IV SA/WA 1283/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę Stowarzyszenia na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) z dnia [...] czerwca 2021 r., która uchyliła decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) z dnia [...] grudnia 2019 r. i zezwoliła na czynności podlegające zakazom w stosunku do chronionych gatunków chomika europejskiego (Cricetus cricetus) w związku z realizacją inwestycji drogowej – budową drogi ekspresowej. Stowarzyszenie zarzucało decyzji GDOŚ naruszenie przepisów poprzez legalizację czynności już dokonanych, brak weryfikacji stanu faktycznego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Sąd uznał skargę za bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że GDOŚ prawidłowo ocenił przesłanki do wydania zezwolenia, w tym brak rozwiązań alternatywnych dla budowy drogi ekspresowej oraz istnienie nadrzędnego interesu publicznego (społecznego i gospodarczego) związanego z inwestycją, która ma poprawić bezpieczeństwo ruchu drogowego i warunki życia mieszkańców. Sąd podkreślił, że decyzja zezwalająca na odstępstwa od zakazów nie ma mocy wstecznej i nie legalizuje ewentualnych wcześniejszych naruszeń. Odnosząc się do zarzutu braku powołania biegłego, sąd stwierdził, że GDOŚ jako organ wyspecjalizowany w sprawach ochrony przyrody nie miał obligatoryjnej potrzeby powoływania dodatkowego biegłego. Sąd uznał również, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i nie oparły się wyłącznie na twierdzeniach inwestora. Kwestia liczby chomików została uznana za szacunkową i nieistotną dla legalności decyzji, a określenie terminów odłowu i przemieszczania zwierząt zostało uznane za zgodne z wiedzą specjalistyczną organu. Ostatecznie, sąd orzekł, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i stanowi przejaw prawidłowego zastosowania zasady zrównoważonego rozwoju.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o ochronie przyrody w kontekście inwestycji infrastrukturalnych, zasada zrównoważonego rozwoju, nadrzędny interes publiczny.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy drogi ekspresowej i ochrony chomika europejskiego, ale zasady mogą być stosowane w innych przypadkach kolizji inwestycji z ochroną gatunkową.
Zagadnienia prawne (4)
Czy decyzja zezwalająca na odstępstwa od zakazów wobec chronionych gatunków zwierząt może legalizować czynności już dokonane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja zezwalająca na odstępstwa od zakazów nie ma mocy wstecznej i dotyczy działań przyszłych. Ewentualne naruszenia przepisów bez zezwolenia podlegają odrębnemu postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że decyzja derogacyjna nie działa wstecz i nie czyni zgodnymi z prawem zachowań polegających na naruszeniu zakazów bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom.
Czy organ administracji ma obowiązek powołania biegłego w każdej sprawie wymagającej wiadomości specjalnych, nawet jeśli sam posiada odpowiednią wiedzę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powołanie biegłego pozostaje w uznaniu organu. Organ wyspecjalizowany w danej dziedzinie (np. ochrona przyrody) nie ma obligatoryjnej potrzeby powoływania dodatkowego biegłego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że GDOŚ jako organ wyspecjalizowany w sprawach ochrony przyrody nie miał obligatoryjnej potrzeby powołania dodatkowego biegłego, a opinie sporządzone na zlecenie stron nie mają wzmocnionej mocy dowodowej.
Czy budowa drogi ekspresowej, która może oddziaływać na chronione gatunki, może być realizowana w oparciu o nadrzędny interes publiczny (społeczny lub gospodarczy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, budowa drogi ekspresowej, która poprawia bezpieczeństwo ruchu drogowego i warunki życia mieszkańców, stanowi nadrzędny interes publiczny, uzasadniający odstępstwa od zakazów ochrony gatunkowej, pod warunkiem braku rozwiązań alternatywnych i nieistotnego wpływu na populację gatunku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że budowa drogi ekspresowej wypełnia przesłanki nadrzędnego interesu publicznego (społecznego i gospodarczego), a także zdrowia i bezpieczeństwa powszechnego, co uzasadnia wydanie zezwolenia na odstępstwa od zakazów ochrony gatunkowej.
Czy zezwolenie na odstępstwa od zakazów ochrony gatunkowej może być wydane, gdy istnieją rozwiązania alternatywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zezwolenie może być wydane tylko w przypadku braku rozwiązań alternatywnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że brak rozwiązań alternatywnych jest kluczową przesłanką do wydania zezwolenia na odstępstwa od zakazów ochrony gatunkowej, a w przypadku inwestycji drogowych, jej przebieg jest ustalany na wcześniejszym etapie (decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach).
Przepisy (18)
Główne
u.o.p. art. 56 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Regionalny dyrektor ochrony środowiska może zezwolić na czynności podlegające zakazom w stosunku do gatunków objętych ochroną ścisłą.
u.o.p. art. 56 § ust. 4 pkt 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Zezwolenia mogą być wydane, jeżeli czynności nie są szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony dziko występujących populacji chronionych gatunków, a leżą w interesie zdrowia lub bezpieczeństwa powszechnego.
u.o.p. art. 56 § ust. 4 pkt 6
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Zezwolenia mogą być wydane, jeżeli czynności wynikają z koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogów o charakterze społecznym lub gospodarczym lub wymogów związanych z korzystnymi skutkami o podstawowym znaczeniu dla środowiska.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.p. art. 51 § ust. 1 pkt 1-8, 10 i 11 i ust. 1a pkt 1-3 i 5
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 52 § ust. 1 pkt 2, 4-10 i 12-15 i ust. 1a pkt 2-6
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 131 § pkt 14
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.o.ś. art. 5
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie środowiska
p.o.ś. art. 3 § pkt 50
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie środowiska
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa drogi ekspresowej stanowi nadrzędny interes publiczny (społeczny i gospodarczy). • Brak rozwiązań alternatywnych dla realizacji inwestycji drogowej. • Czynności objęte zezwoleniem nie są szkodliwe dla zachowania populacji chomika europejskiego we właściwym stanie ochrony. • Decyzja zezwalająca na odstępstwa od zakazów nie ma mocy wstecznej.
Odrzucone argumenty
Decyzja legalizuje czynności już dokonane (zabicie chomików, zniszczenie nor). • Brak weryfikacji stanu faktycznego i oparcie się na twierdzeniach inwestora. • Naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez nieuwzględnienie aktualnego stanu faktycznego. • Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o powołanie biegłego. • Określenie liczby chomików jako szacunkowej, co pozwala na objęcie zezwoleniem większej liczby osobników, w tym tych już zabitych.
Godne uwagi sformułowania
decyzja zezwalająca na odstępstwo od zakazów nie ma mocy wstecznej • zasada zrównoważonego rozwoju • zasada kompleksowości ochrony środowiska • nadrzędny interes publiczny • brak rozwiązań alternatywnych
Skład orzekający
Anna Szymańska
przewodniczący
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Anita Wielopolska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o ochronie przyrody w kontekście inwestycji infrastrukturalnych, zasada zrównoważonego rozwoju, nadrzędny interes publiczny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy drogi ekspresowej i ochrony chomika europejskiego, ale zasady mogą być stosowane w innych przypadkach kolizji inwestycji z ochroną gatunkową.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem infrastrukturalnym a ochroną gatunków chronionych, co jest częstym problemem. Pokazuje, jak sądy równoważą interesy społeczne i gospodarcze z ochroną środowiska.
“Budowa drogi ekspresowej kontra ochrona chomika: Sąd rozstrzyga konflikt interesów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.