mieć przymiotu strony w sprawie i powoduje, że taka decyzja jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W oparciu o art. 152 ww. ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie decyzji w całości. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI